“Hem haklı hem riyakâr nasıl olunur?” diye sorulacaktır, biliyorum. Açıklayacağım.
Şahsen, Ermeni Soykırımı yahut öteki bir soykırım hakkında “olmamıştır” demenin, yargılanması, cezalandırılması gereken bir cürüm olduğunu düşünmüyorum. Tarihî bir gerçeği reddetmek, inkâr etmek, bunu yapmakta ısrar eden kişi hakkında bir fikir verir yalnızca ve uygar dünyada “Ermeni Soykırımı milletlerarası bir yalandır!” diyen rastgele birine kimse prestij etmez (dahası, o şahsa acıyarak bakılır). Bu çeşit bir tavırda ısrar edene verilecek ceza da fakat bu olmalı diye düşünüyorum: Prestij etmemek. Kelamına, kişiliğine, söylediklerine ve söyleyeceklerine prestij etmemek. Onun şiddet yanlısı, onun ırkçı, onun ayrımcı, onun inkârcı olduğunu düşünmek. Daha ne olsun?
Biliyorum, AİHM’in, soykırımın tam da 100. yılında verdiği ve “Doğu Perinçek, 1915’te yapılan soykırım değildir ve emperyalist bir palavradır deme özgürlüğüne sahiptir” manasına gelen kararı Türkiye’de, soykırımın olmadığının açık ispatı olarak sunulacak ve bir kahramanlık menkıbesi kelam konusu şahsın omzuna bir apolet olarak takılacak. (Birkaç yıl evvel, Agos’taki bir yazımda Perinçek’in partisi hakkında “karanlık odak” diye yazdığım için 7 bin lira tazminata mahkûm edilmiş olduğumu ve bugün kendimi, kendisiyle ve siyasi mesleğiyle ilgili fikrimi beyan etme özgürlüğüne sahip hissetmediğimi buraya not edeyim.) Buna karşın, madalyonun bu yüzü benim için acı verici olsa da, AİHM’in kararının nihayetinde gerçek olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu husustaki fikrim net: “Soykırım olmamıştır!” demek elbette ki kınanmalıdır, elbette ki söyleyeni itibarsızlaştırmalıdır lakin bir yargılanma ve cezalandırılma nedeni olamaz.
Bu manada, İsviçre-Ermeni Derneği’nin Perinçek aleyhine İsviçre’de açtığı davayı da, davanın mahallî mahkemede kaybedilmesinden sonra AİHM’e taşınmasını da hakikat bulmamıştım. Ben, Soykırım’ın tanınma gayretinin inkârcılar susturularak, kriminalize edilerek değil, onların tezlerinin kofluğu ve palavraları deşifre edilerek yapılması gerektiği fikrindeyim. Esasen Ermeni Soykırımı’nın bugün bütün dünyada kabul ediliyor olması ve milliyetçi Türk etraflarının bu mevzudaki yalnızlığı da, gerçeklerin o denli yahut bu türlü kabul gördüğünü söylüyor.
Soykırım’ın inkârının cezalandırılması gerektiğine inanan ve bunun için uğraş eden Ermeni kümeleri, kabaca söylersek, bu inkârın bir saldırganlık içerdiği ve nefret cürmü olarak kıymetlendirilmesi gerektiği fikriyle hareket ediyorlardı. Aileleri 1915’te katledilmiş yahut memleketlerinden sökülüp atılmış, acılı bir tarihe sahip insanların karşısına geçip “Soykırım olmadı, palavra söylüyorsunuz!” demekte saldırgan bir yan olduğuna da, Perinçek’in gayesinin asilane olmadığına da zerre kuşku duymuyorum. Fakat sonuçta kelamla, yazıyla, direkt şiddet içermeyen yollarla söz edilen görüşlerin, gerçeklerle bağdaşmadıkları ve huzursuz edici oldukları için cezalandırılmasının da yanlışsız olmadığına; bu yolun açılmasının, söz özgürlüklerinin alanını had safhada daraltacağına ve bunun sonucu oluşacak toplumsal zararın çok daha büyük olacağına inanıyorum.
Avrupa adaleti elbet ki fikir beyanı ile saldırganlık ortasında çizgiyi güzel belirlemek ve buna nazaran hareket etmek zorunda. Bir toplantıda yahut mitingde “Soykırım olmamıştır” demek ile Lyon’da yahut Zürih’te soykırım kurbanları anısına dikilmiş bir anıtı tahrif etmek ortasında kategorik bir fark var ve bu ikinci çeşitten aksiyonların cezalandırılması gerektiği son derece açık.
Bütün bunlara karşın, AİHM’in verdiği bu son karar ile Avrupa müktesebatının Yahudi Soykırımı ile ilgili kabul ve uygulamaları ortasında keskin bir çelişki olduğunu da görmemek olmaz. Avrupa‘nın çabucak her yerinde, Yahudi Soykırımı’nı inkâr etmeniz, hareketiniz şiddet yahut saldırganlık içersin içermesin, sıkı bir halde soruşturulmanız, yargılanmanız ve ceza almanız sonucunu doğuracaktır. Görünen o ki, bundan bu türlü birebir şeyi Ermeni Soykırımı için yaptığınızda, bu haliniz tabir özgürlüğü dahilinde pahalandırılacak. AİHM’in yahut öteki bir kurumun buradaki çelişkiye dair tatmin edici bir açıklaması olabileceğini sanmıyorum. İşte bu yüzden son derece siyasi ve riyakâr bir tavırla karşı karşıyayız.
Avrupa, kendi toprakları üzerinde yaşanmış, kendi yarası olarak kabul ettiği Yahudi Soykırımı’nın inkârına karşı son derece titiz bir tavır takınır ve bu tıp telaffuzları tabir özgürlüğü dahilinde değerlendirmezken, Ermeni Soykırımı konusunda farklı tavır belirleyerek soykırımlar ortasında bir hiyerarşi kurmuş oluyor. Avrupa’ya yakın tarihinde büyük ziyan vermiş olan Nazizm, Faşizm, Irkçılık, Anti-Semitizm üzere belalarla uğraş etmek için Yahudi Soykırımı’nın inkârına tahammül edemeyen Avrupa kurumları, kendi topraklarından uzakta ve daha evvelki bir tarihte gerçekleşmiş bir soykırımın inkârına karşı birebir hassaslığı göstermiyor. Bu da, hukuk normlarıyla açıklanamayacak, arkasında diğer gaileler olan bir ikili standart örneği olarak tarihi bir haksızlığa kapı aralıyor. Ermeniler daha kalabalık, daha güçlü, Ermenistan daha büyük, iktisadı Avrupa için göz arkası edilemez ehemmiyette olsaydı kurallar çok daha değişik olurdu, buna da kuşkum yok.
İşte tahminen de sadece bu yüzden, Ermeni Soykırımı’na ait adalet çabasında Batı kurumlarına güvenmek pek de aklın yolu üzere görünmüyor bana. Benim aklımın –ve yüreğimin– yolu, ne kadar güç ve bezdirici olursa olsun, soykırımı Türklerin vicdanında ve Türkiye’de mahkûm ettirecek, bunu da doğal ki evvel Türkleri gerçeklere ikna ederek başaracak bir yol ve yordamı inşa etmekten, bunun için uğraşmaktan geçiyor. Soykırım’ın Türkiye’de resmen tanınacağı o gün hiç gelmeyecek bile olsa, toplumun küçük bir kısmının, sonra biraz daha fazlasının, sonra bir gıdım daha fazlasının 1915’te olanları öğrendiği bir gayret, bana, rastgele bir Batı kurumunun türlü çıkar hesaplarıyla alacağı rastgele bir karardan çok daha bedelli geliyor. Bugünkü AİHM kararı zıddı tarafta olsaydı da diğer türlü düşünmeyecektim.
