Çağdaş bağların çıkmaz sokakları: ‘Oda ve Adam’

18. İstanbul Tiyatro Festivali’nde izleyiciler ve eleştirmenler tarafından övgüyle karşılanan Oda ve Adam, Belçikalı müellif Eric de Volder’e ilişkin. Uzun yıllardır Belçika’da yaşayan ve Theatre Onderhetvel’in kurucusu olan Mesut Arslan da oyunun direktörlüğünü yapıyor. 2006’da Belçika’da Flaman oyuncularla özgün lisanında sahnelenen oyun, Türkçe çevirisiyle ve yerli oyuncularla yine sahnede.

Bir aşk şiiri üzere kurgulanmış özgün metin, temelde bir bayan ile erkeğin birbirini hem tamamlayan hem de yadsıyan monologlarından oluşuyor. Direktör, 14 sayfalık metnin monologlarını birbiriyle karıştırıyor ve çarpıştırıyor. Pak, utangaç, ateşli ve karmaşık bir aşk hikâyesi his yüklü bir anlatımla canlandırılıyor. Bu noktada, oyunun dramaturgu Cet Ünal’ın katkısını da belirtmek gerek. Özgün metin daha karanlık ve ağır olmasına karşın, oyuncuların da katkılarıyla anlatının lisanı olabildiğince gündelik lisana yaklaştırılmış ve görsel uygulamalarla desteklenmiş. Bu tipten deneysel üretimlerde izleyicilerin hissedebileceği muhtemel ara de böylelikle engellenmiş.

Bir barda tanışıp birbirlerine aşık olan, sonra da ayrılan çiftin tekrar karşılaştıklarında hissettiklerini iç çatışmalarıyla birlikte evvel bayan anlatıyor, sonra da adam. Hayatı, aşkı ve memnunluğu ıskalamış iki insanın karmaşık hisleri ve kimi vakit delirmenin eşiğine gelen zihinlerin anlık patlamaları absürdleşiyor. Bu nedenle, oyunu izlerken salonda duyulan kahkahalar hiç azalmıyor. Bu şiirsel dramanın oyuncuları Nergis Öztürk ile Engin Hepileri, hiç aksamayan abartılı ve coşkulu oyunculuklarıyla mizahı elden bırakmıyorlar. Nadiren karşı karşıya geliyorlar, hislerini daha çok kendilerine yahut izleyicilere anlatıyorlar.

Tiyatro sahneleri son yıllarda deneysel işlere daha açık hale getirildi. Kimi vakit sahnede sonlar zorlanıyor ve ileriye dönük yeni alanlar keşfediliyor. Sahne dizaynına ve görsel uygulamalara olabildiğince alan tanıyan Oda ve Adam, bu denemelerin nitelikli bir örneği sayılabilir.

Sahne ve kostüm tasarımı Meryem Bayram tarafından gerçekleştirilen oyunun çok fazla oyuncağı mevcut. Oda olarak tasarlanan bir alan fütüristik aksesuarlarla donatılmış. Oyuncuyu daima ayakta tutan bu aksesuarlar anlatıma epik bir çehre kazandırıyor. Sahnenin muhakkak noktalarına yerleştirilmiş ışık kaynakları ise büsbütün oyuncuların denetiminde. Sık sık karanlığa düşen sahnede izleyiciyi daima olarak şaşırtan bir aksiyon var. Görsellikle bütünleşen oyun trafiği, projeksiyondan yansıtılan görüntüler ve ışık oyunlarıyla kurulmuş.

Oyun boyunca karakterlerin gelgitli ruh hallerinin çok fazla destekleyici ögeyle karşımıza çıkıyor olmasına getirilebilecek tek tenkit ise şu olabilir: Tasarlanan oyuncaklı sahne kimi vakit metnin önüne geçiyor, sıkça düşülen karanlık da izleyicileri vakit zaman oyuna yabancılaştırıyor.

Dil, ses, vücut ve imgelerle çok katmanlı çağrışımlara imkan tanıyan, tabirini gündelik hayatın detaylarında bulan çağdaş ve karmaşık aşk bağlantılarına şiirsel bir yorum getiren oyun, 18 Ocak’ta Moda Sahnesi’nde izlenebilir. Metni merak edenleri ise buraya alalım.

Scroll to Top