Artvin’in merkez ilçesinin Cerattepe mevkiindeki gelişmelerden ötürü Türkiye’nin pek çok yerinde günlerdir aksiyonlar yapılıyor. Ne yazık ki, Artvin’deki sıkıntının 20 yılı aşan geçmişi var. İzmir’de Bergama ve Kaz Dağları’nda siyanürle altın arama faaliyetlerinin büyük reaksiyon topladığı 1990’ların başında Cerattepe’ye ait projeler de “filizlenmeye” başladı. Olayların gelişimi kısaca şöyle:
- 1989 yılında Kanadalı Cominco Madencilik Cerattepe’ye gözünü dikip bölgede faaliyet göstermek üzere ruhsat alıyor. İstihdam her zamanki üzere şirketlerin etrafa verecekleri ziyanı gizlemesi maksadıyla kullanılıyor.
- 1995 yılında şuurlu bir halk teşebbüsü olarak, maden ruhsatını iptal ettirmek üzere Yeşil Artvin Derneği kuruluyor. Halkın direnişiyle karşılaşan firma, 1998 yılında faaliyetlerini durduruyor.
- 2003 yılında tekrar Kanadalı Inmet Madencilik, Cerattepe projesini Cominco Madencilik’ten devralıyor. Inmet bu ortada kendi kuruluşu olan Artvin Bakır İşletmeleri A.Ş. üzerinden 2004 yılında maden işletme ruhsatını alıyor.
- Bu periyotta Yeşil Artvin Derneği üzerinden Artvin Barosu işbirliğiyle direniş devam ediyor. Açılan davalarda lokal mahkeme ve yüksek mahkeme Artvin halkını haklı bularak, 24 Ekim 2008 Danıştay’ın onama kararıyla ruhsatın iptaline karar veriyor.
- 2010 yılında Maden Kanunu’nda yapılan değişikliklerle birlikte Cerattepe bölgesine ek olarak Genya Dağını da kapsayan bölgede maden arama imkanı sağlanıyor. Anaysa Mahkemesine kanuna dair yapılan iptal müracaatları ise “istemin reddine” ibareleriyle sonuçlanıyor.
- 2012 yılının Şubat ayında bölgeye dair ihale yapılarak Artvinli Özaltın İnşaat A.Ş. ve zımnî ortağına maden işletme ruhsatı veriliyor. Yürütmeyi durdurma istemli ruhsat iptali ve ÇED olumlu raporunun iptali davası da Haziran ayında açılıyor. 14 Şubat 2013’te ise yüksek mahkeme ön arama ve sondaj kararı veriyor. Tüm bu süreç boyunca Artvin halkı direnişine devam ediyor.
- 2013 yılının Mayıs ayında ise Özaltın İnşaat maden işletme ruhsatlarını periyodun parlayan şirketi olan Cengiz Holdingin 2004 yılında aldığı Eti Bakır İşletmeleri A.Ş.’ye kiralıyor. 2015 yılının başında Bakanlık tarafından ÇED olumlu raporu iptal ediliyor, lakin Cengiz Holding tarafından ÇED raporu üzerinde yapılan ufak değişiklikleri bakanlık kabul ederek tekrar ÇED olur raporu veriyor.
- ÇED olumlu raporunu alan Cengiz Holding, Türkiye’de (ve haliyle kendi holdingleri bünyesinde de) eşine az rastlanır bir süratle çalışmalara başlayarak dünyada eşi gibisi olmayan bu ormanlara ziyan vermek üzere harekete geçiyor.
Şimdilerde direnişçilerin maksadında olan Cengiz Holding’in de günümüze kadar gerçekleştirdiği faaliyetlere de bakalım:
Cengiz İnşaat’ın 2004 yılında aldığı birinci büyük ihale Eti Bakır İşletmeleri oldu. Bunu, 2005 yılında Eti Alüminyum İşletmeleri takip etti. 2006 yılında Ankara-İstanbul süratli tren projesi ihalesinin Köseköy-İnönü ortasındaki yol üretim çalışmaları kısmını kazandı. Hasankeyf antik kentinin kurtartılması için süren çabayı elbette görmezden gelerek 2007’de Ilısu Barajı projesini devraldı. İhaleler büyük bir süratle toplanırken, 2010 yılının sonlarında Maliye Bakanlığı ile yapılan toplantı sonucunda Cengiz İnşaat’ın 424.400.000 TL fiyatındaki vergi borcu “uzlaşma sonucu” sıfırlandı. 2011 yılında Ordu-Giresun Havalimanı ihalesini bir diğer şirketle birlikte kazandı. Denizin üzerine dolgu alanı yapılarak gerçekleştirilecek İstanbul Maltepe kıyı projesini 2012’de aldı. Bunun yanı sıra Ankara-Sivas süratli tren projesi ihalesini de bu yıl kazandı. Elektrik üretim ve dağıtım şebekelerinin özelleştirilmesi sürecinde de 2013 yılında hem Boğaziçi hem de Akdeniz Elektrik Dağıtım ihalelerini kazandı. Yeniden 2013 yılında kendisinden öteki üç şirket ile İstanbul’a yapılacak olan üçüncü havalimanı ihalesini kazandı. 17-25 Aralık sürecinde ortaya çıkan ses kayıtlarında şirketin işvereni Mehmet Cengiz’in “Bu milletin a…. koyacağız.” dediği ortaya çıktı. 2015 yılında ise tüm bu duyarsızlıklara imzasını atarcasına Akkuyu Nükleer Santrali ihalesinde liman ve hidroteknik yapılarının inşası kısmını kazandı.
Gerisi de malumunuz, Artvin halkının uğraşı yıllardır sürüyor. Pek çok STK’nın yayımladığı raporlarda da görüleceği üzere, doğal kaynakların gerçek sahibi halktır ve bunu görmek istemeyen bir devletin varoluş hedefi sorgulanmaktadır. Artık de etraf hakkını, sıhhatini ve tabiatını bırakmak istemeyen Artvin halkı ile onların haklı çabasını destekleyenler omuz omuza direniyor. Direnenlerin sonuna dek yanındayız. Hem Artvin’in üstü altından daha bedelli, #SiçturmaMadenina!
