Ankara’da nitelikli çağdaş sanatla buluşabilme imkânı tanıyan az sayıda mekândan biri olan CerModern‘de şu sıralar devam eden üç stant var. Stantlar hakkında detaylı bilgi burada, benim izlenimlerim ise aşağıda:
Nuri Bilge Ceylan: “Panoramik Bakış”
Nuri Bilge Ceylan’ın 2003’ten bu yana çektiği fotoğrafları, standın küratörü Heinz Peter Schwerfel “zamansız; ancak mekânlı” olarak isimlendiriyor: “Biz, beşerler, yüzleştiğimiz sanatın bir modülü oluveriyoruz. Ve bu cihan bizim dünyamız oluveriyor.” Bu yüzden kamera nereye dönerse dönsün beşere dair bir şey yakalıyoruz. Sunay Akın’ın “yalnız kaldığımız anda bile alırız insan kokusunu” diye giden Asansör şiirini doğrularcasına, panoramik görüntü fotoğraflarında bile çamurlu yoldaki yahut karın üzerindeki ayak izlerinde insanı görmek mümkün. Cemil Meriç de buna “düşünmek, insan üzerine düşünmek kesinlikle yasak bölgelerden birkaçına dalıp çıkmakla olur” diye karşılık veriyor. İnsan portrelerindeki yüzler Nuri Bilge Ceylan sinemalarındaki üzere söylemek istediğinden farklı bir şey söylüyor ya da susuyor üzere.
26 Mart’a kadar devam edecek stantta karlı bir Kapadokya fotoğrafının Kış Uykusu‘na, tarlada uzaklara bakan genç kadının Bir Vakitler Anadolu‘daki muhtarın kızına, Midyat’ta yan yana dizilmiş gençlerin Üç Maymun‘daki İsmail’e dönüşümünü hayal etmek mümkün.
Jose Guadalupe Posada: “Ölüm Kapıyı Çalınca”
Gravür sanatının yaratıcısı olarak kabul edilen Meksikalı Posada’nın mevt temalı yapıtları sergileniyor. Dinî simgeler ve tragedyalara atıflarla toplumsal tenkitler yapan Posada’nın ünlü Calavera Garbancera isimli kafatası gravürü de stantta görülebilecek eserler ortasında. Porfirio Diaz devrinde yaşayan ve devrimci duruşuyla bilinen Posada, devrimcilerin gayretlerini, tiranların ise idam edildikleri anı yüceltiyor. Ölenler Meryem Ana’yı görürken öldürenler (tiranların idam edilmesi hariç) şeytanların tesiri altında hareket ediyor. Ailesini kulaklarına zehir dökerek öldüren bir bayan bize kardeşini birebir biçimde öldüren Hamlet’in amcası Claudius’u, (hatta biraz daha zorlarsak) Metin Erksan’ın Hamlet rolünü Fatma Girik’e oynattığı İntikam Meleği / Kadın Hamlet (1976) sinemasını hatırlatıyor. Yorick’in kafatasını elinde tutan meşhur Hamlet figürünün Posada’nın gravürlerini ne kadar andırdığı çabucak fark ediliyor.
Programa nazaran 10 Ocak’ta bitmesi gereken stant 17 Ocak’ta devam ediyordu, lakin görmek isteyenlerin ellerini çabuk tutması gerekebilir.
Murat Koç: “Düşmek”
İzleyiciyi çağrışımlara sürüklemeyi sevmediğini ve onun kanısına müdahale etmek istediğini söyleyen Murat Koç, 7 Şubat’a kadar devam eden standında kırılmalardan, düşmelerden, aksiliklerden cennet çıkarılabileceğine işaret ediyor. Bu yüzden de “Düşmek = Cennet” diyor. Olmak isimli fotoğrafında üst vücudu ve başı olmayan, yalnızca kollar ve alt vücuttan oluşan bir bayan resmederken, Ölmek isimli fotoğrafında yüzünün yarısı olmayan bir adam gösteriyor. Olmanın içinde bir yokluk, mevtin içinde ise bir varlık yaratarak var olmakla yok olmayı da aynılaştırırken soruyor: Kırıldığımız, düştüğümüz sürece fark eder mi?
