Dictaphone, Graham Bell tarafından kurulan ve birinci transkripsiyon makinesini üreten şirketin ismi. Birebir vakitte 90’lı yıllarda Berlin’de birçok enstrümana hakim Brükselli müzisyen Oliver Doerell ile klarnet ve saksofon çalan müzisyen Klaus Bru tarafından kurulan bir topluluk. Sonraları Bru topluluktan ayrılıyor ve Doerell bugüne kadar birlikte çalışacağı klarnet ve saksofon virtüözü Roger Döring’le yola devam ediyor.
Doerell’in kelamlarıyla, karanlıkta/karanlık(ça) ilerleyen bir canavar olan Dictaphone bu ismini rastgele almış gözükmüyor. Bell’in mirasına uygun biçimde Dictaphone sesin kendisine, yalın hâline odaklanan müziğinde karanlıkta yavaşça ilerlerken dinleyiciler için ilmek ilmek bir dünya kuruyor. Caz tınıları ve ortaya serpiştirilen elektronikler eşsiz bir atmosfer oluşturuyor. Gecenin ilerleyen saatlerinde, kentte tek uyanık kalan sizmişçesine bir pay kapıldığınızda, Dictaphone’u açıp bu melankolik, puslu dünyaya kulak kabartabilirsiniz.
Dictaphone, 2002 yılında City Centre Offices’ten birinci uzunçalarını çıkardığında deneysel müzik dünyasında hatırı sayılır bir dalgalanma yaratmıştı. M=Addicton küçük müdahalelerle şiirsel bir ses görüntüsünün nasıl oluşturulabileceğinin, biraz da tekinsiz bir örneğiydi. Benim için elektro/ambient dünyasının kapılarını açan albümlerden biri oldu. 2004 yılında çıkardıkları Nacht adlı kısaçalar isminin hakkını verircesine “gece”nin dinginliğinin içinden klarnet sesleri, baslar ve elektroniklerle yeni bir müzik çıkarıyordu. Bu albümü 2006 yılında tekrar City Centre Offices’ten çıkan ve M=Addiction sonrası hasretimizi gideren Vertigo II izledi. Sonrasında Dictaphone 6 yıllık bir sessizliğe büründü.
2012 yılında çıkaracakları son albüme kadar Doerell, daha minimal bir yoldan giden Swod ile elektronika, vokal ve ritmin ön planda olduğu Raz Ohara and the Odd Orchestra projelerine tartı verdi. 2012 yılı geldiğinde ise -Greg Haines, Dustin O’Halloran, Ryan Teague üzere isimlerin de albümlerini yayınladığı- plak şirketi Sonic Pieces’tan Poems From A Rooftop ile tekrar Dictaphone sularına geri döndü. Doerell ve Döring, bu sefer yanlarına viyolonist Alexander Stolz’u da aldı. Bu albümlerinde İran’ın yeşil ihtilaline gönderme yaparak halkın rejim dehşetiyle sokağa çıkamadığı, lakin konutlarının çatısından tekrar de protestolarına devam ettiği bir devirde baskıya karşın yeşeren bu çabaya selam ediyorlar. Dictaphone Poems From A Rooftop’ta daha evvelki kayıtlarında fakat bir kez karşılaştığımız vokallere daha fazla yer veriyor ve tekrar büsbütün Dictaphone’a mahsus bir ses dünyası yaratmayı başarıyor.
Bu kronolojinin son noktası olan 2015, Dictaphone’u canlı dinlediğimiz yıl olarak hafızamızda yer edecek. 2000’lerin başında “hayatta gelmez” diyeceğim Dictaphone 6 Mart Cuma günü Salon İKSV‘de birinci İstanbul konserini gerçekleştirecek. Dictaphone’un İstanbul konseri, son devirde teneffüs yetmezliği geçirdiğimiz bu kentte, bizlere umuyorum ki şiirsel ve vakitsiz bir nefes olacak.
