Fantastik ve bilimkurgu cinslerinin usta müellifi Ursula K. Le Guin, 19 Kasım’da ABD Ulusal Kitap Mükafatları merasiminde “Amerikan Edebiyatına Seçkin Katkı Madalyası” aldı ve ödül merasiminde edebiyat, yayıncılık ve kapitalizm üzerine etkileyici bir konuşmaya imza attı. 1929 doğumlu efsanevi müellif, kendisini sahneye davet eden Neil Gaiman’a teşekkür ettikten sonra şunları söyledi:
Ailem, temsilcim, editörlerim biliyorlar ki burada bulunmam, benim olduğu kadar onların da yapıp etmelerinin sonucu, bu ödül benim olduğu kadar onların da mükafatı. Ve bu mükafatı, edebiyattan onca vakittir dışlanan bütün müellifler, sevgili fantastik kurgu ve bilimkurgu muharriri dostlarım -güzel mükafatların son 50 yıldır gerçekçi denenlere gidişini izleyen imgelemin yazarları- için sevinçle kabul ediyor ve onlarla paylaşıyorum.
Bence, şu anki yaşayışımızın alternatiflerini görebilen, kaygıya kapılmış toplumumuzun ve takıntılı teknolojilerinin iç yüzünü varoluşun diğer yollarına kadar görebilen ve hatta umut için gerçek destekler hayal edebilen muharrirlerin seslerini isteyeceğimiz güç vakitler geliyor. Özgürlüğü anımsayabilecek müelliflere gereksinim duyacağız. Şairlere, hayalperestlere: Daha büyük bir gerçekliğin gerçekçilerine.
Şu an, bence bir piyasa metasının üretimiyle sanat pratiği ortasındaki farkı bilen müelliflere muhtaçlığımız var. Şirket kârını ve reklam gelirini maksimize etmek için satış stratejilerine uygun yazılı materyaller geliştirmek, sorumlu kitap yayıncılığıyla ve yazarlıkla pek de tıpkı şey değil. (Teşekkür ederim alkışlayan yavuz şahıslar.)
Yine de yazı işleri üzerindeki denetimin satış ünitelerine verildiğini görüyorum; kendi yayıncılarımın, şapşal bir cehalet ve açgözlülük paniğiyle, bir elektronik kitap için halk kütüphanelerinden, müşterilerinden istediklerinin altı, yedi katı para istediklerini görüyorum. Bir vurguncunun bir yayıncıyı itaatsizliği için cezalandırdığını, muharrirlerin şirket fetvalarıyla tehdit edildiğini daha yeni gördük; ve görüyorum ki birçoğumuz, kitapları yazan, kitapları yapan üreticiler, bunu kabul ediyoruz. Meta vurguncularının bizi deodorant üzere satmasını ve neyi yayınlayıp neyi yazacağımızı söylemelerini. (Ben de seni seviyorum, canım.)
Kitaplar, biliyorsunuz, sırf meta değildir. Kâr güdüsü, birçok kere sanatın hedefleriyle çatışır. Kapitalizm içinde yaşıyoruz. İktidarından kaçılamaz üzere geliyor. Hükümdarların ilahi kudreti de o denli geliyordu. Her türlü insan iktidarına beşerler tarafından direnilebilir ve bu iktidar değiştirilebilir. Direniş ve değişim birden fazla sefer sanatta başlar ve daha da çok bizim sanatımızda -sözcüklerin sanatında- başlar.
Uzun, yeterli bir mesleğim oldu. Yalnız değildim. Artık burada, mesleğimin sonunda, Amerikan edebiyatının satılıp ortada bırakıldığını görmek istemiyorum. Biz hayatını yazarak ve yayıncılık yaparak kazananlar, hasıladan hakkımıza düşen hissesi istiyoruz -bunu talep etmeliyiz. Ancak bizim hoş ödülümüzün ismi kâr değil. Onun ismi özgürlük.
Teşekkür ederim.
Kaynak: Bianet (Çeviri: Tolga Korkut)
Desteğiniz bizim için kıymetli. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere söz özgürlüğünün daima tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitiren medya alanında hâlâ yeterli işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel kanıyı müşterek bir toplumsal kıymete dönüştürmeyi hedefliyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için ziyadesiyle kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesitlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Dayanağınız için şimdiden teşekkür ederiz, uygun ki varsınız.
