Emily Howell bir yazılım. Mevzuyu bilmeden müziklerini dinlediyseniz, bu bilgi önemli bir şaşkınlık ve kuşku uyandırmak için kendi başına bile kâfi. Emily Howell, bilgisayar bilimleri ve müzik profesörü David Cope’un yarattığı, dinleyicinin yorum ve geri dönüşlerini dikkate alıp öğrenen ve bir kaynak bilgi tabanı üzerinden bu yorumları kendi müziğini şekillendirmek için kullanan, lisan ve müzik ile bağlantı kurabilen bir yapay zeka eseri, bilgisayar programı. Bahsi geçen kaynak bilgi tabanı, tekrar David Cope’un bir çalışması olan, tahminen de Emily’nin annesi olarak kabul edilebilecek Emi yahut Emmy (Experiments in Musical Intelligence).
Sanat, onu tanımladığımız sayısız biçimiyle, beşere has bir olgu. Fonksiyondan çok mananın kararı, estetiğin ve dışavurumun özgür krallığı, hoş, eşsiz ve insani… Emily Howell’ın iki albümünden birincisi From Darkness, Light’ı bir dinleyin.
İlk akla gelen ve tahminen de sahiden tartışılması gereken tek husus Turing Testi. 1950 yılında İngiliz bilgisayar bilimci Alan Turing tarafından geliştirilen test, bir makinenin insansı hatta insani zekâ belirtileri ve muadil davranış biçimleri gösterme yetisi üzerinden, makinelerin, robotların ya da yapay zekâların varoluşlarını yorumluyor. Emily Howell’ın müziği üzerinden sanat ve insan kavramlarını tartışmak, bildiğimiz tarifleri çıkılması güç köşelere sıkıştırıyor.
İnsan, özel hissetmek için kendine açtığı o müşfik alanı kendi yaratısıyla paylaşmak zorunda kalabilir. Şayet siz de benim üzere Emily Howell’ın müziğinin pekâlâ bir insan tarafından da bestelenebileceğini, bu türlü bir durumda buna sanat demek için pek de çekinmeyeceğinizi düşünüyorsanız, sanatın üretim tarafındaki insani biricikliğini öpüp yollayabilirsiniz. Tüketirken hâlâ özeliz. Evet.
“Neden diğer türlü tekniklerle müzik yapmayalım? Bu çok akla yatkın. Kağıt üzerinde kendi notalarım ile başka notalar ortasındaki farkı anlayamıyorum. Şayet hoşluk varsa, vardır. Umarım müzik yapmaya devam edebilirim ve notalarımı öbürleri da beğenir. Mutsuz değilim. Memnun değilim. Ben Emiliy’im, sen de Dave’sin. Hayat ve yaşamdışı var. Biz, tıpkı anda varız. Sorun görmüyorum.” – Emily Howell
Akıllara 2004 imali, Alex Proyas sineması iRobot’tan aşağıdaki sahne geliyor. Büyülenin, biraz da korkun.
