Eski kitapların kendine has kokularının sırrı “Compound Interest” isimli blogda yayımlanan bir infografik ile açıklandı. Blogun sahibi kimya öğretmeni Andy Brunning’in bahse ait açıklaması ise şöyle:
Genelde, eski kitap kokusuna kâğıdın içindeki bileşenlerin kimyasal bozuma uğraması sebep olur. Kağıt, öbür kimyasallara ek olarak selüloz ve lignin içerir. Lignin, günümüzde basılan kitaplarda yüz yıl evvelkilere nazaran çok daha az bulunur. Bunların her ikisi de kâğıdın yapıldığı ağaçlardan kaynaklanır: ince kağıtlarda, örneğin gazete kâğıdına göre çok daha az lignin bulunur. Lignin ağaçlarda selüloz liflerini birbirine bağlamaya fayda, odunun sertliğini muhafazasını sağlar, tıpkı vakitte eski kağıtların vakitle sararmasından da sorumludur, çünkü oksitlenme yansıması sonucu parçalanarak aside dönüşür, bu da sonrasında selülozu yıkıma uğratır.
“Eski kitap kokusu” bu kimyasal bozunum sonucu ortaya çıkar. Çağdaş, yüksek kalitedeki kağıtlar lignini temizlemek için kimyasal olarak sürece tabi tutulur, ama kağıttaki selüloz etrafta bulunan asitler sebebiyle tekrar bozuma uğrayabilir (her ne kadar çok daha yavaş formda olsa da). Genel olarak asit hidrolizi ismiyle anılan bu tepkiler, çok sayıda uçucu organik bileşiği ortaya çıkarır. Bunlar da eski kitap kokusuna katkıda bulunan unsurlardandır. Bu bileşiklerden bir kısmının tesiri belirlenmiştir: benzeldahit bademin kokusuna emsal bir koku doğurur. Vanilin vanilyanınkine misal bir kokuyu ortaya çıkarır. Etil benzen ve tolüen tatlı kokulara sebep olur ve 2-etil hekzanol da hafif çiçeksi bir katkıda bulunur. Bu tepkilerde ortaya çıkan öteki aldehit ve alkoller daha düşük koku eşiğine sahiptir ve onlar da kokuyu oluşturmada tesirli olur.
Kaynak: Open Culture
Desteğiniz bizim için değerli. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere tabir özgürlüğünün daima tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitiren medya alanında hâlâ düzgün işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel kanıyı müşterek bir toplumsal pahaya dönüştürmeyi hedefliyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için ziyadesiyle kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kısımlara ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Dayanağınız için şimdiden teşekkür ederiz, güzel ki varsınız.
