Haber: Harry Potter’ın en değerli başarısı Voldemort’u yenmek değil, dünyadaki tüm genç insanlara önyargıyla çaba etmeyi öğretmek olabilir. En azından Harry Potter serisini okuyan genç insanların göçmenler, eşcinseller ve mülteciler üzere tahkir edilmiş azınlık kümelere bakış açısında kayda bedel bir gelişme görüldüğünü sav eden Journal of Applied Social Psychology’deki yeni bir makalenin bulguları bu istikamette.
Çalışmalar: Pacific Standard makalede kullanılan 3 çalışmayı incelemiş.
İlk çalışma 34 İtalyan 4. sınıf öğrencisini alıp, 6 haftalık bir Harry Potter dersine sokuyor. Araştırmacılar, çalışmaya öğrencilere göçmenler hakkında bir anket doldurtarak başlıyor ve seriden seçilmiş kısımlar okutmak üzere iki kümeye ayırıyorlar. İlk gruptaki öğrenciler kitabı önyargı ve bağnazlık üzerinden tartışırken, öteki küme denetim kümesi olarak tutuluyor. Birinci kümedeki öğrenciler, kendilerini Potter ile özdeşleştirmek kaydıyla “göçmenlere karşı düzgünleştirilmiş tavırlar” sergiliyor.
117 İtalyan lise öğrencisi üzerinde yapılan ikinci çalışmanın bulgularına nazaran ise okurun Harry ile duygusal özdeşleşmesi, LGBT bireyler hakkında genel olarak daha olumlu bir bakış açısına sahip olmasını sağlıyor. Birleşik Krallık’taki üniversite öğrencilerini inceleyen üçüncü çalışma ise Harry ile kurulan duygusal bağ ve mültecilere bakış açısı ortasında bir ilgi bulamazken, Voldemort ile daha az duygusal özdeşlik kurabilen öğrencilerin “mültecilere karşı uygunlaştırılmış tavırlar” sergilediği görülüyor.
Araştırmacılar, üç çalışmada da kitapların okurların ötekileştirilmiş kümelerin bakış açılarını özümseme yetisini geliştirdiği vurguluyor. Ayrıyeten genç çocukların, öğretmenlerinin yardımıyla, Harry’nin “bulanık”lara (mudblood) verdiği devamlı dayanağın, toplumdaki bağnazlığa karşı bir tutum takınma göndermesi olduğunu anlayabildikleri tez ediliyor.
Neden umursamalıyız? Çalışmanın gerisindeki kimi diğer etkenlerin varlığını göz gerisi etmek imkânsız, fakat şayet bir Harry Potter hayranıysanız bu sizin için olağanüstü bir haber. Çalışmalar J.K. Rowling’in “Potter kitapları genel olarak müsamaha ismine uzun bir tartışma, bağnazlığa karşı uzun bir müdafaadır” açıklamasını destekleyecek deneysel bir destek oluşturuyor.
Daha da kıymetlisi, edebiyat aracılığıyla müsamaha bildirileri vermenin nitekim işe yaradığını gösteriyor. Öyleyse, Potter’ın kendini bulma seyahatinin, günün birinde çocuklara müsamaha aşılamayı amaçlayan projelerle ölümsüzleştiğini görebiliriz.
Kaynak: MIC
