Geçtiğimiz haftalarda Lahey’de bir lokal mahkeme tarafından Hollanda hükümetinin iklim değişikliği konusunda daha sert tedbirler alması gerektiğine karar verildi. Bu duymaya alışık olmadığımız haber, zira etraf yahut iklim değişikliği konusunda pek olumlu haberler almıyoruz.
Hollanda’nın sera gazı salımı azaltmaya ait 2020 yılına kadarki gayesi, bu seviyeyi 1990 yılındaki düzeye nazaran %17 oranında azaltmasıydı. Mahkeme kararına nazaran Hollanda artık 2020 yılına kadar 1990 yılındaki düzeyin %25 oranında azaltmak durumunda. Bu mevzuyu gündeme getiren ise 900 vatandaş ve Urgenda isimli bir sivil toplum kuruluşu oldu.
Mahkeme kararında “Devletin iklim değişikliğinin doğuracağı tehlikeleri engellemek ve ayrıyeten çevreyi müdafaa ve geliştirme misyonlarını yerine getirmesi için daha çok çalışması gerekiyor… (Bunu yaparken de global iklim sıkıntısının önlenmesinde yalnızca Hollanda’nın uğraşıyla bir yere varılamayacağı mazeretinin gerisine saklanmaması gerekiyor.” sözleri yer alıyor. Yapılan açıklamalara nazaran, Hollanda hükümeti de kararı en yakın vakitte uygulamaya koyacak.
Bu kararın ehemmiyeti ne pekala? Bilhassa kendi ülkemizde etraf hakkını bile zar sıkıntı gündeme getirebilirken Hollanda’ya ve yargı sistemlerine daha da gıptayla bakmak mı? Bir bakıma evet, fakat temel olarak bu karar iklim değişikliğinin dikkate alınması konusunda hukuksal bir milat oluşturuyor. İnsan Hakları çerçevesinde birinci kez bir hükümet iklim değişikliği konusunda mahkeme kararıyla sorumlu tutuluyor. Avrupa Komitesi ve Birleşmiş Milletler yetkilileri de bu kararın gelecekte pek çok ülkede emsal teşkil edeceğini vurguluyor. Bunun yanı sıra milletlerarası mahkemeler bile bu karar doğrultusunda etraf ve iklim değişikliği hareketinin gelişmesine yardımcı olabilecek üzere duruyor. Avrupa Birliği ülkeleri ve gelişmiş öbür ülkelerden sonra, bu kararın gelişmekte olan ülkeler için de uygulanabilir olması tarafında umudumu yeşertiyorum.
