Nerede yaşadığımızı unutuyoruz. Vakit geçiyor ve etrafımıza alışıyoruz. O etraf da İstanbul üzere haddinden fazla kuvvetli bir kent olunca sağlamamız gereken ahengin düzeyi de alışmanın eşiği kadar yüksek olabiliyor. Kentin kendi içinde dolaşan modülleri, sokakların hayaletleri hâline geliyoruz. Kulağa pek güzel gelmiyor lakin durum bu kadar acıklı değil, İstanbul sakinleri olarak bunu biliyoruz. Yeniden de sokaklarda dolaşırken hissediyoruz. Burada bir şeyler var. O şeyleri Kadıköy sokaklarında bulan Alman illüstratör Eva Feuchter, gördüklerini hatırlamak için yaptığı çizimleri maviblau.com için derlemiş.
Kadıköy’ü tanımaya çalışırken gördüğünün, sokaklardaki insanların oluşturduğu o şey, biziz. Tahminen her birimiz tek tek hayaletler değiliz fakat İstanbul’un sokaklarının yaşadığı meçhul kesimleriyiz. O modüllerden biri hâline gelmek, İstanbul’da yaşayan herkesin münhasır hikâyesidir. Eva Feuchter kendi hikâyesini şöyle anlatıyor:
Sokaklardaki insanların evvelce bilmediğim bir “akışı” var. Kadıköy’de dikkatimi çeken birinci şey bu oldu. Yayalar, silindir şoförleri, kediler, köpekler, otomobiller ve sokak satıcıları sokakların ortasından akıyordu – kimse ivedi etmiyordu lakin duran kimse de yoktu. Herkes hareket hâlinde lakin kimse telaşlı değil. Akıntıda yüzmek üzere. Süratlice, sezgili, gereksiz önlemler olmadan.
Hâlâ her seferinde otomobillerin geçmesi için yol kenarında donup kalıyorum. Hâliyle şoförün başı karışıyor ve frenlere asılıyor. Bu kentin ırmağında bir manim, trafik benim üzerimden akıp geçmek zorunda kalıyor. Kimi yüzler akılda kalıyor fakat birden fazla bir ortaya gelip bulanıklaşıyor. Sadece bir paltonun rengi ya da bir çantanın deseni geride kalıyor. Bu dünyayı yakalamak için fotoğraf yapıyorum.
Aralarına karışmak vakit alıyor. Bunun için duvarların içinden geçebildiklerine ikna olduğum Kadıköy kedilerini örnek almam gerekiyor. Biraz rahatlamam gerekiyor: Otuz kişilik bir kalabalığın içinde kırmızı ışıkta geçerken bana otomobil çarpamaz. Kurallar rölâtif. Yol kenarında bir kafede otururken beşerler çabucak yakınımdan süratle geçiyor, neyin “içeride” neyin “dışarıda” olduğuna dair net bir hudut yok.
Gece geç meskene dönerken Kadıköy sokakları boş, tuhaf hissettiriyor, kurumuş bir ırmak yatağı üzere. Fakat kafeler ve barlar kapansa, sokaklar sessizleşse bile insanların hayaletleri hâlâ orada. Evimden aydınlık odalarındaki perdelerinin gerisindeki gölgelerini görebiliyorum. Artık fark ediyorum ki ben de onlara tıpkı görünüyorum.
İstanbul’un hayaletleri ile ilgili diğer bir enteresan iş, Ceylan Ünal Hopkins ve Ben Hopkins tarafından yazılıp, Ben Hopkins tarafından yönetilen Hasret (Yearning) isimli belgesel için de sizi şöyle alalım sayın okur.
