Karışık hisler içinde, hissettiklerimizi söz edemez hâlde otururken karıştırabileceğimiz bir kelamlık var. Dictionary of Obscure Sorrows (Müphem Kederler Sözlüğü) Amerikalı sanatçı John Koenig’in ismini koyamadığımız hislere isimlerini verme uğraşı sonucu ortaya çıkan bir blog-proje. Türlü lisanlardan, ideoloji ve edebiyat yapıtlarından İngilizceye sızmış tanımlamaları bir ortaya getiren bu kelamlık lisanımızın ucundaki o müphemliğe bir açıklık getiriyor. Bilhassa hüzünlere odaklanan sözlükte, sözleri görselleştiren görüntüler da yer alıyor. Sanatçı, misyonunu “dildeki tüm boşlukları doldurmak ve her birine bir isim vermek” olarak özetliyor. Monachopsis, semaphorism, anchorage, énouement, fitzcarraldo ya da daguerreologue… Bu sözler tek başlarına geniş bir dünyayı betimliyor.
opia: isim. Birinin gözünün içine bakmanın getirdiği bilinmeyen yoğunluk. Bu tıpkı anda hem yayılmacı hem de kırılgan hissettirebilir.
mal de coucou: isim. Etkin bir toplumsal hayatın, ancak çok az yakın arkadaşın olmasını açıklayan fenomen.
sonder: isim. Önünüzden rastgele geçen her insanın sizinki kadar –hırslarıyla, arkadaşlarıyla, tekrarlarıyla, telaşlarıyla, delilikleriyle– canlı ve karmaşık bir hayatının olduğu gerçeğinin farkına varmak.
socha: isim. Her insanın temelde kırılgan olduğuna dair, hepimize tanıdık gelecek, lakin fark ettiğimizde yeniden de şaşırtmayı başaran gerçek.
lachesism isim. Bir felakete maruz kalma isteği —uçak kazası sonrası hayatta kalmak, yangında her şeyini kaybetmek, bir şelalenin zirvesinden suya dalmak—bütün bunlar yumuşak bir kavis çizen hayatınıza bir düğüm atacaktır ve hayatınızın bir ucuyla öbür ucu ortasındaki o boşluğu fakat kapayan sert prefabrik kirişten farklı olarak onu hem katılaşmış, hem esnek hem de keskin bir şeye dönüştürecektir.
vemödalen isim. Her şeyin halihazırda yapılmış olduğu korkusu.
occhiolism isim. Bakış açının ne kadar dar olabileceğine dair farkındalık. Bu bakış açısı dünya, geçmiş ya da kültürün karmaşıklıkları hakkında hiçbir manalı sonuca varmanı sağlamaz, çünkü her ne kadar hayatın epik ve tekrarlanamaz bir hikâye olsa da, hâlâ sırf bir hayatlık yere sahiptir ve öteki odada gerçekleşen çok daha yırtıcı bir deneyin denetimli hâli olmaması için hiçbir sebep yoktur.
ambedo isim. Kendini canlı duyusal detaylara büsbütün kaptırdığın bir cins melankolik esrime —pencereden süzülen yağmur damlaları, rüzgârda eğilen uzun ağaçlar, kahvende dolaşan krema bulutları—kısa bir mühlet için canlı olma tecrübesine, sadece kendi için yapılan bir harekete kendini bırakmak.
onism isim. vakit içinde sırf bir yeri işgal edebilen bir vücuda hapsolmuşluğa duyulan öfke, bunun doğurduğu hüsran. Bu güya bir havaalanında uçuş ekranının önünde durmak üzeredir. Tuhaf yerlerin isimleri güya diğer insanların şifreleri üzere bir görünür, bir kaybolur; her biri ölmeden evvel asla göremeyeceğin yeni bir şeyi temsil etmektedir. Haritadaki okun yardımsever formda işaret ettiği üzere, siz buradasınızdır.
