Her göz kırpışımızda bir kümenin daha temellerinin atıldığı, her nefes alışımızda yeni bir çeşidin daha literatüre geçtiği günümüzde, devler liginde yer alan toplulukların dişli rakipleriyle yarıştığı kümede liderliği göğüsleyebilmesi için göze alması gerekenlerin en başında risk almak geliyor. Bu risk de çoğunlukla yeniyi denemek, sonlarından taşmak ve değişime ayak uydurmakla muadil. Oxford çıkışlı math rock lisanslı, çağdaş rock doktoralı Foals da bu riski en cüretkar halla alabilenlerden biri.
Sadece güçlünün hayatta kaldığı ve soyunu devam ettirdiği yabanî tabiatın yansımasını müzik sanayisinde rahatlıkla izleyebiliriz. Taviz vermeyen, sert duran, kalıpları kırmaya çalışan, avına-yani albümüne hazırlandığı sırada kendini gizleyen kümeler fire vermeden hayatını sürdürüyor, pıtrak üzere çoğalan yeni türler-yeni kümeler okyanusunda kulaçlarını hızlandırmak suretiyle ayakta kalıyor. Büyük balığın küçük balığı yutması üzere, müzik dünyasında da büyük kümeler küçük balıkları ya yiyor ya da Agar.io oyununda olduğu üzere kütüğüne geçiriyor. Tıpkı evrimini tabiatla el ele yürütebilen cinslerin soylarını devam ettirmesi üzere, müzik sanayisinin Rus ruletini layığıyla oynayabilen kümeler da şenlik afişlerinde, albüm listelerinde yerini garanti ediyor. Foals da bütün bağımsız tabiatına karşın bu oyunun en çetin ceviz oyuncularından biri.
2008’den bu yana Foals’a gönül verenler her vakit en çağdaş, en yeni, en özgün ve en gerçek olan Foals olduğu için gönül vermiştir. Bu Foals hayranları için bir numaralı Foals müziği “My Number” değil “Black Gold”, bir numaralı Foals albümü en az üç hit kesime hamile, kümenin Metallica’yla birlikte çalmasına ön ayak olacak olan Holy Fire değil, tremolo koluna diz çöktürüp tövbe ettirdikleri Total Life Forever olmuştur. Tam da bu yüzden Londra’nın yağız delikanlılarının bu gerçek hayranlarını büsbütün küstürmesine ramak kalmıştı. Sene ortasında yayımladıkları albümle birebir ismi taşıyan birinci single “What Went Down”, “bekleyip görelim” dedirtti. Arkası sıra gelen “Mountain at My Gates” “içimde berbat bir his var” dedirtti, “A Knife in the Ocean” içimize bir nebze olsun su serptiyse de artık Foals’a dair ümitlerimiz kırılmış, hayallerimiz yıkılmıştı. Birinci gençliğimizden beri hayatımızın sinema müziği olma sorumluluğunu elinde tutan biriciğimiz de müziğin Sauron’una yenilmiş, stadyum kümesi olmaya oynamaya başlamıştı. Hayatımızın aşkından vazgeçmenin antremanlarını yapmaya başlamıştık ki Foals hepimizin hızına koca bir tokat indirdi. Ağustos başında paylaştığı, albümdeki her modülden birer küsür dakikalık tadımlık içeren görüntü, Foals’a güvenmemeyi tercih eden biz gerçek hayranları için gerçek bir karşılık niteliği taşıyordu. Yayımlanan single’lar dışındaki başka yedi müziğin değişik dünyalar anlattığını gösteren video’yu izleyen bizler, yeryüzüne çarpmak üzere olan dev bir göktaşının istikametini değiştirmesine karşı hissedebileceklerimizin neredeyse birebirini hissetmiştik. Foals bizi tıpkı anda hem utandırmayı hem de keyifli etmeyi başarmıştı.
Foals, izini sürdüğü bu pazarlama stratejisiyle, günümüzde çok az kümenin başarabildiğini başardı. Ne gerçek hayranlarını küstürdü ne de stadyum kümesi olmamayı seçti. Kümenin görsel dünyasının izdüşümü olan, en yakın arkadaşları Nabil Elderkin ile çektikleri, geleceğin kamerası olan GoPro Spherical ile bizi tanıştıran “Mountain At My Gates” görüntüsü ile daha birinci aydan bir küsür milyon bireye ulaştılar. Kümenin görsel dünyasının bir başka izdüşümü olan Leif Podhajsky ile hazırladıkları “A Knife In The Ocean”ın lirik görüntüsüyle ise hala tanıdığımız, bildiğimiz ve sevdiğimiz eski Foals olduklarını gösterdiler.
Albümün açılış modülü “What Went Down” ile Foals bugüne kadar dönüştüğü en sert şeye dönüşüyor, albümde buna en yakın göz kırpan öbür iki örnek ise “Snake Oil” ve “Night Swimmers”. “Mountain At My Gates” albümün kayıt masraflarını karşılayacak hit modülü, gerçek bir dance-rock örneği. “Birch Tree” tartışmasız albümün en yeterlisi, kümenin benimsediğimiz ve özlediğimiz Total Life Forever periyodunun gitarlarının en uzman hâli. “Give It All” Foals’un bugüne kadar “Spanish Sahara” ve “Late Night” ile en yakınına ulaştığı, hikâyesi aşk olan-veya-olmayan fakat his kasırgasında bir dünya markası olan müzikler havuzunun yeni üyesi, “London Thunder” da keza o denli. “Albatross” albümün metaforlarla ve yeni seslerle flörtü. “Lonely Hunter” Yannis’in rockstarlığa olan teessüfü, gerçek bir disco funk kesimi. “A Knife In The Ocean” ise Yannis’in kelam yazım ve vokal yetkinliğinde kendi rekorunu kırdığı mastürbasyonu. Müzik dünyasının Christopher Nolan’ı James Frod prodüktörlüğünde kaydedilen bu albüm, kümenin 2008’den beri layığıyla yerine getirdiği bütün işlevlerinin bir kokteyli.
Foals’un dördüncü mükemmelini kaydetmek için seçtiği Fransa’nın Provence bölgesi de ziyadesiyle sembolik. Burası Van Gogh’un kendi kulağını kestiği ve akıl hastanesine yatırıldığı kasaba. Kümenin sesi yüzü Yannis de NME’ye verdiği röportajda bunun kendileri için ziyadesiyle ilham verici olduğunu söylüyor. What Went Down, Yannis’in kelam yazım yetkinliğini denetim altına aldığı değil, tersine yırtıcı bir hayvanmışçasına tasmasını koparıp saldığı bir albüm olarak kayıtlara geçiyor. What Went Down, kümenin üretim sürecinde disiplini değil meczupluğu temel almasının final eseri. What Went Down, kayıt mühletince tüketilen 130 şişe Fransız kırmızı şarabı Ardéche sponsorluğunun sonucu. What Went Down, kümenin kendilerinin parodisini yapmayı değil zincirlerinden kopma anını sahnelemeyi tercih ettiği bir sekans. What Went Down, gökgürültüsü ve fırtınanın çabucak peşinden gelen bir gökkuşağı üzere, tıpkı açılış modülünden “Mountain At My Gates”e geçtiğimiz o birinci on saniye üzere. What Went Down, Yannis’in kendi telaffuzuyla, kümenin lisanlara destan canlı performansının bir simülasyonu, elle tutulur bir kayıda dönüştürülmüş hâli, sahnedeki devleşmelerinin en yakın örneği.
2008 tarihli Antidotes’ta math rock’ı pop ile kavuran, 2010 çıkışlı Total Life Forever’da post rock’ı pop ile yoğuran, takvimler 2013’ü gösterdiğinde Holy Fire ile pop’un yanına bu kere dance rock ve groove koyan Yannis ve saz arkadaşları 2015’in ikinci yarısına girdiğimiz şu günlerde yayımladığı What Went Down ile içlerinde bir yerlerde dünyanın sekizinci, kendilerininse bilmem kaçıncı mükemmelini sakladıklarını gösteriyorlar. What Went Down, Foals’un mükemmelliğe çeyrek kala albümü. İki-senede-bir-albüm geleneğini çoğunlukla bozmayan Foals’un Lale Dönemi için 2017’yi beklememiz gerekebilir, o vakte kadar “Birch Tree”nin tadı damakta ve kulakta kalan slide gitarları, “A Knife in The Ocean”ın lirik yetkinliği yahut “Give It All”un anlattığı Foalsvari aşk hikâyesiyle çok rahat yönetim edebiliriz.
Foals
What Went Down
2015, Transgressive
