Mavi şeytanların havarisi, ruh dolu cover’ların afili delikanlısı Joe Cocker’ı kaybettik.
Cocker’ın ismini birinci duyduğumda 15-16 yaşlarındaydım. Odamda fütursuzca gitar çalarken, ergenliğin ses tellerine bir anda vurduğu sille sağ olsun, kabul edilebilir sonlarının dışına çıkan bet sesimle bağıra bağıra o devir çok etkilendiğim Pearl Jam müziklerini, Eddie Vedder üzere söylemeye çalışıyordum. Bir vesile oldu, o vakit pek terk etmediğim odamdan dışarı çıktım. Salonun önünden geçerken içeride oturan annem ve babamdan, bıyıkaltı bir nida yükseldi: “N’apıyorsun Jr. Joe Cocker?”. “Kim?” dedim, gülümsediler. Artık anlıyorum ki sesim hakkında pek iyimsermişler.
O devir çok ilgilenmemiştim, sonraları sırasıyla eski vakitlerin rock’n roll’una, blues’a ve soul’a ilgi duydukça diğerlerinin müziklerini tahminen onlardan daha yürekli söyleyen, sahneyi ruhuyla ve gençliğinde favorileriyle dolduran bu adamı tanıdım ve çok sevdim. Hatta “Vedder, Cocker’ı taklit ediyor be!” diye o sıralardaki favori müzik grubumdan bir anda vazgeçecek kadar etkilendim. Evvelden de güzel müzik yapıldığını o sıralar fark ettim.
Cocker’ın akabinde yazmadan evvel annemin ve babamın da yorumlarını almak istedim. Nihayetinde, 60’ların ve 70’lerin çocuklarıydılar, Joe Cocker’ı tanımama da vesile olmuşlardı. Aradım, sordum: “Joe Cocker ile ilgili aklınızda ne kaldı?”
Babam “Woodstock” dedi. Cocker’ın “With A Little Help From My Friends” isimli The Beatles müziğini yorumladığı 1969 Woodstock performansından bahsediyordu. O periyodun Woodstock albümlerini ne yapıp edip bir yerlerden buluyormuş. O gayretlerin eseri birkaç çekme kaset de bana yadigâr.
1968’de Denny Cordell prodüktörlüğünde, gitarları Jimmy Page tarafından çalınan müzik Regal Zenophone’dan single olarak çıktı. Basımından ve bir sene sonraki efsanevi performansla geniş bir dinleyici kitlesinin takdirini toplamadan evvel, müziğin biyolojik babalarından Sir Paul McCartney’nin beğenisine sunuldu. Cocker’ın vefatı üzerine, şarkıyı birinci dinlediği vakit hissettikleri hakkında Daily Mail’a yaptığı yorumda McCartney, müziğin bir soul marşına dönüştürüldüğünü ve bu nedenle Cocker’a sonsuza dek minnettar olacağını söyledi.
Bu noktada, Joe Cocker’ın müzik yorumlama biçimini, etrafımızda amatör seviyede epey bulunan bar kümelerinin yaptığı cover’lardan tahminen bir kesim ayırmak gerek. 4/4 (dört dörtlük) bir ölçü yapısına sahip, tempolu bir “four-on-the-floor” pop-rock müziğini, sakin ve rahatlatıcı sağa sola sallanmalara neden olan 6/8 (altı sekizlik) bir soul canavarına dönüştürmek, üstelik bunu müziğin akort gelişimini, trafiğini ve enstrümantasyonunu neredeyse yeni bir müzik oluşturacak kadar kendi zihninin filtresinden geçirerek yapmak, şöyle bir bakınca inanılmaz bir müzik-akıl-ruh atılımı üzere görünüyor.
Annemin en çok aklında kalansa Cocker’ın bir diğer harikulade yorumuydu: “Unchain My Heart”
Bobby Sharp tarafından yazılan, birinci sefer Ray Charles tarafından 1961 yılında kaydedilen ve Cocker’ın da yardımıyla bir RnB standardı (RnB deyince aklınıza Beyoncé falan gelmiyor, değil mi?) haline gelen müzik, Teddy Powell tarafından o periyot uyuşturucu bağımlısı olan Sharp’tan 50$’a satın alındı. Sharp’ın çeşitli tüzel gayretlerle müziğin telif haklarını geri kazandığı 1987’de, Joe Cocker müzikle birebir ismi taşıyan 11. stüdyo albümünü piyasaya sürdü. 1988 Grammy ödüllerinde Unchain My Heart albümü, Cocker’a ikinci adaylığını kazandırdı. Mesleği boyunca Grammy’lere toplam beş sefer aday gösterilen Joe Cocker, tek mükafatını, birinci adaylığı olan 1983 Grammy ödüllerinde, An Officer and A Gentleman (Taylor Hackford,1982) isimli sinemada kullanılan Jennifer Warnes düeti “Up Where We Belong” ile kazandı. Sırf Grammy’lerle yetinmeyen müzik Oscar, Golden Globe ve Bafta mükafatlarını de Cocker’ın hanesine yazdırdı.
43 yıllık müzik hayatına 22 albüm sığdıran Joe Cocker, can acıtacak kadar köşeli ve kanlı sesiyle blues ve soul’un az beyaz babalarından biri olarak hatırlanacak. Ömrü boyunca layık görülmediği Rock and Roll Hall of Fame’de tahminen vefatından sonra yerini alacak, gerisinden bunun üzere methiyeler düzülecek. Tahminen 27’sinde ölenler kulübünün genç ikonları kadar lisanlarda dolaşmayacak yahut yüzü tişörtlere basılmayacak. Tahminen gerçek “cover”ın pahasını bilmeden, yazdığı müziklerin azlığından dem vuranlar da olacak, ancak tutumu, sesi, yorumun pek çok şeyde olduğu üzere müzikte de bazen her şey olabileceğini kanıtlaması, en çok da gençliğinin müziğini bizim vaktimize kadar taşıyabilmesi onu bir efsane olarak hatırlamak için kâfi olmalı.
Desteğiniz bizim için değerli. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere tabir özgürlüğünün daima tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitiren medya alanında hâlâ uygun işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel kanıyı müşterek bir toplumsal kıymete dönüştürmeyi hedefliyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için ziyadesiyle kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesitlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Dayanağınız için şimdiden teşekkür ederiz, âlâ ki varsınız.
