Nihil Piraye, geçtiğimiz yıl Ocak ayında uzun bir çalışmanın sonucu çıkan Sanduka albümünün akabinde hatırı sayılır bir değişim yaşadı ve takımını büyüttü. Küme, artık tezli bir planla 7 müzikten oluşan yeni tekli serileri Değildir’in hikâyesini anlatmaya hazırlanıyor. Hikâye, birinci tekli “Evde Kimse Yok” ile başladı. Biz de Nihil Piraye ile Kadıköy’deki stüdyoları KARE Müzikevi’nde sohbet ettik. Bugün piyasa çıkan tekliyi iTunes, Apple Music ve Spotify’da arayın. Aşağıya da müziğin klibini bıraktık, izleyin. Aralık’a kadar takipte kalın, Değildir hikâyesi yavaş yavaş tamamlanacak.
“İddiamız, bir savımızın olmaması ve insanların çok tezli olması.”
15 Temmuz’da birinci tekli geliyor. Aralık’a kadar uzun bir planınız var aslında.
Berk: Evet, bir değişim planı var. Biraz yaramazlık, biraz samimiyet planı var: Aralık’a kadar 7 tane latifeli müzik. Heyecan çok büyük, zira bu sefer inandık, yaptığımız şeyi keyifle yaptık.
İlk albüm Sanduka’dan farklı olarak daha fazla synth kullandınız ve anladığım kadarıyla ritimler daha ön planda. Nedir yeni serinin Sanduka’dan farkı?
Berk: Sanduka çok eski müziklerin albümüydü. Albüm süreci de uzun sürmüştü. Açıkçası, biraz küstük Sanduka’ya. Müzikal olarak, dediğin üzere, gitar müziğinden synth ve ritim müziğine sıçrama var. Aslında temel konu, çalarken eğlendiğimiz, konutta oturup dinleyebileceğimiz müziği yapmaya çalışmak. Fakat bir metot müziği değil bu. Artık hepimizin güzeline gitmeye başlayan müziklerin insanı biraz hareketlendiren müzikler olduğunu tespit ettik. En azından kulaklıkla ya da konserde, nerede olursa olsun, dinlerken bedeninin denetimini kaybettiğin, biraz seni salındıran, biraz da ilgini çekebilecek yeni ritimleri yakalamaya çalıştık.
Sanduka ile ilgili Kıyı Müzik o devir Facebook sayfanızda “Biz çocukluğumuzu, ergenliğimizi, yanılgılarımızı ve kederlerimizi en çiğ ve şeffaf haliyle, bir çeyiz üzere SANDUKA’ya koyduk, size verdik. Çeyiz sandıktan çıktı” dediğinizi yazmış. Ben bundan “ergenlikten çıktık, artık büyüdük” manifestosu üzere bir şey okuyorum, pekala Değildir ne? Ya da Değildir, ne değildir?
Berk: Aslında bu sorunun yanıtı bu tekli silsilesinin sonundaki “Değildir” isimli müzikle verilebilir. Artık vermesek daha güzel, yavaş yavaş. Dinleyin işte abi, bunun sözel olarak verilecek bir karşılığı da esasen yok.
Heyecan artıyor. O vakit Aralık’ta bir tane daha yaparız bundan, konuşuruz sonunu.
(Gülüşmeler)
Ekip genişledi Sanduka’dan beri.
Berk: Grup taştı (Güldüler, güldüm). Grup çıldırdı. 7 bireyiz. Ben Berk Sivrikaya, vokal. Zafer Sernikli, klavye. Zati Sanduka’da da vardı. Davulcumuz Ozan Çirkinoğlu ve gitaristimiz Alp Alptekin de o denli. Erentuğ Turan saksafonda, o da vardı. Emre Dereli, basçımız ortamıza yeni katıldı fakat düzgün katıldı. Yağız Nevzat İpek, hibrit davulda, ikinci davul olarak katıldı.
Zafer: Erentuğ saksafonu biraz bıraktı.
Berk: Evet, o da klavyeye geçti. Böylelikle rastgele bir halı saha ekibini yenebilecek bir grup olduk.
Peki, bu geçiş masa başında mı oldu yoksa stüdyoda takılırken “hayır yahu, biraz daha bu türlü bir şey yapalım. Ben birazcık saksafonu bırakayım, klavyeye geçeyim bakalım ne olacak” üzere mi?
Berk: Sanırım bir buhranın yapıtı bu. Hakikaten Sanduka süreci bizi bunalttı. Yapmak istediğimiz, içimizden gelen şeyi yapamamak, biraz sandıkta tıkılı kalmak üzere bir durum vardı. Kafayı açmamız lazım, daha punk olmamız lazım, daha rock’n roll… Zira hayatlarımız o denli. En azından aktüel değildi yaptığımız şey. Bizim için aktüel değildi. Ritim, synthesizer… Zafer synth bas çalıyordu, “abi, galiba bas gitar lazım” falan diyerek işin müzikal kısmını bu türlü hallettik. Ancak hal resen değişmişti. Birazdaha cüretkâr lakin umursamaz, bilhassa umursamaz olmak lazımdı.
Zafer: Türkiye’de dinlemediğin müziği yapma hâli var. Biz de oradaydık. “Yaptığın müziği diğeri yapsaydı dinler miydin?” sorusuna genelde objektif bakamıyoruz. Objektif bakabilirsek, genelde “hayır” karşılığı alırız birden fazla müzisyenden, biz de dahil olmak üzere. Zira yapamıyoruz yapmak istediğimiz şeyi. “Biz şöyle müzik yapmak istiyoruz, lakin piyasa böyleyken yapamıyoruz” demek istemiyorum. Teknik yetersizliklerden kelam ediyordum. Kendi aptallıklarımızdan ya da kendi sığlığımızdan yapamıyorduk, yapamadık. Bir anda “artık yapalım lan” dedik, öbür bir şey yapalım. Tekrar inşa edelim.
Etrafta pek fazla planla ve hayalle hareket eden insan yok. Genelde tüm hareketler tepkisel, memleketçe o denli yaşıyoruz. Kendinizi etrafınızdan izole etme muhtaçlığı hissettiniz mi? Günlük hayatımızda bir sürü şey oluyor, bunu yapabilmek için onlardan uzaklaşmak lazım mı, yoksa bu onun bir kesimi mı?
Alp: Biraz politik olacak, lakin istediğin kadar uzak kalmaya çalış, kalamıyorsun zati.
Berk: Ben pisliğin, kederin, tasanın müziği olumsuz etkilediğine inanmıyorum. Tersine travmatik, pislik, kaotik ortamlar besliyor müziği. Çok argümanlı olmayalım, ancak o denli.
Zafer: Tarihte de daima o denli olmuş aslında, herhalde yalnız 18. yüzyıl Viyana’sını hariç tutarsak (kıkırdamalar), daima en pis yerden çıkmış en hoş işler. Bizim kültürel olarak dinlediğimiz İngiliz müziği. Indie ve elektronik, bunlar Berlin ya da İngiltere’nin en leş yerlerinden, en problemli, en kaygılı insanlarından çıkmış müzikler. Kimse gidip dünyanın en hoş ülkesinde, en hoş ortamlarda, refah şartlarında üretilmiş sanat yapıtlarını ve müziği incelemiyor, dinlemiyor. Genel olarak meşakkatten çıkan bir şey sanat.
Alp: Beşerler zoru seviyor.
Berk: İzolasyon konusunda şöyle bir şey düşünüyorum: Nitekim kendi özgünlüğünü bulabilmek için, bu ülkeyle, vakitle ya da içinde yaşadığın kentle falan alâkalı bir şey değil. Büsbütün kendinle alâkalı ve senin “değil”inle alakalı bir şey. Gerçekten büsbütün izolasyon sağlayıp, en çiğe, en pisliğe, en sıfıra inebilirsen bu sefer tahminen daha yeni ve daha sen olan bir şey üretme bahtın olabilir üzere geliyor bana.
“Değildir” sözünü nasıl okumak gerek? Müzik ya da rastgele bir şey yapmak bir sav taşır ya, tek bir nokta gösterip bu budur ya da ben bunu söylüyorum dersin. Fakat “Değildir” dediğin vakit aslında her şeyle ilgili bir şey söylemiş oluyorsun ya o nokta hariç. Bu bu türlü bir şey mi? Yoksa aslında var olan bir şeye “değildir” diyerek yapılan bir düzeltme mi bu?
Berk: Asla düzeltme yok. “Değildir” lafı, kendi başına bir paradoks zati. “Hiçbir şey, bir şey değildir” dediğinde aslında bir şeyi reddediyorsun ve halinde güya mutlaklığa karşı çıkış varmış üzere geliyor. Lakin cümle kendi başına çok kesin. Bir şeyin olmadığını argüman etmek yeniden büyük bir sav oluyor. Burada zati öne plana çıkan şey kendi mutlaklığımızla dalga geçmek. Bizim bir savımız yok aslında.
Zafer: Argümanımız, bir savımızın olmaması ve insanların çok tezli olması.
Berk: VOV, VOV, VOV…
(Kahkahalar, şenlik)
Berk: Argümanlı olmak ve bir şey argüman etmek komik bir şey ve biz de bu latifenin bir modülü olmak istiyoruz.
Yağız: Ben biraz Zen görüyorum. Kesin doğruların ve mutlaklığın tam olmadığı bir durum kendi içinde Zen bir durum oluyor. Zira yarattığın dünyayı yok etmek de biraz Zen’le alakalı bir şey. Bu büsbütün şahsî.
Alp: Ferdî yorumlarımıza giriyorsak, ben de çok “troll” buluyorum.
Yağız: Nirvana’da bahsedilen şeyin bile bir cennet olarak, bir baş yapısı olarak aslında bir yer olarak düşünülürken aslında sönmek manasına gelmesi üzere bir şey. Var olan bir şeyin aslında olmadığı.
Birazcık da klipten konuşalım. Moda Sahili’ni görüyoruz, sabaha karşı yüksek ihtimalle, o denli değil mi? Sabaha karşı orada 7 tane adam, tuhaf hayvan kıyafetleriyle çeşitli şeyler yapıyorlar.
Alp: Yazın sıcağında. Bu değerli.
Neden? Yani genel olarak neden Moda, neden sabah, neden bu türlü bir klip?
Berk: Moda’daki park çok hoş. “Evde Kimse Yok” günlük rutinimizin çok büyük bir modülü olan konutumuzla alakalı bir müzik. Mesken senin rutinindir. Konuta her gün gidersin, konutta her gün kalırsın. Senin aklının rutinleri de konuttur. Bugün konutta kimse yok, bugün yokuz, bugün kapattık dükkânı ve evet abi bugün Moda Sahili’ndeyiz. Ve biz olduğumuz üzere de değiliz. Bizim ne olduğumuz da çok kıymetli değil. Yalnızca “bugün meskende kimse yok” üzerinden çekilen bir klip, zati çok iç içe geçmiş bir durumda müziğin kendi fikriyle.
Zafer: Beni köpek ısırdı.
(Gülüşmeler)
Zafer: Yeni köpek haklı tabi, panda kostümüyle bisiklete binen bir adam görünce… Isırdı, haklıydı.
Alp: O pandayı rastgele birimiz görsek ısırırdık.
Yiğit: Şikayetçi olmadı ama…
Zafer: Tunahan Emre Alım ve İçim Elif Şenol çekti.
Yiğit: Klipte görünen bir fişek var, fişeği bulmak biraz kaygı oldu.
Bir evvelki albümde Yals Kim ile beynelmilel bir ortak çalışma yapmışsınız “Vazgeç’” isimli müziğin klibi için.
Berk: Yals Kim, çok enteresan bir insan ve takım aslında. Üç kişilik Güney Koreli bir grup. Dünyanın farklı yerlerinden bağımsız kümelerin türlü kliplerini yapmak üzere yola çıkmış, bunu proje haline getirmiş bir takım. Birinci durakları İstanbul’du ve Balcony TV’deki görüntümüzü görmüşler, Facebook üzerinden bize ulaştılar. Projelerini anlattılar, daha evvel yaptıkları işleri gösterdiler ve “bizim kalacak yere, birtakım besinlere ve hayatta kalmaya gereksinimimiz var” dediler. Çok tatlı bir teklifti, ben de “gelin abi” dedim. 3 ay benim konutumda kaldılar. İşin komik kısmı, gruptan iki kişi İngilizce bilmiyordu. Bir kişi de azıcık biliyordu. İrtibat konusunda kuvvetli, lakin keyifli vakitler geçti.
Biraz yapım ve biçimden konuşalım. Sanduka’nın yapımcılığını Çilekeş’ten tanıdığımız Görkem Karabudak yapmış. Değildir için bu vazifesi kendiniz üstlendiniz sanırım.
Berk: Bu stüdyoda, KARE Müzikevi’nde kaydettik, miksledik. Mastering için Brian Lucey’ye yolladık. Mastering konusunda bir anekdot eklemek istiyorum, Türkiye’de sanırım küçük bir eksik olabilir bu: Brian Lucey’e biz e-posta gönderdikten 10 dakika sonra yanıt aldık. Bu kadar.
Peki, birazcık da seriden bahsedelim. Albüm formatının yavaş yavaş geçerliliğini yitirmesi olmuş bir şey değil fakat, olmakta olan bir şey. Dijital müzikle bir arada eski formlara, biçimlere bağlı kalmanın pek bir mantığı kalmadı, sadece seyirciyi yabancılaştırmama dışında. Siz yeni bir şey deniyorsunuz, beğenilen bir şey deniyorsunuz ve 5 aylık bir süreçte bir seri tamamlıyorsunuz. Bunu niçin bu türlü yapıyorsunuz?
Zafer: Teknik olarak şöyle yaklaşmak gerekiyor: 10-11 şarkılık bir albüm kaydetmek, bunun mikslenmesi, masterlanması falan filan… Sanduka’dan birazcık lisanımız yandı. Ön hazırlığıyla bir arada 2 yılı geçen bir yapım süreci içimizdeki heyecanı öldürebiliyor. Yaptık, kaydedelim ve yayımlayalım… Bu çok daha süratli, efektif ve hem kümede hem de seyircide heyecan kaybına yol açmayacak bir usul. En kıymetli şey bizim canlı kalmamız. Zira gücümüz hakikaten düşmüştü albümü yayımladığımızda. Tıpkı şeyi tekrar yaşamak istemedik.
Berk: Sürekli içerik sağlamak da açıkçası biraz bel altı bir konu lakin gerçek. Günümüzde toplumsal medyada ve tüm mecralarda etkin kalabilmek, takip edilebilir kalabilmek üzere bir tasa tabi ki var. Bunu asla reddetmeyeceğim. Bu çerçevede devamlı içerik sağlamak, müzikleri farklı vakitlerde bir hikâye anlatır üzere devamını merak ettirecek bir halde anlatmak en uygun metot üzere geldi bize.
Zafer: Şu da var: biz 7 şarkılık bir bütün yayımlayacağız yıl sonuna kadar. Bunlar sahiden adım adım bir bütün oluşturacaklar. Yayımlanma tarihleriyle birlikte de anlattıkları bir hikâye var. Hepsini tıpkı anda vermek yerine teker teker vermenin daha keyifli olacağını düşünüyoruz. Umarım o denli olur.
Peki, bu hikâye büsbütün müzik üzerinden mi yürüyecek yoksa klipler ve tahminen öteki başka eklentiler de olacak mı?
Berk: Öncelikle müzikle yürüyen bir hikâye var. Fakat bu teklilerin hepsini şayet bir aksilik olmazsa kliple bir arada yayımlamak istiyoruz. Genel olarak bir şarkıyı kliple yayımlamak konusundaki benim ferdî fikrim şu, ben müziğin çerez olmasından biraz rahatsız olan bir beşerim. Çok zıt fikirler de var bu mevzuda, ancak benim fikrim yemek yaparken, koşarken ya da barda sohbet ederken fonda bir müzik çalması bence sorgulanması gereken bir durum. Zira en başta sana müzik dinlerken konuşabilirsin, öbür şeyler yapabilirsin alışkanlığını getiriyor. Örneğin, bir konsere yani aslında bir standa gelen insanların susmaması sonucunu doğurabiliyor en kolayından.
Alp: Bu tam olarak ondan değil bence. İnsanlardan dolayı.
Berk: Alışkanlıklardan dolayı aslında.
Alp: Düşünerek buna varabilirsin, bunu yapmaman gerektiğine.
Berk: Gerçekten bence bir görüntü kliple bir şarkıyı beslemek, izleyicinin ya da dinleyicinin olabildiğince fazla sayıdaki algısını kapatmakla alakalı bir durum. En azından görme duyusunu da kapatalım ve biraz daha içine girsin. Ortada bir ayin dönüyorsa, olabildiğince içine girsin, kimse artık o kişi.
Her sanatın bir ritüel değeri vardır diyoruz, değil mi? Sanatın bin yıllardır bu kadar etkileyici olmasının sebebi aslında bu ritüel pahası. Yani olduğundan daha büyük bir şey zannediyorsun, çok güzeline gidiyor. Bunu sağlamak artık kolay değil. Her ne kadar müzik artık cepteki telefondan çıkan kablo ile kulağa bağlanıp, mekânsal olarak vücuda kadar inmiş, vücuttan dinleniyor olsa da hâlâ elinde o telefon var. Konserlerde de öteki şeylerle ilgileniyorsun ve o ayin tam olarak yaşanamayabiliyor. Bundan ne kadar rahatsızsınız, ya da bunu kabullenmiş durumda mısınız?
Berk: Bunun varlığını kabullenmiş durumdayız tabi ki. Ancak aksi de mümkün bence. Bahse çok hakim değilim, lakin ayin dediğimiz hikâye eski vakitlerde bir insanı güzelleştirmek ya da kutsamak vs. sebeplerle, büyücü ya da bir şaman liderliğinde yapılan bir şey. Konserleri konuşalım. Dinleyicinin yani hastanın kendi teşhisini koyması gerekiyor, yani o ayine gitme sebebini. Neden o şaman tarafından güzelleştirilmek istediğinin yanıtını kendisine verip, katılması gerekiyor. İşin cümbüş kısmı da bir soru olabilir. Fakat bence değil. Canlı performansın bir cümbüş işi olduğunu düşünmüyorum. En azından bu biçim eserlerde, yeraltı müziğinde, bağımsız müzikte. Ayin konusunda müzisyenin, şamanın bir önder olması, ortamın dinamiklerini düzgün bilmesi, kime ne kelam söyleyebileceğinin farkında olması ve nasıl bir lisan kullanacağını bilmesi, güzel irtibat kurması ve manipüle etmesi çok kıymetli. Zati izleyen insanın, hastanın ya da kutsanması gereken insanın, şamanı üstte görmesi gerekiyor. Öncelikle bunu yakalayabildikleri, kendine çekebilip kendi hiyerarşik üstünlüklerini kabul ettirebildikleri noktada, ayini gerçekleştirebilen müzisyenler olduğunu görüyoruz. Yapamayan beşerler da kendi başında esasen işi cümbüş kategorisine sokmuş, haline gücenmemiş ya da ne anlattığını tam olarak bilmiyor üzere.
Zafer: Kendisi de bir ayinde olduğunun çok farkında değil aslında.
Berk: Orada neden bulunduğunu kendisine sorunca, karşılığı onu da çok tatmin etmiyor. Hasebiyle karşılıklı olarak hem izleyici hem de müzik yapan insanın bilinçlenmesiyle oluşabilecek bir durum bence bu. Vücuttan dinlenen müzik konunun ise üstesinden gelebilmek çok kolay mı bilmiyorum. Şöyle bir yanıtı olabilir: Tahminen gerçekten yaptığımız müzikleri, dinlediğimiz müzikleri ve tüm alışkanlıkları çöpe atmaya ve vücudumuzla ilgili ayinleri gözden geçirmeye başlayabilirsek ya da o müziği neden dinliyor olduğumuzu sorgulayabilirsek, alışkanlıkları bir kenara bırakarak hem üretim, hem dinleme ve tüketim bağlamında daha uygun bir yere varabiliriz. Lakin bu sorunun yanıtı bende yok.
Alp: Tiyatro, sinema üzere yerlerde tekrar bir ayin kelam konusu sonuçta. Gidildiğinde, beşerler Berk’in de dediği üzere sorgulamaktan kaçınıyor. Hani “n’apıyorum ben şu anda” diye sormaya hiç gerek yok, gidiyorsun, izliyorsun.
Berk: Lakin orada daha direkt bir anlatım var.
Alp: Başında ayine bir davet var, “tin tın, oyunumuz başlamak üzeredir.” Bu husus üzerine benim bir fikrim var, paylaşmıştım tahminen olur, “ding dong, konserimiz başlamak üzeredir, lütfen telefonlarınızı kapayınız.” Topluluk psikoloji baya değerli, bir tane komutla beşerler yönlendiriliyor ve bu berbat bir şey de değil bence. Bu çeşit bir aktifliğe katılıyorsan, yönlendirilmelere de açık oluyorsun zati.
Konserlerde ya da rastgele bir performansta telefon kullanımı ile ilgili iki cephe oluşuyor üzere gözüküyor. Bir telefon tutanlar bir de tutmayıp başkalarına kızanlar.
Alp: Bir de telefonu düz tutan ve aksi tutan ortasında da fark. Biri ışık tutuyor öbürü kameraya çekiyor.
Bu ayrım icracıda da mevcut. Hatta Yondr diye bir şey çıkardılar. Keseler. Ne kadar aşinasınız bilmiyorum.
Zafer: Konsere girdiğin vakit telefonu kesenin içine atıyorsun, kilitliyorlar ve bir daha açılmıyor çıkana kadar.
Alp: O da çok sertmiş yahu.
Radiohead bir kaç hafta evvel İzlanda’daki konserinde, ufak bir kampanyayla wi-fi kodları dağıtıp, izleyiciden konserin makul kısımlarını Periscope üzerinden yayınlamalarını istedi. Bu mevzuda nerede duruyorsunuz?
Berk: Kendimle uzlaşamıyorum ben bu mevzuda, zira seyircinin fotoğrafını çekmesi, paylaşması seni benimsemesine önayak oluyor. “Bak bu benim konserim, benim grubum, ben bunları dinliyorum, ben şu an buradayım” paylaşımı, sempatik ve romantik. Lakin aslına bakarsak hayır, orada yeri yok.
Zafer: Orada değilsin. Fizikî olarak oradasın lakin baş olarak orada değilsin.
Berk: Gerçekten konseri çekip, öbür yere aktarmak ve oburlarının izlemesini sağlamak açıkçası tatlı lakin mastürbasyon üzere geliyor. Git orada dinle, o oraya özel bir şey. O ayin orada yapılıyor. Ha şayet ayinin biçimi buysa, “bak artık burada bir şey yapacağız, burada olmayanlar da bunları azıcık görecek” ise, bu bir tercih sıkıntısı. Ne kadar hakikat, ne kadar yanlış hiçbir fikrim yok. Şöyle uzlaşabiliriz: o telefonlar kimseyi rahatsız etmeyecek biçimde kullanılabiliyorsa, uzun vadede kimseyi rahatsız etmiyorsa, sanatkarın tercihlerine gölge düşürmüyorsa, ayine girmesine de pürüz olmuyorsa sorun yok. Lakin güya mahzur oluyor üzere.
Zafer: Şunu net bir halde söylemek lazım: Ben dinleyiciyken, telefonunu havaya kaldıran beşerden rahatsız oluyorum. Gözlerimi kapatmış dans ederken, alttan gelen telefon ışığından da rahatsız oluyorum, yanımdaki insanın başının konserde olmamasından bile rahatsız oluyorum. Sahnedeyken bundan iki üç kat daha fazla rahatsız oluyorum.
Alp: Fakat bu hususta yapabilecek bir şey yok.
Zafer: Yapılabilecek bir şeyler var fakat onları yapmak ne kadar gerçek ne kadar yanlış… Daha çok yeni bir konu, çok yeni bir tartışma aslında bu. Bence 5-6 yıl sonra tertibe girebilir ya da düzgünce kaos olacak, herkes salacak gidecek, bilmiyorum. Ancak mesela şöyle bir şey var, bende daima şu canlanıyor bu tip şeyleri konuşurken. Sanatçı ne kadar performansın içinde, konusunu düşünürken. Bir performans, belirli kademelerden geçerek sanatsal performansa dönüşür. Mesela Mevlevi ayinlerini düşünelim. Şu ortalar Ramazan’da etraftakilere baktığımız vakit gördüğümüz şey bir tane adam, üzerinde geniş etekli bir elbiseyle dönüyor. Bu adamların hiç biri bir ayin yapmıyorlar. Ramazan ayı boyunca 300 lira karşılığında dönüyorlar, bir saat sonra öteki bir yerde dönüyorlar vs. Bir bu var, bir de sahiden o ayini yapan adamlar var. Sanatkarın da, seyircinin de hangisini yaptığını ya da hangisini izlemeye gittiğini biliyor olması lazım. Bu çok kritik bir şey. Yani sen fevkalade bir sanatsal şov yapar üzere saatte 100 liraya dönüyorsan, kendinle alakalı sorgulaman gereken bir şey var. Tıpkı halde sen harikulade bir sanatsal şov izlemeye gidip o adamı görüyorsan, yanlış yerdesin. Olağan hâli sahiden ayin olan bir aktiflikten bahsediyoruz. Fakat birebir vakitte Ramazan ayı boyunca da her tarafta gördüğümüz ve performansı sunanların da gecede beş tane şov yaptığı ve büsbütün bir spor aktifliği üzere hazırlanarak yaptığı bir şeyden bahsediyoruz. Seyircinin de performansı sunanın da nerede olduğuna karar vermeleri ve tıpkı yerde olmaları gerekiyor.
