Geçtiğimiz günlerde, Rage Against the Machine kümesinin solisti Zack de la Rocha, Run the Jewels’ın “Close Your Eyes (And Count to Fuck)” müziği için çekilen görüntü klipte arz-ı endam etti. Ekranda sadece birkaç saniye görünüyor, lakin müziğin sonunda söylediği dörtlük Run The Jewels albümündeki en tesirli sözler arasında. Bu sözleri duyan herkes, müzisyenin nasıl da temelli bir protesto sesi olduğunu hatırlamalı.
Rage Against the Machine bugün hâlâ bizim jenerasyonun en tesirli protest kümesi. Yalnızca birkaç “politik” sanatçı, Rage Against the Machine kadar ciddiyetle dinleyicilerini hakikati aramaya zorlayabildi ve baskıcı politik sistemleri geri püskürtebildi. Gerilerinde bıraktıkları miras yeni kuşak aktivistlere ve protest müzisyenlere ilham verdi. Yeniden de hiç kimse tıpkı radikal iletileri onlar kadar yükseğe taşıyamadı. Küme, çağdaş protest müzik için kusursuz bir örnekti.
Tavır. Rage Against the Machine birden fazla rock yıldızının siyasi görüşünü tanımlayan ağırbaşlı ve zararsız aktivizme hiç bulaşmadı. Al Mancini’nin ABC’de kümenin mirasını anlattığı yazıda işaret ettiği üzere, bağış toplamak için yardım konserleri düzenlemenin, savaşı bitirme daveti yapmanın yahut seçmenleri oy vermeye teşvik etmenin nitekim devrimci bir yanı yok. Mancini “Savaş yanlısı yahut oy verme aksisi birini bulmak güç olmalı,” diyor. “Mesele gayenizin ‘yüce’ olmaması değil — müzisyenlerin birilerini gücendirme riskinden yahut birilerinin fikrini değiştirme bahtından düpedüz kaçınarak, boşuna nefes tüketmeleri.
Rage Against the Machine bundan çok daha fazlasını yaptı. En tartışmalı kültürel problemlerden birçoğunun ardında durdu. Tekrar de, radikal olmasına karşın, muazzam bir ticari muvaffakiyet yakaladı. Müzikleri çevrimiçi müzik servislerinde milyonlara ulaştı (ünlü “Killing in the Name” Spotify’da 39 milyon dinlenme sayısını aştı) ve önemli bir liste başarısı elde ettiler. Revaçta olmanın avantajıyla gerisinde durdukları sorunları diğer türlü asla erişemeyecekleri dinleyicilere eriştiler.
Mesele. 90’ların sonunda, küme bütün gücünü eski bir radyo muhabiri olan ve 1982’de bir polis memurunu öldürmekten mahpus cezasına çarptırılan Mumia Abu-Jamal’in hür bırakılması için düzenlenen kampanyaya harcadı. Onu “Voice of the Voiceless” müziğiyle ölümsüzleştirdi. Ocak 1999’da tüm geliri adalet mağdurları için çalışan vakıflara bırakılan bir konser de verdi. Konser, tehdit altındaki lokal mercilerin direnciyle karşılaştı, fakat sonunda gerçekleştirildi. Kümenin gitaristi Tom Morello New York Times gazetesine “İnandıklarımızı savunuyoruz, Rage Against the Machine solucanla dolu bir kutunun kapağını birinci sefer açmıyor” dedi. “Ku Klux Klan konserlerimizi daha evvel protesto etti, fakat bunu New Jersey eyalet valisinden beklemiyordum.”
Abu-Jamal davasındaki görünürlüğü, daha sonra de la Rocha’nın Mayıs 1999’da Birleşmiş Milletler Memleketler arası İnsan Hakları Komisyonu’nda ABD aleyhinde tanıklık etmesini sağladı.
Grup, birebir takviyesi Meksikalı gerilla kümesi Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu ve tutuklu Amerikan Kızılderili Hareketi eski lideri Leonard Peltier için de gösterdi. Davalarını “Freedom” isimli müziklerine çektikleri görüntü kliple belgelediler ve konserlerinde mahpus cezaları hakkında uzun beyanatlar verdiler. Gündemleri sırf özgürlükçü değildi, tıpkı vakitte devrimciydi.
Aktivistler üzere örgütlenmek. Grup, konser takvimini de kritik siyasi dönemeçlere nazaran düzenledi. 2000 yılında düzenlenen Demokrat Parti Kurultayı’nın birinci gecesinde kurultayın yapıldığı mekânın karşısındaki “özel olarak tasarlanmış şov alanında” fiyatsız bir konser verdiler. “Seçimler şirketler tarafından denetim edildiğinden beri bu ülkede seçim özgürlüğümüz yok” savıyla gerçekleştirdikleri protesto iki partili sisteme yönelik şiddetli bir reaksiyondu.
2008’deki hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi parti kurultaylarında da emsal protestolar gerçekleştirdiler. New York Times’a göre, grubun Demokrat Parti Kurultayı’nın birinci gecesindeki performansından sonra izleyici kalabalığı savaş gazilerinin önderliğinde 9.000 kişilik bir yürüyüşe evrildi.
Grup, gelir eşitsizliğine itiraz eden “Sleep Now in the Fire” (2000) müziği için çekilecek görüntünün vakit ve mekânına ihtimam gösterdi. Videonun yönetmeni belgeselci Michael Moore’un tanımladığı üzere, “videoyu kurtlar sofrasında çekmeye” karar verdiler — New York Borsası’nın karşısındaki federal binanın merdivenlerinde. Küme protestoyu içeri taşımak istediğinde, borsanın kapıları kapatıldı. Neyse ki, kümenin da nükteyle ima ettiği üzere, “paralara halel gelmedi”. Olay bütünüyle 2011’de gerçekleşen ve tıpkı ekonomik sistemi yürürlükten kaldırmayı hedefleyen Occupy Wall Street hareketinin habercisi oldu.
Müzikten evvel bildiri. Rage Against the Machine bugüne dek iletinin önceliğinde ısrar etti. Cumhuriyetçi lider yardımcısı adayı Paul Ryan kümenin hayranı olduğunu açıklayınca, Tom Morello Rolling Stone mecmuasına Ryan’ın müziklerinden anlamadığını savunan bir yazı yazdı.
Morello, “Bazıları kümenin savunduklarını duymazdan geliyor, sahnede baş sallamaya ve dirsek atmaya yoğunlaşıyor” dedi. “Oysa Rage oburlarının zihinlerini ve hayatlarını değiştirdi. Global işgal hareketlerinin örgütleyicileri de dâhil olmak üzere, dünyadaki birçok aktivist Rage Against the Machine ile radikalleşti, daha insancıl ve adil bir dünya için yorulmaksızın didindi. Paul Ryan, muhtemelen dinlemesi gerektiği yerde başını sallayıp dans ediyordu.”
Bugün sırf birkaç sanatçı Rage Against the Machine kadar cepheleşmeye zorlayan, sert müzikler yazıyor. Çok azı bunu siyasi değişimi körükleyecek bir araç olarak ciddiye alıyor. Hip-hop gurusu Questlove, Aralık ayındaki bir Instagram postunda eksikliğe dikkat çekti ve “Daha fazla de la Rocha’lara gereksinimimiz var!” diye yazdı. Daha haklı olamazdı. #BlackLiveMatter ile kısa lakin şahane işgal hareketlerinin belirlediği prensipleri ileriye taşıyacak daha fazla sese muhtaçlığımız var. Rage Against the Machine o siyasi meşaleyi rock müzik ile yaktı. Ateşi yine yakmanın vakti geldi.
*Bu yazı, Cüneyt Bender tarafından Tom Barnes’ın mic.com’da yayımlanan makalesinden çevrilmiştir.
Desteğiniz bizim için kıymetli. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere söz özgürlüğünün daima tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitiren medya alanında hâlâ düzgün işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel kanıyı müşterek bir toplumsal pahaya dönüştürmeyi hedefliyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için ziyadesiyle kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kısımlara ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Dayanağınız için şimdiden teşekkür ederiz, yeterli ki varsınız.
