Rock & roll, genç sıfatını taşıyamayacak kadar uzun müddettir etrafta. Etrafına sert davul atakları, kirli gitar soloları ve göz gerisi edilen bas melodileri saçarak neredeyse bir asır geçirdi. Koca insanlık tarihine birkaç kıymetli cümle eklemeyi, şahitlerini ziyadesiyle etkilemeyi başardı.
Farklı alt kültürlerin, farklı alt çeşitlerde, vakit zaman toplumsal, vakit zaman politik ve büyük bir kısmı sevilesi bir toylukta olan başkaldırılarının birçoğunun temasında yer aldı. Kullanıldı, sık sık da satıldı. Naifliğinden arta kalanla kendi albümlerini basıp satan plak şirketlerine söven müzikler yapan rock müzisyenleri de dinledik, hiç satmamak için kibir dozu yüksek müzikler yapan ve ezkaza tanınan idealistleri de. Ve sonunda miadını doldurdu ve yavaş yavaş ortamızdan ayrılıyor, o denli mi?
Hard Rock’ın glam amcaları Kiss’in bas gitaristi, ikonik lisan sahibi Tekrar Simmons bu türlü düşünüyor. Esquire’a verdiği röportajda, rock müziğin ihtiyarladığı için ölmediğini, dijital müzik paylaşımı ve internet kültürü tarafından katledildiğini savunuyor. Plak şirketlerinin rock kümelerinin efsaneleşmesi için son derece gerekli olduğu ve korsan müzik paylaşımının müzik piyasasının şişman kedilerini zayıflatıp, yeni müzisyenlerin dayanak alamamasına neden olduğu tarafında bir görüşü var.
Dünyanın en büyük yasal müzik tüketim pazarına sahip olan ABD’deki son devir satışlarına bir göz atalım:
Toplam satışların 2008-2012 ortasında, kayda bedel bir düşüş yaşadığını görmek güç değil. Nielsen’ın 2013 yıl sonu raporunda, 2013 sonu itibariyle bir evvelki seneye göre toplam satışlarda %6,3’lük bir düşüş daha kaydedildiğini hesaplamasından sonra 2014’te de (2014 Nielsen raporunu 2015 Ocak ayında bekliyoruz) Amerikan müzik piyasasının plak şirketlerinin istediği üzere devam etmeyeceğini öngörebiliriz. Bununla birlikte, rock 2008-2012 yılları ortasında kendisinden sonra en çok satan iki tıp olan alternatif ve R&B’nin neredeyse toplamı kadar albüm satmış.
Yani, Yine Simmons’ın örneğindeki yasadışı müzik indirerek, garajında yaptığı müziğin basılma ihtimalini azaltan ve rock piyasasını öldüren 15 yaşındaki komşu çocuğu’na karşın, birileri rock müziğe hâlâ para harcıyor.
Tek sorun para değil elbette. Yeni bir kuşak gelir, yeni bir müzik üretir. Yeni teknolojiler, yatak odası prodüktörleri ve yaklaşık yirmi yıldır (özellikle Avrupa’da) estirilen yeraltı elektronik müzik çılgınlığı, ana akımdan biraz uzaklaşmak isteyen herkesin ilgisini doğal olarak bir ölçü rock müzikten uzaklaştırdı. Lakin görüldüğü üzere tahminen ücra ergen yatak odalarında devasa kulaklıklarla, tahminen kırk sene evvel birinci albümün dinlendiği ve hala kullanılan pikapta, tahminen otomobilde, tahminen Spotify listelerinde birileri hala rock müzik dinliyor.
Eski vakitlere, eski adamlara ve bayanlara ve en değerlisi eski ekipmanlara hürmette kusur etmeyen The Black Keys’den, teknolojiye ayak uydururken heavy metal’i mazide tam olarak bırakamayıp ‘wobble’ bası sert gitarlarla taçlandıran Pendulum’a, rock müziği albüm albüm ileri itmeye çalışan Muse’a sayısız kanaldan sert sesler, sert tutumlarla hâlâ besleniyor rock müzik.
Evet, bir daha Seattle ve Sub-Pop’u göremeyebiliriz. Bir daha CBGB ya da Factory Records hatta bir daha Ankara’daki Limon’u bile göremeyebiliriz. Tahminen eski tesirini, kültürel itimini ve hatta pazarlanabilirliğini koruyamamış da olabilir rock müzik. Lakin The Who, Pink Floyd ve AC/DC üzere ustaların varlıklarını ve üretkenliklerini hatırladığımız yeni albümleri göz önünde bulundurunca, eskisi üzere rock müzik üretilmiyor demek de kulağa yanlışsız gelmiyor.
Belki biraz yaşlandı, tahminen biraz da tuhaf kokuyor. Lakin rock hâlâ hayatta ve hâlâ bağırıyor.
Hamiş: Yazının başlığında Nazif Topçuoğlu’nun Fotoğraf Ölmedi Ancak Tuhaf Kokuyor (YKY, 2010) isimli kitabından esinlendim.
Desteğiniz bizim için kıymetli. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere tabir özgürlüğünün daima tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitiren medya alanında hâlâ yeterli işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel kanıyı müşterek bir toplumsal bedele dönüştürmeyi hedefliyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için ziyadesiyle kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kısımlara ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Dayanağınız için şimdiden teşekkür ederiz, uygun ki varsınız.
