Amerikan romanının dev isimlerinden J.D. Salinger, en tanınan romanı Çavdar Tarlasında Çocuklar‘ın neden sinemaya çekilemeyeceğini 1957 tarihli bir mektubunda anlatıyor.
R.D.2
Windsor, Vt.
19 Temmuz 1957
Sayın Herbert,
Size Çavdar Tarlasında Çocuklar kitabımın sahne ve sinema hakları konusundaki tutumumun ne olduğunu açıklamaya çalışacağım. Bu bahiste daha evvel de pek çok sefer fikir beyan ettiğimden ötürü, çok istekli değilmişim üzere anlaşılıyorsa mazur görün… Öncelikle, bir gün bu kelam konusu hakların satılması mümkün. Varlıklı biri olarak ölmeyeceğim oldukça kuvvetli bir ihtimal üzere göründüğü için, şimdi satılmamış eser haklarımı bir çeşit sigorta poliçesi olarak eşim ve kızıma bırakma fikrini önemli bir halde değerlendiriyorum. Lakin çabucak şunu da eklemeliyim ki, bu dönem sürecinin sonuçlarını göremeyeceğimi bilmek bana tanımı imkânsız bir memnunluk veriyor. Bunu daima söylüyorum ve kimse bana katılmıyor ancak Çavdar Tarlasında Çocuklar roman niteliği çok güçlü bir roman. İçerisinde son derece kullanışlı “sahneler” var, bunu inkâr etmek saflık olur. Ama benim fikrimce kitabın asıl yükü anlatıcının sesinde, bitmek bilmeyen tuhaflıklarında, okuyucu-dinleyiciye karşı gösterdiği harikulade ayrımcı ferdî halinde, yoldaki su birikintilerinde oluşan mazottan gökkuşakları ile ilgili kendi kendine mırıldandığı fikirlerinde, inek derisinden yapılma çantalar ve boş diş macunu kartonlarıyla ilgili ideolojisinde yahut bunlara bakış açısında; yani bir sözcükle, niyetlerinde gizli. Ziyan vermeksizin kendi birinci tekil şahıs tekniğinden koparılması mümkün değil. Doğrudur, şayet bu koparma süreci zorla yapılırsa geriye tekrar de Sinemada Heyecanlı (ya da yalnızca İlginç) bir Akşam denilen şey için kâfi materyal kalır. Ancak bunun menfur bir fikir olduğunu, en azından beni bu hakları satmamaya ikna edecek kadar menfur bir fikir olduğunu düşünüyorum. Anlatıcının niyetleri ortasında, zorlama yoluyla diyalog –ya da bir tıp şuur akışı hoparlörü- haline getirilebilecek olanlar var, lakin dediğim üzere bu fakat zorlama olur. Romandaki yalnızlığı içerisinde son derece doğal bir biçimde düşündükleri ve yaptıkları, sahnede en âlâ ihtimalle yarı-temsilî bir hal alabilir, bu türlü bir tabir varsa (ve umarım yoktur). Olağan ki bir de, İlah hepimizi korusun, oyuncu kullanmak üzere akıl almaz derecede riskli bir iş var. Hayatınızda hiç, bir yatağın üzerinde bacak bacak üzerine atmış oturan ve inandırıcı görünen bir çocuk oyuncu gördünüz mü? Eminim görmemişsinizdir. Dahası, şahsen Holden Caulfield, benim son derece taraflı olduğu su götürmez kanaatime nazaran, özü prestijiyle oynanması mümkün olmayan bir karakter. Çift Taraflı Mont Giymiş Hassas, Akıllı ve Yetenekli Genç bir Oyuncu bu karakterin yakınından bile geçemeyecektir. Bu işin üstesinden gelmek için X sahibi birisi gerekir ve bu X’e sahip olsa bile hiçbir genç oyuncu bununla ne yapacağını bilemez. Ve sanırım hiçbir direktör de ne yapacağını ona anlatamaz.
Burada bitiriyorum. Korkarım nihayetinde size tek söyleyebileceğim, bunu zati kestirim etmediyseniz, kendimi bu mevzuda hayli kararlı hissettiğimdir.
Dostane ve epeyce okunaklı mektubunuz için tekrar de teşekkür ederim. Yapımcılardan gelen mektuplar genelde fecî oluyor.
Saygılarımla,
J. D. Salinger
Kaynak: buyukkeyif.com
