14-20 Eylül tarihleri ortasında yapılması planlanan 22. Adana Altın Koza Sinema Festivali’nin açılış ve kapanış merasimleri ile şenlik kapsamında yapılacak konserler, “şiddetini artıran ve gaye kitlesini genişleten terör olayları” münasebet gösterilerek iptal edildi. Daha evvel de isminden “Altın Portakal” çıkarınca direkt Berlin kalibresine ulaşacağı sanılan Antalya Sinema Şenliği, genel seçimler ve G-20 tepesi münasebet gösterilerek ertelenmişti. Edirne Sinema Festivali’nin de akıbeti misal oldu. Kültür-sanat etkinliklerinin iptal edilmesi ve ertelenmesine reaksiyon gösterenler, büyük ölçüde sinema şenliğindeki “festival” sözcüğünden cümbüş manası çıkarmamak gerektiğinden ve sanatın savaş ortamında durmamasının değerinden bahsetti. Daima konserini erteleme daveti alan müzisyenlerden Fazıl Say da müziğin hedefinin “sadece hoplamak zıplamak” olmadığını vurguladı. Sanatın “şimdi cümbüş vakti mı” sığlığından ötede olan fonksiyonunu unutmamak için bu açıklamalar hiç kuşkusuz pahalı. Lakin “yas” kılıflı bu iptal davetlerinin tam da kültür-sanatın gerçek niteliğinin bilinmesinden kaynaklanıyor olma ihtimali üzerinde durmak gerek.
Hatırlarsınız, 34. İstanbul Sinema Şenliği, “eser işletme belgesi” krizi yüzünden iptal edilmişti. Kanımca, sinema şenlikleri ile konserlere mani olan “kof hamaset belgesi” eksikliğiydi. Kültür-sanat aktiflikleri, öncesinde Mehter Marşı çalınan, milliyetçi sloganlarla inleyen salonlara sahip, insanların “terörü lanetliyoruz” tişörtleriyle katıldığı, galibiyetlerin şehitlere armağan edildiği yerler değildi. Sinema salonunda şehit çocuğuyla çektirilen fotoğraf karanlık çıkardı. Bütün bunların yapılabildiği maçlar ve televizyon programları ise “kof hamaset belgeleri”ni çoktan almış, olağan seyrinde devam ediyordu. Örneğin Altın Koza’da gösterilecek sinemalardan Abluka, Venedik Sinema Festivali’nde Heyet Özel Ödülü’nü sessiz sedasız kazanırken direktör Emin Alper sinemasının barışa katkı sağlamasını umduğunu söylüyor, o sırada İstanbul’da gümbür gümbür bir “arena”daki futbol maçında gol atan ekipler sevinçlerini asker selamıyla gösteriyor, “Fransa karşısında yeni bir destan yazmak için sahada” olan grup reklam ortalarında “isterse dağları un, demiri yün, kılıcı kın ede”ceğini haykırıyordu. Alternatifinin siyasi parti binası yakmak olduğu ortamda “terörü lanetliyoruz” daveti makul görülebilir, lakin politik yansıyı bu uğurda oy devşirmeye çalışanlardan uzaklaştıran saklı devlet sevici yanını gözden kaçırmamak lazım.
Velhasıl, neredeyse 15 yıllık vasatlığın binlerce yıllık sanatı alt edebileceğini düşünmesi gülünç. İkame edecek kültür-sanat üretiminin eksikliğini, halihazırda olanı renksiz, zevksiz hale getirerek kapatma gayretine pürüz olmak boynumuzun borcu. Bir şenlik için AKM’ye gittiğimizde “neydi ya burayı bilmeyen Kültür Bakanı’nın ismi?” diye birbirimizi sorup gülümsediğimiz günler de gelecek.
