AC/DC’nin ununu eleyip eleğini asma vakti geldi. Kümenin kurucularından gitarist Malcolm Young’ın 2014’te demans teşhisiyle mecburî emekliye ayrılmasından sonra, solist Brian Johnson da tabiplerinden büsbütün sağır olmak istemiyorsa bir an önce konser ve çeşitleri bırakması gerektiği istikametinde bir tavsiye aldı. Kimse kabahati onlarda aramasın, inanılmaz -aslında hayli de kısmetli- bir meslekleri oldu. Vokalistleri Bon Scott 1980 yılında öldüğünde, hayranları ve müzik eleştirmenleri Avustralyalı rock kümesinin lisanlara destan “Cehenneme Giden Otoyol”un [i] sonuna geldiğini düşündü. Pek o denli olmadı.
Tarih bize Johnson’ın süratlice takıma katıldığını ve kümenin yeni bir albüm kaydetmek için yedi haftalığına Bahamalar’a gittiğini gösterdi. Akabinde da albümü New York’taki Electric Lady Studios’da miksleyip Temmuz ayında Back in Black’i piyasa sürdüler ki müzik tarihinin en çok satan ikinci albümünden bahsediyoruz. Ayrıyeten AC/DC rock tarihinde bu kadar ikonik bir vokalisti kaybettikten sonra hayatta kalabilen az sayıda küme ortasına da ismini yazdırmış oldu. Ne yazık ki bu muvaffakiyet işin büyüsünü muhafazaya çalışıp başaramamış epey fazla kümenin aklını karıştırmaya devam ediyor.
Elbette makus talihlerini yenip hayatta kalan öbürleri da var. Sammy Hagar, Van Halen’a hayli fazla sayıda albüm sattırdı. Phil Collins, Genesis’i bir hit fabrikasına dönüştürdü. Mike Patton, Faith No More’a yeni bir güç getirdi ve Bruce Dickinson Iron Maiden’a akıl sır erdirilemez katkılarda bulundu. Lakin her harika muvaffakiyet için bir düzine müthiş felaket hikâyesi var: kümenin ismini berbata çıkaracak ve tüm miraslarını mahvedecek kadar fecî felaketler.
Geçtiğimiz yılda birkaç küme daha ateşe düştü. Stone Temple Pilots Linkin Park’ın vokalisti Chester Benington’ın akıllılık edip “benden bu kadar” demesinin akabinde yeni bir vokalist için denemeler yapıyor. Blink-182 yeni albümlerinin kayıtlarını bitirdiğini açıkladı, kümenin kurucularından Tom DeLonge olmadan… Crystal Castles ise taklit edilemez Alice Glass yerine takıma yeni katılan bir vokalist ile bir uzun çalar çıkarmaya hazırlanıyor. Nasıl olacak o iş?
Eninde sonunda bu kümeler da Sublime with Rome, Frank Black’s Pixies, Rock Star:INSX, Paul Rodgers’lı Queen ve Steve Perry’siz Journey üzere piyasa işleri yığınına katılacaklar. Bunların hepsi artık layıkıyla nostaljik hürmet kümesine düşmüş durumda. Hâlen yaşayan üyeleri bulunan kümeler için durum utanç verici, daha da iç karartıcı olan ise hâlâ onları görmek için para harcama tufasına düşen insanların var olması. Kimileri “ama onların en şaşalı periyotlarına yetişemedim” diyebilir. Anlıyorum fakat bu durum beni sadece Jailbreak’e tapınarak bir Thin Lizzy hayranı olmaktan alıkoymadı.
Ama para tüm kapıları açar. Buna hiç kimse itiraz etmez, tekrar de o vakitlerde dahi çekler ve mutabakatlardan asilce kaçınan birçok küme ve müzisyen mevcuttu. Dave Grohl, St.Vincent’i alıp Nirvana’yı diriltecek bir çeşit planladı mı? Çok şükür hayır. Hayranların bu taraftaki isteklerine karşın Paul McCartney, Ringo Starr ve George Harrison Julian Lennon’ı [ii] ortalarına davet edip The Beatles olarak çalmaya çalıştılar mı? Asla. [iii] Coachella [iv] geçen on yılda The Smiths’i ana küme olarak hiç sundu mu? Forumlarına bir göz atın bakalım. Bunların uç örnekler olduğunu biliyorum fakat konu epey açık: Ne vakit durmaları gerektiğini biliyorlardı ve sonlarının geldiğini anladılar.
Bu durumu göz önünde bulundurarak, işte makûs bir seçim yapma peşindekilere (bariz) birkaç teklif:
Perdeyi kapatın
Nedeni ister trajik bir vefat ister açılmış onulmaz yaralar olsun, dükkânı kapamak o kadar da makus bir bir şey değil. Uzun vadede hayranlarınız buna müteşekkir kalacak, ayrıyeten “ve sonsuza kadar mahallî bir şenlikte vasat bir küme olarak mutsuz yaşadılar” üzere bir sondan kurtulacaksınız. Şayet şanslıysanız ve yıllar sonra hala nefes alıyorsanız, kim bilir, tahminen bir gece yarısı birbirinizi arayıp o sıralarda tekrar çekilmeye başlanan Lost hakkında şakalaşacak, tahminen de Long Beach’te bir satıcıdan pizza yürüttüğünüz vakti yad edeceksiniz. Öteki bir deyişle, bunu yapabilecek durumda olacaksınız zira a) kümeye yeni birini alarak gemileri yakmadınız b) mirasınızı ateşe vermediniz.
Ayrıca canımızı yine kurulmuş bir kümesi görmekten daha çok sıkan makûs şakaların konusu olma durumundan da yırtacaksınız. Zira kimse sevdiği kümenin toplama kadrosunun[v] rezalet müziğini pazarlamak için yepyeni takımına harcadığından daha fazla vakit harcadığını bilerek küme tişörtünü utançla katlayıp dolaba kaldırmak istemez. Guns N’ Roses’a bakmak kâfi. Müzik tarihinin en yeterli birkaç metal albümünden birini kaydettiler [vi] ve şu anki takımının yarısından birçok o albümdeki müziklerden birinde bile çalmadı. Bu formülü üstteki isimlerden birine uygulayın ve bundan 10-15 sene sonra onlar hakkında ne düşüneceğinizi hayal edin.
Yeni bir küme kurun
Kulağa kolay geliyor, o denli değil mi? Hem evet hem de hayır. Gerçekçi olalım: Crystal Castles hariç bu kümelerin hepsi 90’larda, müzisyenlerin albüm satışlarından para kazanabildiği vakitlerde ortaya çıktı. No Doubt, Stone Temple Pilots ya da Blink-182 üzere kümelerin aç biilaç dolaştıklarını pek zannetmiyorum, bayrağı taşımaya devam ederek süratli para kazanmaya çalışacak kadar makûs durumda olmadıklarından ise eminim. “Biz yalnızca çalmak istiyoruz”. Yeni bir küme kurun o halde? Tıpkı müzikleri çalmaya devam edebilirsiniz ancak çaldıklarınızı hâliyle “cover” olarak nitelendirerek.
Matt Skiba, Mark Hoppus ve Travis Barker’ın bir arada müzik yapacak olmaları heyecan verici. Fakat bu Blink-182 değil. Skiba “Carousel”’i inanılmaz çalabilir, ki muhtemelen çalacaktır da, lakin izlerken asla Blink-182’yu izliyormuşum üzere hissetmeyeceğim. O vakit ne ehemmiyeti var ki? Yeni bir isim bulup, yeni modüller yazıp, ortada bir de sadece cümbüşüne birkaç Blink müziği çalmanın neresi makûs? Neden ismi muhafazaya çalışıyorsunuz? Hayranlarınızın bunu orijinaliymiş üzere yutacak kadar aklı beş karış havada olduğunu mu zannediyorsunuz? Bütün bu saçmalıkları bir kenara bırakın ve tekrar başlayın. Eskisi üzere olmayacak, ancak “mış” üzere yapmaktan yeterlidir.
Teliflerin tadını çıkarın
Yepyeni müziğiniz üzerinden para kazanmaya devam edebileceğinizi unutmayın. Afili bir tekrar sürüm ya da müziklerinizi dizi ve sinemalara vermek, hikâyeye gereksiz kısımlar eklemeden para kazanmanın birtakım yolları. Doğal teliflere sahip olmayabilirsiniz, ancak şayet plak şirketlerine karşı kartlarınızı yanlışsız oynadıysanız banka hesap bilgilerinizi verip “şurayı imzalamaktan” daha fazlasını yapmadan düzgün para kazanabilirsiniz.
The Offspring’e baksanıza. Bu yılın başında Güney Kaliforniyalı rock kümesi tüm kataloglarını Round House Music’e tam 35 milyon dolara sattılar. İster yeni birkaç arkadaşla yeni bir kümede çalmak olsun, ister cafcaflı bir otobiyografi yazmak ya da bir Wurlitzer[vii] kullanarak yapmak için yanıp tutuştuğunuz o deneysel albüm üzerinde çalışmaya başlamak olsun, birçok şey için kâfi imkanı sağlayabilecek paradan bahsediyoruz. Olduğunuzdan diğer bir şeye dönüşmek zorunda kalmadan bunları yapın.
* Bu yazı, Michael Roffman’ın Consequence of Sound’da yayımlanan yazısından çevrilmiştir.
[i] Highway to Hell (1979)
[ii] Ç.N. John ve birinci eşi Cynthia’nın oğlu.
[iii] Ç.N. Duy bunları Kurtalan Ekspres!
[iv] The Coachella Valley Müzik ve Sanat Festivali
[v] Ç.N. “motley crew”, yani toplama takım. Birebir vakitte bildiğimiz Mötley Crew. Söz oyunu. Heh.
[vi] Appetite for Destruction (1987)
[vii] Ç.N. 1850’lerde üretime başlayan bir tuşlu enstruman markası. 1950’lerden itibaren ürettikleri elektrik piyanolar, devrin müziğinde fazlaca kullanıldı.
