Çağdaş Amerikan tiyatrosunun kıymetli müelliflerinden, Theresa Rebeck’in 2006 yılında yazdığı Göl Kıyısı (Water’s Edge) oyunu, Mehmet Ergen çevirisi ve rejisiyle Talimhane Tiyatrosu’nda döneme devam ediyor.
Antik çağda Aiskhylos tarafından yazılan Oresteia üçlemesinin birinci oyunu Agamemnon’dan etkilenen muharrir, bu mitolojik tragedyayı çağdaş bir dramaya çevirerek hikâyeyi ormanın derinliklerinde ihmal edilmiş, bakımsız, ahşap bir göl konutuna taşımış. Göl Kıyısı, baştan sona önemli bir havada geçen, fazilet ve ahlâk mevzularını kurcalayan ruhsal bir drama. Mehmet Ergen çağdaş bir yapıtı Türkçeye kazandırmakla kalmıyor, inanılmaz idaresiyle oyuna dozunda bir Akdenizlilik katarak hikâyeyi daha tanıdık bir tarafa çekiyor.
Korkunç bir trajedi sonucu, meskenini, karısını ve iki çocuğunu terk eden Richard, 17 yıl sonra güçlü bir adam olarak neredeyse kızı Erica ile birebir yaşta olan, genç ve şaşkın sevgilisi Lucy ile konuta döner. Geçen yıllar boyunca vicdanını kemirip duran suçluluk duygusu, tıpkı bir katilin cinayet işlediği yere tekrar dönmek istemesi üzere onu bu konuta getirir. Karısı Helen ve iki çocukları Nate ile Erica ise geçen yıllar boyunca öfkeleri, kaygıları ve çaresizliklerine karşın bir ortada kalmaya çalışmışlardır. Richard’ın ani dönüşü, yine aile olabilmek fikri ile yüzleştirir herkesi. Ve tabi geçmişlerinde yaşanan vahim bir olay ile…
Helen’in çaresizliği ise yerini öfkeli bir intikam hissine bırakmış ve Helen kendisini bu bekleyişe adamıştır. Yalnızca Helen değil, kızı Erica ve oğlu Nate’de annelerinin gölgesinde güya nefes alabilmek için bilinçaltlarında babalarını beklerler. Bir çivi bile çakılmamış, boyası yıpranmış bu göl konutu, etrafındaki bakımsız ağaçlarla birlikte bekleyişe ortak olur. Oyun boyunca adım adım tırmanan gerginlik ve kuşku oyunun sonunda nihai tahlile kavuşur. En büyük çaresizlik ise çocukların hissesine düşer.
İki perdeden meydana gelen oyunun aslında hiç orta verilmeden oynandığı söylenebilir. Perde ortası sürprizini bozmak istemem, lakin tansiyonun oyun sonuna dek ayakta tutulduğunu ve “acaba ne olacak?” sorusunun bir an bile aklınızdan çıkmadığını hatırlatmalıyım. Oyunun her öğesi bu tansiyona katkı sağlaması için tasarlanmış. Eski ahşap bir konut, yakışıksız bir poşet içinde öylece duran eski bir küvet ve birbiriyle uyumsuz sandalyeler tekinsiz bir atmosfer kuruyor. Üç tarafı seyircilerle çevrilmiş sahne dizaynının tam ortasında, ayaklarınızın altında toprağı hissederek konutun ortasında bir yerde oturuyorsunuz izleyici olarak. Fonda duyulan hafif rüzgar ve kuş cıvıltıları ise histen bir an bile çıkmanıza müsaade vermiyor. Bu seyir tecrübesini yaratan teknik grubun muvaffakiyetini da unutmamak gerek.
Uzunca bir ortadan sonra yine sahnede gördüğümüz Meltem Cumbul belirli ki sahneyi özlemiş. Bir an bile çizgisinden ödün vermiyor. Ses tonu, bakışları, reaksiyonları daima birebir. Bu çizgiyi korumak – onca his yaşanırken – hiç de kolay olmasa gerek. Cumbul’un büyüleyici bir performans sergilediğini söyleyebilirim. Kibriyle kendisini pek de sevdirmeyen Richard ise başarılı oyuncu Yiğit Özşener’in ellerinde hayat buluyor. Oyuncunun sahne hakimiyeti gözden kaçmıyor. Yaşanan acının merkezinde duran oyuncu, öteki karakterlerle ustalıkla paslaşıyor, duyguyu çok âlâ taşıyor. Seren Şirince (Lucy), Pelin Ermiş (Erica) ve Ushan Çakır (Nate) ise oyunun takdire şayan başka isimleri. Çok uygun hazırlanmış oyunun etrafında muazzam bir kurgu yaratan oyuncuları hakikaten tek tek tebrik etmek gerekiyor.
Bu benzersiz oyunu görmek isteyen Talimhane Tiyatrosu’nun programını takip edebilir. Metni merak edenleri buraya, Oresteia üçlemesini okumak isteyenleri de şuraya alalım.
