Bir müddettir İstanbul’da müzik ismine heyecan verici şeyler olduğundan daha evvel bahsetmiş, birtakım kümelerin ortasındaki benzerliklerin ve akrabalıkların kültürel bir akıma işaret ediyor olabileceğini tez etmiştim. Bu sefer birebir sıkıntıyı bu akımın şahsen kesimi olan, son devrin afili rock kümelerinden, “şarkı çizip fotoğraf çalan” Yok O denli Kararlı Şeyler‘den (YÖKŞ) Erdem Topsakal’a sordum.
Üzerinde baş patlatmaya, konuşmaya, yazmaya kıymet şeyler yapıyorsunuz. O yüzden bir karşıma alıp konuşmak istedim.
İyi yapmışsın, ben saatlerce konuşabilirim bu bahis hakkında. Zira daima kendi ortamızda konuştuğumuz, her gün gündemimizde olan bir husus. Öbür kümelerle bir ortaya geldiğimizde de konuşuyoruz. Aslında hala ne olduğunu tam anlamış değiliz, “5-10 yıl sonra daha net göreceğiz” diye yazmışsın sen, motamot o denli bir durum var. Fakat tekrar de şimdiden uzaktaki resme bakabiliriz üzere geliyor bana, zira gelecek planlarımız var. Bu iş bizi heyecanlandırıyor ve bunu daha da ileri götürmek istiyoruz. Seni haksız çıkarmak istemeyiz, gerçekten on yıl sonra ortaya çıkacak kayda bedel bir şey benim hayalim oluverdi. Evvelce hevesimdi, artık gerçekleşebilecek bir hayal olduğunu görüyorum. O açıdan da umut verici.
Bu hayali, umudu destekleyen şeyler daha fazla konserler oluyor diye kestirim ediyorum. Yoksa albümlerin dinlenmesi mi?
Ya dinleme oranları pek güvenilecek şeyler değil aslında. Konser müzisyenin para kazandığı tek alan, albümden filan kazanan kimse yok maalesef, gelecekte de olmayacaktır bence. Konserler bu açıdan tatmin edici. Hem seyirciyi şahsen görüyorum hem de düzgün sahneler görmek ve kentleri görmek insanı daha çok tatmin ediyor.
Orada burada çalmalarınızın dışında İstanbul’da tertipli bir yerlerde de çalıyorsunuz. Bir sefer Mojo’da denk gelmiştim, cayır cayır Yavuz Çetin çaldığınızı gördüm. Yavuz Çetin bizim jenerasyon için çok özel bir adamdır.
Aslına bakarsan, bizim Büyük Mesken Ablukada, Son Feci Bisiklet, Yüzyüzeyken Konuşuruz üzere kümelerden farkımız bar müzisyenliği yapmamız. Ben lise 1’de başladım barlarda çalmaya. Çorlu’da büyüdük biz, Çorlu’da tek mekân vardı ve oranın tek grubuyduk. İlgi o vakitler da düzgündü, lakin besteler yoktu doğal. Yavuz Çetin, Athena, Mor ve Ötesi, Duman, Muse, Arctic Monkeys, hatta bazen Metallica çalıyorduk. Artık bakınca, bize hayli sahne deneyimi kattığını görüyorum. Repertuvar manasında da bayağı bir şey katmış. Sonradan üniversitenin birinci yıllarında ben bu yolun pek yanlışsız olmadığını anladım. Yani hiç ünlenen bir bar kümesi hatırlıyor musun sen? Yahut Türkiye’de “abi, çok düzgün bar grubudur” diyeceğin bir küme var mı? Ben bilmiyorum. Kaybolup gidiyorlar, yaşlanıyorlar ve bu işi yapmak istemiyorlar. Zira büsbütün ticari bir iş, insan eğlendirme işi. Sarhoş eğlendiriyorsun yani… “Yeter abi” dedim ben, çok sıkıldığımı söyledim ve kendi müziklerime başladım. “Gelişigüzel”di kümenin ismi, birinci müzikleri o isimle yayımladım. Çok az dinlendi ve çok berbat müziklerdi (gülüyor). Sonra problem YÖKŞ’e kadar geldi işte.
Bu “Gelişigüzel” hangi yıllara tekabül ediyor?
2006 ile 2009 ortası. 2009’da İzmir’e gittim, İzmir’deyken YÖKŞ’e müzikler yazmaya başladım. Bar grubum vardı, şu anki küme arkadaşlarımın hepsi duruyordu fakat herkes farklı kentlere üniversiteye gidince müzik işi de aksadı ve ben büsbütün aslında “Tişört Yakışmayan Adam”, “Tanısan Güzel Çocuk”, “Evde Ekmek Yok” müziklerini kendim yazıp kaydettim.
“Evde Ekmek Yok” herhalde birinci yaptıklarınız ortasında en öne çıkan oldu, değil mi?
Evet o denli. “Tanısan Güzel Çocuk” çok amatör bir müzik, yani kaydettiğimizde ses kartı bile yoktu, davullar büsbütün elle yazma, anlamadığım halde yaptığım şeylerdi. “Evde Ekmek Yok” tam konuttan stüdyoya geçiş müziği oldu, ondan sonraki müzikleri yüklü olarak stüdyoda yaptık.
Amatörlükten bugüne kadar envai çeşit ses mühendisiyle, prodüktörle karşılaşmışsınızdır. Genel olarak onların da alışkın olduğu cinste bir şeyler yapmadığınız için çeşitli reaksiyonlarla karşılaşmış olabileceğinizi öngörüyorum.
Aslına bakarsan, dediğin yanlışsız. Adamlar o kadar sıkılmıştı ki… Çalıştığımız prova stüdyoları, ses mühendisleri… Tek prodüktörle çalıştık o yüzden. Farklı prodüktörleri gözlemleme bahtımız olmadı, fakat Serdar Ataşer’le de tıpkı şey oldu. Hepsi alışılagelmişten biraz farklı bir şey yaptığımızı söyledi. Müzik olarak değil tahminen, ancak lisan, algı, ulaştığı kesim bakımından. Yeniden de pek olumsuz bir reaksiyon yaratmadı. Hatta albümün miksini yaptıracağımız sırada üç-dört tane ses mühendisinden miks-mastering konusunda teklif geldi, “biz yapalım abi, çok sıkıldık,” gibisinden. Biz de sonunda Volkan Gürkan’ı seçtik.
Ben Volkan’la konuştum. “Bu adamlar farklı mı?” dedim, “Farklılar, müzikal irtibatı direkt yapıp kelamla bağlantısı daha dolaylı yapan adamlar” dedi. Bir de sizin bu “şarkı çizip fotoğraf çalma” haliniz çok kolay üzere geliyor kulağa lakin altı da doluyor müziklerle, ondan da etkilenmiş ve bilhassa “Ayaz’a” ve “Dokun Yere”de kendi yaptığı işle albüme bir katkıda bulunabildiğini düşünüyor.
Aynen o denli, o müzikler o kadar hamdı ki biz ona teslim ettiğimizde. O albümdeki müzikler hoşsa, Volkan sayesindedir. Biz birinci defa profesyonel birisine miks yaptırdık. Çok deneyimli biri, çok emeği var sahiden. Olumsuz ne diyorsa haklıdır, olumlu ne diyorsa da kesinlikle bir desteği vardır.
Biraz “Ayaz’a” hakkında konuşmak istiyorum. Gerek müzikal gerek kelam olarak albümdeki en âlâ müziklerden biri olduğunu düşünüyorum. Konuyu biliyordum ben, fakat biraz araştırmadan evvel ilişkiyi kurmamıştım.
Evet, biraz dolaylı. Çok öne çıkarmak istemedik aslında onu. “Nefret Söylemi” de çok muhalif bir müziktir aslında, fakat mesela ismini “Gezi Parkı Şarkısı” yapsan, “Cumartesi Anneleri Şarkısı” yapsan yahut “Bu şarkıyı ölen Ayaz bebek için söylüyoruz” diye her konser lisana getirsen, beşerler tahminen “ha bunun için mi” der. Lakin Volkan’ın da bahsettiği üzere dolaylı yapmayı daha çok seviyorum. Bu da aslında Harun Tekin’den öğrendiğim bir şey, zira Harun Tekin müziklerini birinci okuyuşta anlamıyorsun. Babasına mı yazmış, sevgilisine mi yazmış, topluma mı yazmış pek muhakkak değil. Ve bu çok hoş, çok dolu bir şey. Keskin olmaması benim hoşuma giden bir prosedür. “Ayaz’a” da aslında inceledikten, üzerine konuştuktan sonra derinleşiyor ve benim için çok pahalı bir müzik.
Suya sabuna rahatlıkla, kör göze parmak demeden dokunuyorsunuz. “Kökler” o denli, “Ayaz’a” o denli, “Nefret Söylemi” o denli. Bizim jenerasyonda Gezi’yle bir arada “her şeye Seyahat katma” durumu var. Ancak sahiden tesirlerini de görmeye başlıyoruz. Gezi’den de evvel müzik yapan insanlarsınız, bir kitle değişimi görüyor musunuz?
Tabii canım, olmaz mı? “Nefret Söylemi”ni Gezi’den evvel yazmıştık ve bana Çorlu’da Nem kümesinde çalan bir müzisyen abimiz “muhalif müzik yapın, çok önemli” diyordu. Seyahat nasıl bizim toplumda bir katalizör tesiri yarattıysa, o adam da bende birebir etkiyi yaratmıştır. O gaz verdi diyebilirim “Nefret Söylemi”ni yazmam için. Zira ben biraz utangaçtım. Artık bir formda dinleniyor. Açıkçası benim gitmek istediğim nokta biraz daha ötesi. İçi dolu herkesin tek yürek olduğu müzikler yapmak istiyorum yalnızca cam kenarında dinlenen müzikler yapmak istemiyorum. Dinleyene tesirini sordun, Gezi’nin bizim nesile şöyle bir tesiri oldu: bir cümle okuyorsa artık bir daha okuyor, “ulan burada kaçırdığım bir şey mi var, sanırım bu bir bildiri veriyor, sanırım bu şuraya gönderme yapıyor” üzere algıda bir lamba yaktı. Müzik yazanlar için de bu türlü. Özellikle şimdilerde müzik yapanların neredeyse her albümünde muhalif bir müzik var.
Bu 6-7 küme, çok birbirinizden haberdar olmadan, hem kültürel hem de bilhassa kelamlar bakımından -müzik olarak ayrışmanıza rağmen- birebir kefeye konabilir işler çıkardınız. Siz, Yüzyüzeyken Konuşuruz, Son Feci Bisiklet, Büyük Konut Ablukada… Bunu fark ettikten sonra bir sınıflandırmaya, isimlendirmeye gittiniz mi kendiniz yoksa bu büsbütün kazara oldu ve o denli gidiyor mu?
Ben biraz tesadüfe bağlıyorum bu işi, zira öncesinde uzun isim mi vardı Türkiye’de? Bulutsuzluk Hasreti, Düş Sokağı Sakinleri… Bolulu Hasan Usta diye örnek veriyorum bazen (gülüyor). Red Hot Chili Peppers var yurtdışında. Uzun isim son periyotta yalnızca biraz moda olduğu için bu kadar ön plana çıktı. Duruş olarak, biraz Büyük Mesken Ablukada örnek oldu bize sanırım. Öteki küme arkadaşlarımızla da konuştuk bunu, hepimize bir formda ilham kaynağı oldular. Bana Büyük Konut Ablukada’dan çok Bartu Küçükçağlayan ilham verdi diyebilirim. Zira Büyük Konut Ablukada’nın direkt “evet abi çok aşığım” diyebileceğim bir durumları yok. Ancak Bartu Küçükçağlayan’ın oyuncu kimliği, kelam müellifliği, kendini geri planda tutması, stili filan daha çok etkilemiş beni, onu fark ediyorum. Nasıl bir adam olabileceğime dair beni etkileyen birkaç figürden biri Türkiye’de, Umut Sarıkaya vardır bir de mesela (gülüyor)…
İşin mizah kısmına girecek olursak o açıdan öteki kümelerden biraz farklı bir yerde duruyorsunuz. Yok O denli Kararlı Şeyler’in dinleyicisiyle mizah dergisi okuru tıpkı aslında. “Evde Ekmek Yok” çok Umut Sarıkaya’ya ilişkin olabilecek bir cümle mesela. Boğaç’ın da bir sürü mizahi işi var. Nasıl bir yere çekiyor bütün bunlar müziğinizi?
Evet, hoş tespit. Tıpkı devirleri yaşadığımız için sen de bilirsin, ben mesela Kemik‘ten başladım, meskende de duruyor hala Penguen, Leman, Uykusuz dergileri filan… Şu periyotlar biraz daha Ot‘a, Kafa mecmuasına filan kaydı ama… Bence biraz kuşakla ilgili, yani bizim jenerasyonu temsil eden karikatüristler kimler dediğimizde bunları sayıyoruz. Biraz ferdi alakam herhalde, ben Penguen ve Uykusuz‘a karikatür de götürmüştüm mesela, yayımlanmamıştı. Lise periyodunda bize nasıl müzikte Ankaralı rock kümeleri denk geldiyse, mizahta da Umut Sarıkaya denk gelmişti. Tespitleri çok âlâ, orta direk bir aileden gelişi, çizerlik artistliğini bir türlü beceremeyişi (gülüyor)… Adam sonuçta tanınan bir çizer lakin artist değil mesela. Zira mahcubiyet var adamda, “tırt” bir adam kendi tabiriyle (gülüyor), mühendis kafasında filan… Bu çok yakın geldi bana. Zira olduğun üzere görünmek çok konforlu bir şey, samimiyet de buradan çıkıyor. Umut Sarıkaya’nın bir lafı var benim çok hoşuma giden: “Samimiyet moda epeyce cehalet yasallaştı.” 2008’de Ege Üniversitesi’nde ona bir soru sormuştum: “O kadar içten, o kadar samimi tespitlerin var ki gündelik yaşama dair, herkes artık bir şeyi başaramayışını, beceriksizliğini samimiyete vuruyor. Samimiyetin nereye yanlışsız gittiğini düşünüyorsun?” demiştim, o da “Enseye tokat, g.te parmak” demişti (gülüyor).
Özellikle enstrümanlara olan hakimiyetinizle ve müzikal bilginizle o -mütevazılık baki kalır tahminen ama- boynu bükük halden çıktığınızı düşünüyorum.
Bir orta Gonca Vuslateri’yle çok görüşüyorduk ve onunla konuşuyorduk bu samimiyet sorununu. Ben evvelce daha çok çekiniyordum sahnede, seyirciye daima “çok teşekkürler, çok sağolun” diyordum, daima bir teşekkür borcum varmış üzere hissediyordum. Sahneye çıkıyordum, dinlemeye gelmiş bir 50 kişi filan, “abi yorduk sizi de” filan diyorum içimden (gülüyor). Gonca’nın şey lafı var: “Artistliği sahneye sakla, sahnede mütevazı olma, sahneden indikten sonra mütevazılığı başlatabilirsin” demişti. Gerçekten nerede nasıl davranacağını bilmen lazım, sahne onun yeri değilmiş ben yeni fark ediyorum. Sahnede o yüzden biraz daha âlâ giyinip, daha “cool” görünüp, az konuşup, işini çok güzel yapıp in aşağı, sarıl o adama, dertleş, “abi teşekkür ederim”i filan o vakit söyle. Bunu zira sahneden yapınca insanlarda “Bizim küme ya, gitmeyelim bu sefer, dinlemeyelim bizim çocuklar zaten” ya da “Hacı bugün para vermeden dinleyelim, yaz bizi, on kişi geliyoruz”. Buraya kadar geliyor iş, yaşadık bunları.
Sizin de iki albüm oldu, üçüncü albüm…
Üç olacak bu yaz sonu.
“Ağustos Gökleri” olacak mı onda?
Olacak evet, hoş versiyonu olacak hem de (gülüyor).
Şimdi artık şöyle bir baskı vardır sizde diye kestirim ediyorum: Birinci ikisinden birazcık daha fazla bir şey olmalı.
Tabii canım. Dinleyende aslında var, üretimci kimse onda illaki oluyor, küme içinde de o denli. Boş konuşmaya benziyor biraz sıradan bir müzik yapmak. Çok koşul mı bilmiyorum, lakin ben bayağı kasmış durumdayım, bu da üretimimi azalttı. Evvelce çok daha kolay müzik yazıyordum, zira “kimse zati dinlemeyecek” diye yazıyordum. Kendi kendime birkaç tespit yapıp hoş cümlelerle birleştirince, düzgün de bir altyapı hazırlayınca, melodiyi de hoş bulunca bir müzik çıkıyordu ortaya. Fakat artık yeterli bir müzik nispi değil, onu anladım ben. Güzel bir melodi, hoş bir kelam göreli değil. O yüzden yazdıklarımı beğenmemeye başladım, bir sürü taslak var elimde, hiç bu kadar olmamıştı şimdiye kadar, zira yapar yapmaz yayımlıyordum. Artık on beş tane müzik var yaptığım, muhtemelen üç adedini filan albüme koyacağız.
Vizyon geliştikçe üretkenlik azalıyor doğal olarak. “Yaptığımız hiçbir şeyi beğenmiyoruz, o vakit yapmayalım” noktasına gelmemenizi ümit ederim. Biraz daha az oluyor herhalde, zira beş tane adamsınız ve birbirinizin psikolojisini düzeltebilecek durumdasınız. Aslında dördünüz Çorlu’dansınız, yalnız Boğaç İstanbul’dan. Gördüğüm kadarıyla yakın arkadaşsınız. Her kümede bu türlü değildir bu, bir “frontman”in etrafında toplanılır, ancak sizde birbirine daha bağlı, daha yakın bir durum var herhalde.
Normalde evet, müzik yazabilen bir adam vardır ve o adam “gitarist arıyorum” der, “davulcu arıyorum” der ve bir küme oluşturur. Bizde her şey eskiye dayandığı için benim zati müzik yazmadan evvel de bir grubum vardı, o benim avantajım oldu. Bu adamlar çok eski arkadaşım olduğu için de birçok şeyi aşmış olduk biz. Herkes birebir düşünürse tek bir istikamete çeker, lakin farklı düşündüğümüz, farklı his durumlarında olduğumuz için sabit kalabiliyoruz. Boğaç’ın mizah konusunda tesiri çok güçlü. Zira onun kendine ilişkin dünyası var, kendi izleyicisi var. O mevzuda ben de Boğaç’ın hayranıydım açıkçası. Educatedear’ı ben Boğaç’ı tanımadan evvel de biliyordum ve arkadaşlarımla paylaşıp bayağı tükürükler saça saça gülerek izletiyordum. Davul çaldığını biliyordum, büsbütün Facebook ekleşmesi. İzmir’den İstanbul’a taşınırken davulcumuz İzmir’de kalmayı tercih etti, ben de Boğaç’a “çalar mısın?” dedim, kabul etti. Küme elemanlarını da tek tek anlatayım. Ayhan Akbaş gitar çalıyor. Emrah çalıyordu evvelce, Emrah Fıçıcı. Emrah’la Ayhan yan komşulardır, konutları çok yakındır. Ben bir Emrah’a, bir Ayhan’a çalışmaya giderdim, sonra buluşup bir arada bir şeyler kaydederdik. Emrah’ın ayrılığı aslında çok kırıcı bir ayrılık olmadı, Çorlu’ya gitmesi gerekiyordu ve Ayhan da ukde kalmıştı içimizde, zira albümlerde çalıp konserlerde çalmıyordu. Ayhan daha deneyimli konserler konusunda ve artık Ayhan’layız. Ayhan ortamızda tek müzik okumuş insan, teknik hususlarda da ona güveniyoruz. Davet Özer klavye çalıyor. Davet da üç tane üniversite okuyup bitirememiş bir arkadaşımız. Dünyanın en üşengeç ve en çok sigara içen insanı olabilir. Çok duygusal bir adam ve olumsuz bakma yeteneği var. Tek olumsuz bakan insan, iyi anlamda bir olumsuzluk alışılmış o, “abi sanki şöyle yapmasak mı?” yahut “abi biraz makûs mü oldu?” diyen insan. Bizim gözardı ettiklerimizi o yakalıyor. Bence gerekli bir şey, her küme için lazım bir figür. Ramazan Kırdım bas gitarda. En sevdiğim arkadaşlarımdan biri.
Kazaklarıyla da ünlü.
Umut Sarıkaya’nın bas çalan hali diyeyim sana. Adam çok saf, çok uygun niyetli, bir tane berbat bir atılımı, hareketi olmamış. Ailesine, sevdiklerine çok bağlı bir insan ve çok mütevazı. Ben “mütevazı rock yapıyoruz” diyorsam Ramazan diğer bir şey, master yani. Ben de bu grubun biraz başını çekmeye çalışıp, biraz toparlayıp, biraz lokomotif vazifesi görüyorum aslında. Bunu da seviyorum, zoraki yapmıyorum. Kardeşim var, ağabeylik duygusu biraz fazla baskın herhalde bende. Arkadaş ortamlarında da tesiri oluyor onun. Kararsızlık oldu mu işleri ele almaya çalışıyorum.
Ama yok o denli kararlı şeyler.
(gülüyor) Çok kararsızım; lakin çıkmaza girdiğinde birinci aklıma geleni yapan bir adamım. Yürümesi lazım kimi şeylerin, “durmak bize yakışmış” motto, yakışmaması lazım, silkelememiz lazım. O yüzden daima “üretelim”, “daha güzelini yapalım”, “hadi bugün içelim”, bu mevzularda daima bir şeyler üretip insanları sıkılganlıktan kurtarmaya çalışıyorum.
İşin biraz ekonomik boyutunu sormak istiyorum. Benim gözlemleyebildiğim şu var, siz albüm satışlarından çok bir şey kazanmıyorsunuz.
Sıfır.
Ama konserden geçiminizi sağlayacak kadar bir şeyler kazanabiliyorsunuz. Haftada 2-3 gün konser vererek, insani standartlarda müzisyen olunabilir mi İstanbul’da?
İstanbul’da olunamaz abi. Esasen bu iş İstanbul’da oluyor, o yüzden yanıt hayır. Yani Kenan Doğulu değilsen, Sıla değilsen, yeni isimlerden saymak gerekirse Model ya da Mabel Matiz değilsen olamazsın. Bu insanları yermek için söylemiyorum. Bu beşerler üçüncü-dördüncü albümlerini yapıp bizim geçtiğimiz yollardan geçip bizim bir üst gömleğimiz olan beşerler. Oraya gelince kazanılıyor biraz. Bizim bir periyoda daha muhtaçlığımız var geçinebilmek için.
Aslına bakarsan bu durumun dinleyici bakımından şöyle bir avantajı var, müzisyenleri daima konser vermek zorunda tutuyor. Sizin için bir noktadan sonra keyifli de olsa güç bir hayata dönüşüyor, onun farkındayım, ancak bu sayede daima erişilebilirsiniz. Ben bir-bir buçuk ay içinde gitmek istesem İstanbul’da bir YÖKŞ konseri bulabileceğimi biliyorum. Lakin işte bir noktada konserlerden dişinizin kovuğunu doldurabilecek kadar kazanabiliyor olmanız lazım. Bu türlü bir iktisada gelmesini umalım bu işin.
Bir de şöyle bir şey var, sahne de çok profesyonel bir iş aslında, yeterli yapmak lazım, makûs yapınca olmuyor. Roadie’n, tonmaister’ın, ışıkçın, ekipmanların, ulaşımın, bunlar da daima maliyet. Biz şu an taksiyle yahut dolmuşla gidiyoruz, bir tane roadie’miz, bir tane de tonmaister’ımız var. Lakin Mor ve Ötesi ya da Duman’a bakıyorsun, dün Redd’e baktık mesela, adamların on tane teknisyeni var. Bu da erişmek istediğimiz şey. Şu an biz bayağı her şeyi sahneye taşıyıp, seyircinin önüne çıkıp çıkıp geri gidiyoruz. O da bozuyor biraz imajı (gülüyor). Düzgün para kazanırsan profesyonellik de yanında geliyor yani, oraya varmak istiyorum.
Ki siz artık amatör bir küme olmayan, yeni lakin beğenilen profesyonel bir küme olarak bunu söylüyorsunuz.
Amatörlükten yeni sıyrılıp profesyonelliğe gerçek tırmanan eteğin yamaçlarından birindeyiz.
Aslında bizim kuşakla bir arada bu işin biraz daha olumlu yere gidebileceğini düşünüyorum, zira siz büyüdükçe bu işin iktisadı de büyüyor.
Doğru, olay o denli yürüyor. Yani Büyük Mesken Ablukada şu an 100 TL’ye konser yapsa gidilir, giden olur daha doğrusu. Bunun için bizim daha vaktimiz var. Konserlere çoğunlukla öğrenci geldiği için “abi paramız yok, müellif mısınız?” diyorlar, biz de “tabii ki yazarız” diyoruz. O bahiste biraz halden anlıyoruz diyeyim. “Kusura bakmayın” demiyoruz yahut menajer gidip “güvenlikle halledin” demiyor. Dinlemeye gelmişse bizim için kıymetli olan o, yani işin parasında olmadığımızı anlatmaya çalışıyorum. Zira aslında ortada para yok. Çok sık konser yaparsan, evet, para kazanırsın. Art geriye konserler de ilkbahar ve sonbahar periyotlarında, yani okulların kapanış ve açılış devirlerinde oluyor. O vakit bize düzgün harçlık çıkıyor, fakat harbiden yalnızca harçlık. Maddiyat açısından hiç bel bağlanmaması gereken bir kara delik. O yüzden hepimizin mesleği var, şu an yapmasak da. Ben parasız kaldığım vakit periyot dönem yapıp çekiliyorum yahut “freelance” sürdürüyorum.
Ne yapıyorsun?
Endüstriyel tasarım okudum, lakin piyasada hiç bu işi yapmadım. Grafikerlik yaptım, reklam müellifliği yaptım, jingle yaptım…
Reklam dünyasına girip çıkıyorsun ortada gerekli olduğu vakit. Ne kadar berbat alan olduğunu anlatmama herhalde gerek yok. Etrafta kendini birazcık gösteren “kreatif” adamları toplamaya çalışıyorlar. Rastgele bir reklam şirketi size “ben Yok O denli Kararlı Şeyler’in duruşunu, ismini, popülerliğini kullanmak istiyorum” diye geldi mi?
Evet geldi, iptal oldu sonra. Kırtasiye ve fotoğraf gereçleri üreten büyük bir markanın bir reklamında oynayacaktık küme olarak. Hem Educatedear’dan hem de bizim “şarkı çizip fotoğraf çalma” muhabbetinden yola çıkıp çizgili bir klip yapacaklardı. Hoş de bir bütçesi vardı, lakin iptal oldu. O sırada tam sergiyi yapıyorduk hatta, “bari sponsor olun” dedik, onu da yapmadılar.
Biraz sergiyi konuşalım o vakit. Ben aslında sizin kuşaktan bu bağlamda yeni bir şeyler bekliyorum. Bu lansman da bana “bu adamlar yeni bir şeyler deniyorlar” dedirtti. Sizin bu başlara ne kadar yakın olduğunuzu da dinlemek isterim. Bunun üzere öbür yeni şeyler hiç düşünür müsünüz?
Aslında düşünürüz. Şu an için hepsi beyin fırtınası evresinde. Müzik standı birinci yürek örneğimizdi, riskli de bir şey aslında, zira hiç olumlu geri dönüş almayabilirdi. Lansman dediğin nasıl olur, çıkarsın sahneye çalarsın, “hoş geldiniz” filan. Biz çalmadan lansman yaptık ve “şarkı çizip fotoğraf çalma” mottomuzu gerçekten hayata geçirdik. O motto yalnızca benim bir eskiz defterine müzik yazarken müziğin dünyasını çizip, kelam bulamıyorum mesela bir nakarata, ” bu müzik nerede geçiyor” diyip sayfaya çizerim. “Aa burada geçiyormuş, bu türlü bir şey de varmış” diye bulabiliyorum, görmek daha âlâ yazmaya yarıyor aslında. Yaptığımız tüm müzikleri 17 farklı kişi çizdi, bir adedini de ben çizdim. Kulaklık ayarladık, monteledik ardına sakladık. Tabloya bakarak dinledi herkes, yapınca anladık ne kadar hoş olduğunu aslında.
Artık pazarlamanın daha insani, daha yaratıcı ve o kadar geniş bir kitleye ulaşmasa da bedelli bir sonuç ortaya çıkaracak yolları var.
Çok haklısın, bu vizyondur, perspektiftir, yalnızca müzik kümesi olmadığının bir delilidir ve bunu ben çok isterim. O yüzden mesela biz piknikler yapıyorduk, “Ne Var Ne YÖKŞ?” diye buluşmalar yapıyorduk. Çok konser veremediğimiz vakitlerde çıkmıştı bu. Bizim dinleyenlerimiz var, farklı düşünebilen hoş beşerler bunlar, onlarla tanışıp fikir alışverişi yapmamız lazım. Buluşalım dedik, ismini “Ne Var Ne YÖKŞ?” koyduk ve Büyükada’da piknik yaptık. 40-50 kişi geldi ve bilet yerine “en ön sucuk, orta sıra domates, art sıra kola” filan yazdık. Gerçekten uydu da gelenler, sucuk alıp gelmiş en öndekiler, oradan izlediler (gülüyor). Farklı kentlerde de yaptık bunu, İzmir’de Kordon’da yaptık mesela. Sonra şapka yaptık, “beni kafana takma” şapkası… Kendimize logo yaptık, kendi pena tasarımımı yaptım. Posterler, grafik dizaynlar, tişörtler, hepsiyle ben uğraşıyorum ve zevkle uğraşıyorum. “Kendi Kendine Röportaj” diye bir seriye başlamıştım 2012’de, kimse röportaj yapmıyordu o orta bizimle. Kendim soru sorup efendi üzere oturup cevapladım (gülüyor). Sonra bu stant en hoşu oldu, yeni albümde de yeni bir şey yapmak istiyoruz. Bir dizi projemiz var. Mocumentary diyor yabancılar, müzik belgeseli üzere, The Office dizisini izlediysen ona benzeyen, beş dakika, stüdyo halleri, konser halleri, backstage halleri…
Biraz yeni albümden bahsedelim. Benim en sevdiğim müziğiniz “Ağustos Gökleri”, albümde yer almasına sevindim. Neler farklı olacak, ne yapıyorsunuz bunda farklı olarak?
Bu elimdeki taslaklardan bahsetmiştim ya, boşa atış yapmak istemiyoruz. On müzik mı olacak mesela, güvendiğimiz müzikler olsun istiyoruz. Zira geçmişe bakınca, zati hepi topu iki albüm var ki birincisi albüm bile değil, meskende yaptığımız müziklerin CD bulmuş hali, hepsini akla gelir gelmez yapıp, birinci bulduğumuz melodiyle çalıp, birinci bulduğumuz kayıt ortamında kaydedip, kendimiz miks yapıp yayımladığımız işler. Bundan kurtulmak istiyoruz, birinci karar verdiğimiz şey bu oldu aslında. Daha profesyonel, daha sağlam, daha içimize sinen bir albüm olacak. Müzikler da biraz daha muhalif, tekrar detaylar ve tespitlerle dolu, biraz da duygusal. Ben aşk müziği yazamıyorum, bayağı duygusalım aslında. En azından birden fazla müzik müellifi kadar duygusalım diyeyim, lakin bu kadar çok yapıldığı için bıkkınlık geldi artık. Yalnızca aşk müzikleriyle dolu bir dünyamız var. Yurtdışında da o denli, pop müziklerine ya da rock müzikleri bakıyorsun, daima “oo bebeğim çok üzdün, neden gittin?”, “sensiz gömleğimi yırttım, yastığıma sarıldım…” Bunlar birinci akla gelen şeyler be abi. Tamam, hepimizin sevgilisi oldu, ayrıldık, seviştik… Ben mesela sevgilime duyduğum hasreti halının desenine benzetmiştim bir müzikte, pek anlaşılmamıştı. Herhalde ben beceremiyorum bu işi dedim, biraz soğumuştum. Şu an biraz onu kırıyorum, duygusal müzikler yazmaya başladım. “Ağustos Gökleri” birinci kırışlarımdan biriydi aslında. Albümdeki kelamların ona yakın olacağını söyleyebilirim. İmkân olarak çok yeterli bir stüdyo bulduk ve birinci sefer sound arıyoruz, “bu ton mu olsun?” diye üç gün, bir hafta filan uğraşıyoruz. Davulda farklı bagetler, farklı setuplar, farklı mikrofonlama teknikleri deniyoruz; zira birinci defa tonmaister olarak tüm kademelerde bir mühendisle çalışıyoruz. Meriç diye çok yetenekli biri o da. Konserlerde, soundcheck’lerde bile beste deniyoruz her fırsatta. Hasebiyle başarabilirsek şimdiye kadar yaptığımız en dengeli, en rahat anlaşılabilecek ve müzikal açıdan en çok tatmin eden albümü yapmaya çalışıyoruz. İvedisi de yok, baktık yetişmiyorsa olana kadar erteleriz. Tek tük müzik yayımlarız yeniden, soğutmayız ortayı. Yeterli bir albüm yapmak istiyoruz.
Yakın vakitte bir konseriniz var mı?
Şu an şenlik periyodu, şenlikler var çokça. Haziran’da esasen kapanıyor.
Ben ne olursa olsun bu kadar samimi konuşacağını düşünmemiştim, eyvallah.
Özlüyoruz oğlum bu türlü şeyler konuşmayı. Genelde röportajlarda iş yapmak için geliyor beşerler, çok temel şeyler sorup, bilhassa isimle ilgili bir dolu soru sorup gidiyorlar. İsme çok takılıyorlardı, o yüzden hiç takılmadığın için teşekkürler, yıldık zira. İşin komiği, ben artık isme takılmasınlar diye uzun isim koymuştum. Biraz ironikti yani maksadım, “isme takılmayın, bilerek saçma ve uzun koyuyorum ki müziği dinleyin” demeye çalışıyordum. Ancak tam aykırısı oldu, “aa saçma ve uzun bir isim, müziği boşver” dediler.
