1960’ların sonunda hem direktör Jean-Luc Godard hem de rock kümesi The Rolling Stones, üretkenliklerinin ve şöhretlerinin doruklarında dolaşıyorlardı. Godard, 1967’de üç uzun metraj sinema çekmiş, The Rolling Stones ise tıpkı yılın Ocak ayında Between the Buttons’ı, Aralık ayında ise Their Satanic Majesties Request’i yayımlamıştı. Godard ile Stones’u bir ortaya getiren ise bir bakıma 1968 yılının Mayıs ayında Paris’te yaşanan devrimci protestolar olmuştu.
Godard, 1960’lar boyunca 68 yazında Fransa’da ayaklanan öğrenciler ve çalışanlarla birebir sosyo-politik atmosferi solumuş, Haftasonu (1967) üzere giderek politikleşen çizgide işler üretmeye başlamıştı. 1968 jenerasyonuna hakim olan başkaldırı ruhuyla yaz mevsimi hâlâ sıcaktı. Godard, bir sonraki sineması için Londra’ya gittiğinde aklında periyodun Britanya’sında kürtajın yasallaşmasıyla ilgili bir sinema yapmak vardı. Fakat yasalar bu periyotta değişince geri dönmek yerine İngiltere’deki birinci sinemasını tekrar de çekeceğini yapımcılarına ilan etti: Şayet üretimciler The Beatles yahut The Rolling Stones’u ayarlayabilirlerse.
1968 imali Godard sineması Sympathy for the Devil (İngiltere harici Avrupa’daki ismiyle One Plus One), The Rolling Stones’un o sıralarda üzerinde çalıştığı Beggars Banquet isimli albümde bulunan kesimden ismini ve anlatısal tertip olarak üretim sürecini alıyor. Kurgu, hikâye, politik telaffuz ve belgesel ögelerini barındıran bu avangard kolaj, vaktin ruhunu Godard’ın gözünden görmek için kusursuz bir örnek.
Filmin akışı içinde “Sympathy for the Devil” isimli müziğin evrimini izliyoruz. Müzik yazıldıkça, geliştikçe sinemanın politik argümanları da gelişiyor.
2012’de yayımlanan, Brett Morgen’in yönettiği The Rolling Stones Crossfire Hurricane isimli belgeselde Mick Jagger’ın aktardığı üzere, kesimin ilhamı Beaudelaire’den ve Bulgakov’un 1967’de İngilizceye çevrilen romanı Usta ile Margarita’dan alınmıştı.
Çekimlerin yüklü yapıldığı Olympic Studios’da geçmeyen sekanslardan birinde, Kara Güç (Black Power) mensubu bir küme aktivistin siyaset tartıştıkları Lombard Wharf, Battersea’deki bir hurdalığı görüyoruz. Sahnedeki aktivistler periyodun önde gelen Britanyalı oyuncularından Danny Daniels, Roy Stewart ve Ilario Bisi-Pedro tarafından canlandırılıyor.
The Rolling Stones çekimlerinin yapıldığı bina, 1964’te Olympic Studios olmadan evvel bir tiyatro, bir sinema ve bir TV stüdyosu olarak kullanılmıştı. Çekimler sırasında bir set ışığının patlayıp ses yalıtım materyallerini ateşe vermesiyle çıkan yangın sebebiyle bir gün sonraki kayıt seansı duvarda koca bir delikle yapılmak zorunda kalmıştı.
Stüdyoda, The Rolling Stones üyeleriyle birlikte birçok tanıdık isme rastlıyoruz. Mick Jagger’ın da oynayacağı Donald Cammell ve Nicolas Roeg sineması Performance’ın hazırlıkları için bir ortaya gelmiş Keith Richards’ın partneri Anita Pallenberg ile James Fox’u, Mick Jagger’ın o devir bağlantı yaşadığı müzisyen Marianne Faithfull’u (aynı vakitte Usta ile Margarita’yı da Jagger’a öneren kişi) manzaralarda bulmak mümkün.
Godard’ın 1968 sonrası birçok sinemasında yer alan o dönemki eşi Anne Wiazemsky de Sympathy for the Devil’da oynayanlar ortasında. Wiazemsky, sinemada “Eve Democracy” isimli bir karakteri canlandırıyor. Kendi sekansında batı Londra’da duvarların ve otomobillerin üzerlerine grafiti yaptığı imajların haricinde, “Eve Democracy” olarak verdiği bir röportaj da bulunuyor. Godard, Vertigo mecmuasına verdiği bir röportajda karakterin ne olduğu sorulduğunda “Adının Meskene Democracy olduğunu söylemesi illa demokrasiyi temsil ettiği manasına gelmiyor. Bilmiyorum, tahminen ediyordur, tahminen etmiyordur… O bir insan zira o bir kız ve o bir fikir zira ismi demokrasi…” diyor.
Final kurguda sinemanın sonu daha evvel Kavgam’dan pasajlar okuyan Nazi fotoroman dükkanı sahibi olarak gördüğümüz üretimci Iain Quarrier tarafından değiştirildi. Godard müziğin son hâlini sinemada istemiyordu. Çünkü bu bir nihayete erme hissi veriyor ve sinemanın politik telaffuzlarının akıcılığıyla zıt düşüyordu. National Sinema Theatre’daki (artık BFI Southbank) sinemanın birinci gösteriminde bu duruma öfkelenen Godard, Quarrier’e okkalı bir yumruk salladı ve sinemanın kendi versiyonunu binanın dış duvarına yansıtarak insanlara izletti.
Filmin sonlarında, başka karakterlerle birlikte Godard da kadraja koşarak giriyor. Üstteki karede beyaz şapkalı adam Jean-Luc Godard. Konuta Democracy’nin yere yığıldığı sahnede üzerine kırmızı boya atıyor. Son sahnede Konuta Democracy’nin bir vince asılarak gökyüzüne kaldırıldığını görüyoruz.
Kaynak: BFI (British Sinema Institute)
