2002 Dünya Kupası’nda ilkokuldaydım. O kadar heyecanlıydı ki, dersler yapılmaz daima birlikte maçlar izlenirdi. 21 sene sonra o zamanki heyecanı hâlâ hatırlıyorum zira birlikteydik, birlikte sevinip birlikte üzüldüğümüz günlerdi. Tüm açmazlarını görmezden gelip, içi boş bir “AKP öncesi Türkiye” güzellemesi yapmak değil niyetim, lakin son 21 yılda kaybettiklerimizin altını çizmek olabilir.
İktidar bizden çok şey aldı götürdü. Elbet 20 küsur yıl öncesine nazaran artık öbür bir ülkeyiz. Çok şey kaybettik: En kıymetlilerinden biri de toplum olma vasfımızın aşındırılması. Birebir şeylere birebir anda sevinemeyen, dağınık bir “toplam” olduk. Bayan voleybol ekibimiz Avrupa Şampiyonu olarak hepimize uzun vakittir aradığımız kolektif memnunluğu yaşama fırsatı verirken bile bir arada değildik: Birileri sevinirken, birileri ziyadesiyle hüsrana uğradı. Nihayetinde uzunca bir müddettir sabahtan akşama dek saldırdıkları bir kadro şampiyon olmuştu, onlardan değildi, karşı taraftaydı.
Devletleşmiş bir partinin “bu ülke yalnızca bizim ve bizim gibilerin” naraları atmaya bayılan kitlesi ulusal ekibin galibiyetinin akabinde büyük bir hezeyan yaşadı. Sorun o kadar büyüdü ki ulusal kadrosu kutlayan bir tweet atan Erdoğan’a bile tenkitler geldi. Görünen o ki, ötekileştirme ve düşmanlaştırma konusunda kendini ispatlamış fanatik kitle kendini artık aşmıştı.
Voleybol grubuna yönelik ataklar yeni değil. Bundan üç yıl evvel ilahiyatçı İhsan Şenocak, “İslamın kızı! Sen oyun alanlarının değil, imanın, iffetin, ahlakın, hayanın, edebin sultanısın; sen ‘burnunu göstermekten utanan’ anaların evladısın” cümleleriyle bayan voleybol kadromuzu gaye almıştı. Ataklar bununla kalmadı. Tarikat yurtlarında yaşanan çocuk istismarlarına ya da cemaatlerinde altı yaşında evlendirilen kız çocuklarına yönelik taarruzlara kulaklarını tıkayan gerici güruh, atletlerin şort giymelerinden tutun da cinsel yönelimlerine kadar üstlerine hiç görev olmayan hususları didik didik etmekte beis görmediler. İktidardan aldıkları cüretle daima el yükselttiler, hakaretlerine devam ettiler. Kederlerinin şort ya da cinsel yönelimden fazla alandaki bayanların duruşu olduğu çok açık. Her keresinde altı çizilen Cumhuriyet vurgusu, iktidarın tüm ataklarına karşı direnen ve kendi olmayı başarmış bayan profili, seküler bölümün atletlere sahip çıkışı üzere nedenler gerici bu güruhun saldırısının nedenleri ortasında sayılabilir. İlerici görünen her atılım, Cumhuriyet’in neredeyse bütünüyle yok edilmiş bedellerinin yine görünür olduğu her an canlarını sıkıyor.
Kadın voleybol grubumuzun galibiyeti yalnızca kolay bir sportif muvaffakiyet değil, politik uğraşın de kesimi sayılabilir. Sistem seviciler, siyaset ile hayat ortasındaki tüm bağları koparmak isterler. Onlara nazaran yalnızca politik olan şeyler politiktir, siyaset kravatlıların profesyonel mesleğidir, hayatla siyaset ortasındaki kapılar sıkıca kapalıdır. Pekala, rastgele bir spor karşılaşması politik bir uğraş olarak okunabilir mi? Bizim ülkemizde pekâlâ mümkün görünüyor. Zira alanda rakip gruba karşı verilen uğraşın bir gibisi, saha dışında ülkemizi karanlığa teslim etmek isteyenlere karşı bir irade olarak kendini gösteriyor.
Evet, bu maç politiktir, sportif muvaffakiyetten ibaret değildir. 13 yaşındaki Şanlıurfalı hentbol oyuncusu, “Sen kızsın, şort giyemezsin, erkeklerin yanında oynayamazsın diyerek beni dışladılar. O vakit kendime bir kelam verdim. ‘Köyümdeki kız çocuklarının mukadderatını değiştireceğim’ dedim,” diyen Merve Akpınar’a verilen bir kelamın karşılığıdır. Gerici ataklara karşın kız çocuklarına sahip çıktığımızın bir delilidir. Ebrar Karakurt’a yönelik hücumlar politiktir, gerisinde bütün LGBTİ+ bireylere yönelik nefret ve son yıllardaki politik stratejisini bunun üzerine kurmuş bir iktidar ve ortakları vardır. Atletlerin kıyafetlerine lisan uzatmak politiktir, gerisinde tüm gerçekliğiyle duran ve ülkenin tamamını kuşatmaya çalışan siyasal İslam ve gerici akın vardır. Ulusal kadronun galibiyetini paylaşan Yeşiller ve Sol Partisi milletvekilinin tweet’ine yönelik hücumlar politiktir, gerisinde Kürt ve Türk halklarının hiçbir yerde birleşmesini istemeyen, ayrışmadan beslenen sistemin parçalayıcı zihniyeti vardır. “Abdülhamid” üzerinden 20’li yaşlarının başlarındaki bir bayan voleybolcuya saldırmak politiktir, ardında laikliğe yönelik taarruz ve Cumhuriyet düşmanı bir kitle vardır. Ebrar Karakurt ve Melissa Vargas’a maç sonunda TRT’deki röportajlarda yer vermemek politiktir, ardında “burası benim kanalım ve benden olmayanlar burada konuşamaz” diyen iktidar ile devletin özdeşleştiği, tek parti ve tek adam hakimiyetinde bir siyasal sistem vardır.
Bazılarının yalnızca bu çürümüş sistem devam etsin diye kapatmaya çalıştıkları hayatla siyaset ortasındaki kapıları açmak, bize acil çıkışı gösteriyor. Kapitalizmin spor alanındaki sömürüsünün gözler önüne serilmesi, spordaki sermaye egemenliğinin sona ermesi, bu alandaki sömürünün görünür kılınması ve son bulması temeldir lakin şampiyonluğumuzu kutlamaya pürüz değildir.
Voleybol maçlarındaki zaferler devrimci birer hareket oldukları için değil, birlikte sevinmenin ve direnmenin kıymetli bir adımı olarak değerlidir. “Bu ülke bizim ve bu ülkeyi karanlığa teslim etmeyeceğiz” demenin sadece bir yoludur. Kof bir “yerli ve milli” toplamın karşısında omuz omuza durmanın, yurtsever bir hatta birleşmenin sıradan bir örneğidir.
