Bir düşüş sesi yankılandı içimizde. O sesi ne unutturabilir ne de üzerini örtebiliriz. Yezdan Kayacan… 13. kattan düştü. İntihar mıydı, kaza mıydı bilinmiyor. Ancak biz birtakım şeyleri biliyoruz. Bir oyuncunun yaşamakta zorlandığı hayatı, tutunamadığı duvarları, boğazına kadar dolmuş haldeyken sustuğu anları… Bunları biliyoruz. Biliyoruz ki bunları yaşayan sadece Yezdan değil.
Son birkaç yıl içinde sessizce ortamızdan ayrılan sanatkarların, oyuncuların, müzisyenlerin haberleri satır ortalarına sıkıştı. Kimisi iş bulamıyordu, kimisi sahneye çıkamıyordu, kimisi kendine “neden hâlâ buradayım?” sorusunu soracak hamaseti bile yitirmişti. Birilerinin daima söylediği üzere “çok yetenekliydi, güleryüzlüydü” yahut “bir kederi yok gibiydi…” Halbuki bir sıkıntımız var. Bu sıkıntı şahsî değil, sistemin sırtımıza yüklediği bir keder. Bir ülkede sanat üretmek gittikçe imkansız hale geliyorsa, tiyatro salonları kapanıyor, diziler üç kısım sonra yayından kaldırılıyor, setler güvencesizlikle insan öğütüyorsa, burada kişisel trajedilerden değil kolektif bir çöküşten kelam etmek gerekir.
Yalnızca işsizlik değil bu. Sadece ekonomik kriz değil. Sadece dijital platformların baskısı, reyting korkusu, sansür, otosansür değil. Hepsi bir ortada. Bir mesleği, bir hayat şeklini, bir varoluş biçimini görünmezleştiren bir yapısal yok oluş. Oyunculuk bir meslek olarak görülmüyor artık. “Bir dizide oynamıyor mu?” yahut “Sosyal medyada da mı yok?” üzere sorularla bir insanın bütün varlığı, üretimi, emeği siliniyor. Ve yalnızlaşıyor. Yalnızlaşıyoruz.
Kimi sabahları uyanacak sebep bulamıyor. Kimi oyuna gidecek para bulamıyor. Kimi hâlâ neden devam ettiğini kendine bile açıklayamıyor. Fakat hepimiz susuyoruz. Susmak öğretilmiş bir savunma düzeneği oldu. En tehlikelisi de şu: İntihar bile artık şaşırtmıyor kimseyi. Bu noktada kelam söylemek değil, yüzleşmek gerekiyor.
Sözün manası varsa, birinin “ben de birebirini hissediyorum” demesi içindir. Yezdan Kayacan’ın düşüşü sırf fizikî değil. Bir sistemin, bir bölümün, bir toplumun düşüşü… “Tutunamamak” sözü kadar gerçek bir şey yok kimi hayatlarda. Tutunacak bir yer bırakmayanlara karşı bir ağıt değil bu yazı. Bir davet, bir yüzleşme. Oyuncular Sendikası’ndan bağımsız tiyatrolara, toplumsal medyada ses çıkaranlara kadar her adım değerli. Ancak kâfi değil. Zira intihar edenleri susarak anmak, yeni suskunluklara yer hazırlar.
Bu yazı ne Yezdan’ı tanıyor ne bir sonuca ulaşıyor. Lakin şunu söylüyor: Bir daha olmasın diye konuşmalıyız. Birbirimizi duymalıyız. Bu sessizlikten bir an evvel çıkmalıyız. Ve hatırlamalıyız: Bunları yaşayan sadece Yezdan değil. Hâlâ hayattaysak, birbirimiz için bir şey yapabiliriz.
Desteğiniz bizim için kıymetli. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Ülkemizde herkesin malumu olan kuvvetli şartlarda, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini gittikçe yitiren medya alanında hâlâ düzgün işler çıkarılabileceğini kanıtlamak ve eleştirel düşünme alışkanlığını müşterek bir kıymete dönüştürmek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş bölümlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
