Şu anda, birisi, bir yerde

Şu anda, birisi, bir yerde çakıl taşlarına bastı ve bütün koyu taşların hışırtısıyla uyandırdı; güneş bile yeni ayılıyor. Şu anda, birisi, bir yerde yirmi beş yıl evvel bebekken çekilmiş görüntüsünü birinci sefer izledi, görüntüdeki bebeğin bacağı kopuk lakin gülümsemesi eksiksizdi, görüntüyü izlerken gerisinden ona yavaşça sokulan karısının karnındaki şişlik için ne düşünse bilemiyor. Şu anda, birisi, bir yerde uyandı, sağına soluna baktı, sonra sebepsizce ağlamaya başladı. Şu anda, birisi, bir yerde inledi.

Şu anda, birisi, bir yerde bir kitap okudu ve hayatının apansız olmasa bile kademeli olarak değişeceğini hissetmeye başladı, daha sonra yazacaklarını diğerleri okuyacak ve ortalarında konuşacaklar. Şu anda, birisi, bir yerde sustu; karşısındaki iki söz söylemesini bekliyor, susan da aklındaki dört sözden hangi ikisini söylese daha az üzüleceğine karar veremiyor. Şu anda, birisi, bir yerde ikinci kadehinin son yudumunu alırken birden Zorba’nın çaldığını duydu ve kendini tutamayarak kalktı ayağa, kolları hayatın coşkusuyla açılmakta. Şu anda, birisi, bir yerde tutsak, sevdiklerinden yıllardır uzakta ve yaşlandığını artık reddedemiyor. Şu anda birisi bir yerde, beşerler üzerinde hakimiyet kurmanın beklediği tatmini vermediğini geç de olsa anlamış durumda.

Şu anda, birisi, bir yerde uyuyor, gözleri hafif hafif kırpışıyor, küçücük bir çocuk olduğunu düşünde gördüğü pembe balondan dev yılanın onun ve arkadaşlarının kollarını ısırdığı halde canlarının hiç yanmamasından anlıyoruz. Şu anda, birisi, bir yerde terk edildi ve daha sonra olacak berbat şeyleri on saniye evvel derinliklerinde muazzam bir sarsıntı olmuş, tsunamisini sezaryenle doğuracak bir okyanusmuşçasına hissediyor.

Şu anda, birisi, bir yerde kahkaha attı, etrafındakilere sevinç saçtı ve hayatın karanlığında daima bir arada birer ışık oldular uzun mühlet yanacak, arkadaşlıkları solmayacak. Şu anda, birisi, bir yerde eski bir dostunu düşündü, artık tanışsalar birbirlerinden hoşlanacaklarından hiç de emin olmadığını anladı, hüzünlendi. Şu anda, birisi, bir yerde roman yazmaya karar verdi, yazmayacak. Şu anda birisi bir yerde azap görüyor, gördüğü azabın filistin askısından, elektrik verilmesinden ve tırnaklarının çekilmesinden beter olduğundan emin lakin ağzını açmayacak.

Şu anda, birisi, bir yerde sizi düşünüyor. Şu anda, birisi, bir yerde düştü, ne olur ne olmaz diye çekilen tomografide beyninde bir tümör olduğunu öğrenecek, üç beş yıl daha yaşayacak ve çocuğunun zihninde yer edinmeyi başaracak. Şu anda, birisi, bir yerde kendi ülkesinde yaşayamayacağına karar verdi ancak gideceği yerin onu kucaklamayacağını da yeterli biliyor. Şu anda, birisi, bir yerde çok çalışıyor, kendi yerini açacak ve daha çok kazanacak, sonrasını bilmiyor ve bu umurunda değil, daha sonra bunun ceremesini çekecek.

Şu anda, birisi, bir yerde ıssızlığın içinde ter kokan bir otobüsten mazot kokulu bir soğuğa çıktı, berbat yağlı çift kaşarlı tost ve beklenmedik derecede hoş bir köpüklü ayran, üstüne içtiği çay ve sigarayla bilinçaltından taşanları bastırmayı başardı. Şu anda, birisi, bir yerde mecnun üzere gülüyor fakat çeliği kesebilecek kadar öfkeli.

Şu anda, birisi, bir yerde birinci kez Füruzan okumaya başladı, içine yayılan sıcaklığı tanım etmeye tahminen aylar sonra görülen bir sevgilinin sarılması yetebilir. Şu anda, birisi, bir yerde artık daha fazla yapamayacağını anladı fakat aklına geleni yapabilecek de değil. Şu anda, birisi, bir yerde biriyle göz göze geldi, pek de dikkat etmeden gülümsemeye başladı ve gecenin ilerleyen saatlerinde görecekleri çok şey var.

Şu anda, birisi, bir yerde hayatta en çok sevdiği şeyin çizgi roman okumak olduğunu fark etti. Şu anda, birisi, bir yerde Coldplay’den A Rush of Blood to the Head’i dinliyor ve Six Feet Under’ın damıtılmış hüznü, olmayan bir imbikten beynine yavaşça damlamaya başlıyor. Şu anda, birisi, bir yerde koşmaya, bağırmaya, taklalar ve parendeler atmaya başladı, bunu neden daha evvel yapmadığı için kendine şakacıktan (ve biraz da ciddicikten) kızdı ve hâlâ koşmaya, bağırmaya, taklalar ve parendeler atmaya devam ediyor.

Şu anda, birisi, bir yerde yıllardır hakikat nefes almadığını, yanlışsız düşünmediğini ve üstelik “doğru” tarifinin da gerçek olmadığını, “doğru” denen şeyin elbette objektif bir temeli olabilmekle bir arada ne olursa olsun içinde olunan koşullara nazaran kıymetlendirilmesi gerektiğini, bu koşulların da yine ve tekrar tartılmasının kaide olduğunu, buna karşın hâlâ yolunda gitmeyen bir şeyler varsa burada yanlış olanın hayat değil, yanlışsız nefes almayan ve gerçek düşünmeyen olduğunu fark etti.

Şu anda, birisi, bir yerde sabah serinliğinde içindeki vücut dışında pürüzsüz bir havuzdan çıktı ve mayosunu düzeltirken göğüs uçlarının sertleştiğini görmesini istediği kişinin değil başkasının gördüğünü kederle gördü. Şu anda, birileri, bir yerlerde yalnızca kendileri ve kendileri üzere olanların refahını garantiye almak için planlar yapıyor ve bunda da başarılı olacaklar, bir yere kadar. Şu anda, birisi, bir yerde işten çıkarıldığını öğrendi, içinden başta süratlice bir sevinç yükselecek üzere olduysa da hayatın karşısında durduğu gökdelenlerin ortasında kalan gökte beliren yüzü sevincin parçalanıp dağılmasına neden oldu; yeniden de şimdilik işsiz denebilir ve eninde sonunda o sevinç kesimlerini tek tek toplayıp güneşli birkaç pazartesi gününde birleştirecek ve karşısında uzanıp keyfini çıkaracak.

Şu anda, birisi, bir yerde yarın bir gün kendisi üzere birilerini bulacağından emin ve onlarla daha yaşanabilir bir hayat kurabileceğinin hayalini canlı tutmaya son derece –ama bakın son derece– kararlı. Şu anda, birisi, bir yerde diğerinin yanağına beklenmedik bir öpücük kondurdu. Şu anda, birisi, bir yerde çok istemesine karşın asla çocuk sahibi olamayacağını öğrendi, ne beklendik ne de beklenmedik bir halde memnun bir hayatı olacak ancak çabucak değil.

Şu anda, birisi, bir yerde habis tükürükler saçarak hakkınızda iftiralar atıyor ancak korkutucu tarafı şu: ortalarında yanlışsız olan şeyler var. Şu anda, birisi, bir yerde bütün gün koşturmaktan rıhtımda açlıktan ölürken yediğiniz o makus sosislileri hatırladı, sizi sevinçle andı. Şu anda, birisi, bir yerde oturmuş, dünyada sakat kalmış binlerce çocuğa nasıl daha makul protezler üretilebileceğini düşünüyor ve biliyor musunuz, hem üretmeyi başaracak bunları hem de o çocuklara tek tek ulaştırmayı. Şu anda, birisi, bir yerde boş vermiş durumda, önündeki çizgilerin bittiğini idrak etmek istemiyor ve o sehpanın başına evvelki gece oturmuştu; bütün bunlar, içindeki artık kurumak üzere olan pınardan her şeye karşın yükselen gözyaşlarını öfkenin ateşiyle daha doğarlarken fetüs halinde yakıp öldürüverdiği için.

Şu anda, birisi, bir yerde, sizinle geçen gün tanışmasını düşünüyor, yüzündeki enayice ve bir o kadar tatlı gülümsemeyi ne kadar çabalarsa çabalasın bastıramıyor. Şu anda, birisi, bir yerde öldü; çok sevilse de, gereğince vakit geçtikten sonra unutuldu. Şu anda, birisi, bir yerde sizi asla affetmeyeceğini düşünüyor. Şu anda, birisi, bir yerde sizi affetti. Şu anda, birisi, bir yerde hayır dedi kendi kendine başını sallayarak, sizi affetmedi.

Şu anda, birisi, bir yerde Watchmen’in dördüncü kısmını okuyor; elinde, Dr. Manhattan’ın elindeki fotoğraf. Şu anda birisi, bir yerde üstüne pek az düşünerek süratle ve hırsla aldığı kararlarla sizin ve etrafınızdaki pek çok insanın hayatını akıl almaz seviyede değiştirecek ve bu onun hiçbir vakit umurunda olmayacak.

Şu anda birisi bir yerde size sarılmak istediğini düşünüyor. Şu anda, birisi, bir yerde güneş daha ayılmadan yine çakıl taşlarının hışırtısını duymak istediğini düşünüyor. Şu anda, birisi, bir yerde balkonuna oturmak üzere, birasını açacak, köpükler iştahla coşacak; sigara yakacak mı, göreceğiz. Şu anda, birisi, bir yerde bu yazıyı okudu, bitirdi; ne mana, kuşkulu.

****

Her şeyin eşzamanlı olduğu söylenemez lakin eşdeğersiz olduğu açık. Acının, kahkahanın, şu ya da bu kararı almanın, pişmanlığın, vefatın ve doğumun birbirine denk düşmediği, yalnızca art geriye dizilmiş değil, üst üste çökmüş katmanlar üzere yaşandığı bir sistem bu. Daha doğrusu, bir nizam de değil, süreksiz bir yığılma. Yazı dediğimiz şey de bu yığılmaları –unutulamayacak kadar kıymetsiz, anlatılamayacak kadar sıradan olanı– kayda geçirme eforu: Şu anda, birisi, bir yerde bunları yaşıyor. Sen değil. Ancak senin hayatına dokunuyor. Bir teselli değil bu, bir durum tespiti.

Asıl garip olan şu tahminen: bütün olup bitenler, sadece olup bitiyor. Ne bir plana bağlı görünüyor ne de seyircinin alkışına. Yalnızca mümkün oldukları için oluyorlar. Biz de manası lakin bu imkanlar toplamının ortasında, kendi küçücük hayatımızla çarpıştıklarında fark ediyoruz. Bir yabancının kahkahasıyla, bir tanıdığın vedasıyla, bir çocuğun zihninde oyuncak üzere tuttuğu sözlerle. İnsan bazen sadece kendi hayatını taşıdığını zannederken aslında diğerlerinin hayatından sızmış tortuları da omzunda taşıyor.

Bazen bir oburunun “şu anı”, bizim için bir işaret fişeği oluyor; bazen bir diğer yerde yaşanan sessiz bir an içimizdeki gürültüyü bastırıyor. Tahminen de bu yüzden yazıyoruz, anlatıyoruz, okuyoruz: Zira oburlarının “şu anda”sı, bazen bizim “dayanabildiğimiz tek an” oluyor. Ve hayat, bütün bu birbirini tanımayan ancak birbirine görünmez iplerle bağlı “şu an”lardan ibaret bir harita üzere: kimse tam olarak nerede olduğunu bilmiyor lakin herkes bir yerden diğer bir yere geçiyor, bir yerden ses veriyor. Bu yazı da o seslerden biri işte: şu anda, bir yerde, birisine denk gelsin diye. Tahminen, şu anda, birisi, bir yerde bu birebir anda her seferinde yine yarattığımız haritayı daha yeterli okuyabilsin diye. Şu anda, birisi, bir yerde…