29 Mayıs’ta uyanacağımız sabaha dair hepimizin uzun vakittir biriktirdiği hasretler, umutlar, endişeler ve beklentiler vardı. Kimileri anlaşılır, kimileri da gerçeklikten uzak bu beklentiler ziyadesiyle kısa bir müddette hayatımızın merkezine yerleşti. Gündelik sohbetlerimizi unuttuk, gelecek planlarımızı erteledik, hatta temel gereksinimlerimizi bile bu beklentilerin gölgesinde belirledik. Hayatımızda böylesine büyük bir yer kaplamasının sebeplerinden biri de yurttaşların siyasi iştirakinin yegane yolunun sandıktan geçtiği fikri, bu fikrin sırf iktidar değil muhalefet tarafından da uzunca müddettir beslenmesiydi. Sandık dışında rastgele bir eylemselliği uç kabul eden bu görüş, geldiği noktada yurttaşlığı lağvetti ve yerine beş senede bir oyunu kullanmak dışında rastgele bir yaptırım gücü olmayan bir beşerler topluluğu yarattı. Bu beşerler topluluğu da doğal olarak ellerindeki yegane güce, yani oy vermeye haddinden fazla mana yükledi. Uzun vakittir demokrasinin olmadığı bir iklimde yapılan seçimler tabiatı gereği kaybedilince de mana yüklenen tüm beklentiler bir gecede çöktü, yerini derin bir hayal kırıklığına ve ümitsizliğe bıraktı.
Öfke, kaygı, hüzün, tasa ya da umutsuzluk… Elbette böylesine hayati bir gündemin akabinde hiçbirini hissetmek yanlış değil, zati kime nasıl hissetmesi gerektiğini öğretmek kimsenin haddi de değil. Fakat ben yeniden de umuda dair konuşmanın ve yüzümüzü umuda dönmenin sadece bir gereksinim değil bir mecburilik olduğuna inanıyorum. Seçimin birinci cinsinin akabinde “Bütün gençliğimi çaldılar… Bir bayan olarak hiçbir vakit özgür hissetmedim” diyerek intihar eden Kübra Ergin’in hislerini kaç bayanın, gencin, işçinin taşıdığını hayal bile edemeyiz. Bir yurttaşın daha canına kıymasına giden yolun taşlarını döşememek için artık hiç olmadığı kadar umuttan bahsetmeye muhtaçlığımız var.
Elbette bu manasıyla umut gözü kapalı bir optimistlik, dünyanın ve memleketin halinden bihaber bir Polyannacılık olamaz. “Gerçek umuda en çok, işler olabilecek en vahim halini aldığında, yani iyimserliğin çoklukla kabul etmeye gönülsüz olduğu uç durumlarda gereksinim duyulur” diyor Terry Eagleton. Bu durumda optimist olmak ile umutlu olmak ortasında kocaman bir fark vardır. Optimist, halinden mutlu, içinde bulunduğu durumu değiştirmekten uzak, bu yüzden de gerçekleri bütünüyle göremeyen şahısken; umutlu, içinde bulunduğu durumun değişmesi için çabalayan, öbür bir geleceğin mümkün olduğunu gören ve bunun için gayret etmeye meyilli olandır. Yani umut birinci manasıyla sanıldığı üzere salt bir saflığın bilakis, harekete geçmenin bir adım öncesidir.
Şartların umutlu olmaya ve daha da zoru umutlu kalmaya elvermemek için elinden geleni yaptığına katılıyorum. Türkiye’de yaşayan genç bir bayan olarak optimist değilim, olamıyorum. Üstte bahsettiğim tüm olumsuz hisleri, tasayı, endişeyi, hüznü ben de yaşıyorum. Lakin işte tam da bu sebeple, tasa ya da endişe duymadan yaşadığım için değil, aksine bu hisleri umuda dönüştürmeden yaşayabileceğimi hissetmediğim için yüzümüzü umuda dönmenin gerekliliğinden bahsediyorum. Hiç kimse garanti altındaki bir gelecek için bir adım atma gereği duymaz. Maalesef yakın tarihimizin gördüğü en gerici, en faşist siyasi idarelerden birinin gölgesinde yarınların tehlikede olduğunu söylemek abartılı olmaz. Öyleyse büyüyen tehlikenin karşısında bizim de büyütmemiz gereken bir umut sorumluluğu ortaya çıkıyor. Pekala, böylesine umutsuz görünen bir senaryoda umudu nerede aramalı?
Umut arayan elbette dünyanın ulu direniş tarihine, parmaklıklar akabinde dahi inatla çabayı sürdürenlere, en güç koşullarda kalkıp yine deneyen yüzlerce ihtilal liderine bakabilir. Lakin artık tahminen bunlardan daha da acil olanı, kalkıp aynaya bakabilmek. Giydiğimiz kıyafetten âşık olduğumuz beşere kadar benliğimizle ilgili her şey iktidarın gayesine oturmuşken, bildiğimiz üzere nefes almaya devam etmenin bile direnişe dönüştüğü bu günlerde, var olmaktan vazgeçmemek başlı başına bir umut kaynağı olsa gerek.
Öyleyse bugün değilse bile yarın, kendimizi bir nebze daha güçlü hissedeceğimiz o gün geldiğinde kalkıp aynaya bakalım. Sonra da aynasına umutla gülümsemiş tüm yurttaşlar olarak kol kola girelim. Bize unutturulanın bilakis ne kadar kalabalık, ne kadar güçlü ve ne kadar mücadeleci olabileceğimizi bir defa daha hatırlayalım. Zira bunu hem kendimize hem de birbirimize borçluyuz.
