Muğla’nın Milas ilçesinin İkizköy Mahallesi’nde maden için istimlak edilen alandaki Akbelen Ormanı’nı dört yıldır savunan köylüler, 24 Temmuz sabahında jandarmalar, TOMA’lar ve kesim takımlarıyla karşılaştılar. BBC Türkçe’ye konuşan köylüler ve direnişçiler, kısımların ikinci gününde daha da hızlandığını söylediler. Ağaç kesitini durdurmak isteyenler kolluk kuvvetlerinin sert müdahalesine uğradılar.
2019’da köylülere gönderilen ihbarnamede topraklarını Limak ve İçtaş’a satmaları söyleniyordu. Bölge Yeniköy-Kemerköy termik santrallerine yakıt sağlıyordu, proje sahibi şirketlerin maksadı da yakıtı sağlayan linyit madeni alanının genişletilmesiydi. Köylüler topraklarını şirketlere bırakmamasına karşın ağaç kesme teşebbüsleri başladı.
Köylülerin dayanışması, 16 Temmuz 2021’de nöbete dönüştü. Akbelen Ormanı’nın Yeniköy-Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ’nin termik santrallerine kömür sağlaması için kesilmesinin istenmesinin akabinde nöbet tutmaya başladılar. Bölge sakinleri ağustos ayında çıkan orman yangınlarının bölgeye sıçrama ihtimali de mazeret edilerek yüzden fazla ağacın kesildiğini belirtiyor. Direnişle birlikte yasal uğraşa de başlayan köylüler açtıkları davada aradıklarını bulamadıklarını söylüyor: “10 Ağustos sabahı darp edildik, ana yolun kenarına atıldık, jandarma bir hafta kadar köyden gitmedi… Bu jandarma müdahalesiyle ilgili şikayetçi olduk, davada karar bir ay evvel geldi, jandarma için verilen mahpus cezası sonra para cezasına çevrildi.”
1 Mart 2022’de yayımlanan yeni bir genelgeyle Türkiye’de zeytinliklerin maden projelerine açılmasının önü açılmıştı. Daha sonra ağaç katliamının durdurulmasıyla ilgili alınan mahkeme kararı Kasım 2022’de kaldırılmıştı. Bu kararın akabinde Akbelen’de YK Güç yirmiden fazla zeytin ağacını sökmüş, buna direnen iki kişi de gözaltına alınmıştı.
Geçen pazartesi sabahın erken saatlerinde Orman Müdürlüğüne bağlı gruplar, jandarma ve TOMA eşliğinde Akbelen Ormanı’na giriş yaptı. Hedef Limak Holding ve İçtaş Holding paydaşlığıyla kurulan YK Enerji’ye bağlı iki termik santrale yakıt sağlayacak kömür çıkarmak üzere ağaçları kesmekti. Bölge sakinleri olay yerine gelerek ağaç kesitini önlemek istedi. Köylülere nazaran ağaç bölümü ekolojik açıdan sorunlu olduğu kadar hukuksuzdu da. Anayasaya, 2005’te alınan emsal AİHM kararına ve Muğla 1. Yönetim Mahkemesi’ndeki hala devam davaya karşın başlayan kesim çalışmalarının desteği olarak Kasım 2020’de Tarım ve Orman Bakanı tarafından bizzat imzalanmış ve 740 dönümlük ormanlık alanda YK Enerji’ye kömür madeni işletme müsaadesi veren bir karar gösteriliyor.
Protestoların ikinci günü İkizköylülere dayanak vermeye etraf sakinleri ve hak savunucuları da geldi. Direnişçilerin kalabalığı arttıkça jandarmanın müdahelesi de sertleşti. Jandarmanın birinci iki günkü sulu ve coplu müdahelesi üçüncü gün yerini biber gazı ve gaz fişeğine bıraktı. Toplumsal medyaya yansıyan bir habere nazaran jandarma, alanda çekim yapmak isteyen gazeteci Kazım Kızıl’ın kayıt almasını önlemeye çalıştı, yakın aradan gözüne biber gazı sıktı. Gazeteciler hakkında yasak alana girmek cürmünden süreç yapıldı. Milletvekillerinin bulunduğu alana biber gazı sıkan jandarma bir yurttaşa da yumruk attı. Güvenlik güçlerinin müdahelesi sonrası direnişçiler oturma hareketi başlattı.
Protestoculara takviye olmak için bölgeye gitmeye çalışan Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras ve beraberindeki grubun de yolu kesildi. Aras’ın savına nazaran etraf vilayetlerden gelen vatandaşların İkizköy’e girişini engellemek için polis sık aralıklarla kimlik denetimi yapıyor.
Direnişçiler, 27 Temmuz’da bir basın açıklaması yayınlayarak TBMM bünyesinde temsil edilen muhalefet partilerini misyona çağırdı: “Akbelen Ormanı savunması iki yılı geçen savunmasıyla ülkemizde bir semboldür. Akbelen düşerse yarın Kaz Dağları, Karadeniz, Sinop, Akkuyu, Kırklareli düşer… Ayrıyeten, TBMM’de oturum için gereksinim olan milletvekili sayısının onda birinin bile çabada bizimle birlikte olması, devlet–Limak iştirakiyle devam eden bu yok edişin önünde durmamızı sağlar… Tüm muhalefet partilerini, vilayet, ilçe örgütleri ve tüm milletvekillerinin salt çoğunluk halinde konfor alanlarını terk ederek bizlerle birlikte gerekirse ağaçlara sarılarak, TOMAların önünde durarak bu yok edişe etkin eylemsellikle dur demeye davet ediyoruz.”
Köylüler, direnişleriyle ilgili gelişmeleri duyurdukları internet sitesi üzeriden taleplerini de paylaştı:
- Akbelen Ormanı’nda kömür madenciliği için verilen müsaade iptal edilsin.
- Kömür madeni genişletmesi durdurulsun.
- Şirket tarafından köylüye toprağını satması için yapılan baskı engellensin.
- Bu toprakların kadim varlığı ölmez ağaç zeytine yönelik, sökmek, taşımak dahil her çeşit müdahale durdurulsun.
- Bilime ve hukuka alışılmamış eksper raporları ile bağımsız olması gereken mahkemelerin baskı altına alınması engellensin.
- Akbelen Ormanı’nı ve hayatı savunanlara yönelik haksız suçlama ve davalar düşürülsün.
Tercihini onurlu ve doğal hayattan yana kullanan direnişçiler karşılarında rant sisteminin gardiyanlarını buluyor. Ege ve Akdeniz’de orman yangınları sürerken ve iklim krizi günbegün hayatımızı daha yaşanılmaz hale getirirken Türkiye Yüzyılı’na yakışan da bu türlü bir başlangıç oluyor. Üstelik bahsi geçen termik santraller Türkiye’deki güç gereksiniminin sadece yüzde birini karşılıyor. Gazetecilerin haber yapması neden engelleniyor? Direnişçilerden Nejla Işık’ın hatırlattığı üzere, ülkeyi yönetenlerin de yanıtlaması gereken bir soru kalıyor geriye: “Niçin köylünün karşısına askeri dikiyor devlet?”
Kaynaklar: BBC Türkçe, Kozmik, İkizköy Direniyor
Size gereksinimimiz var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle meçhul bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ uygun işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesitlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi tek seferliğine yahut tertipli desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
