Türkiye’de iktidarın toplumu sindirmeye yönelik teşebbüsleri artık rutinleşmiş bir hal aldı. En temel haklarımızın bile elimizden alınması, hukukun bütünüyle araçsallaştırılması, seçim güvenliğinin yok edilmesi ve muhalefete karşı kurulan baskı sistemleri toplumun büyük bir kesitinde ümitsizlik yaratırken birebir vakitte yansıları de biriktiriyor. Son olarak Ekrem İmamoğlu’nun evvel üniversite diplomasının iptal edilmesi ve dün sabahın erken saatlerinde konutuna yapılan polis baskınıyla gözaltına alınması, Recep Tayyip Erdoğan’ın kendisinin ve kurduğu istibdat rejiminin varlığını sürdürebilmesi için her yolu deneyeceğini ispatlar nitelikte.
Şurası kesin ki Türkiye’de artık “seçim” ismi verilen süreç fiilen bir onay düzeneğine dönüştürüldü. Buna karşın ana muhalefet partisi, toplumun özgücüne ve kitlesel aksiyon potansiyeline güvenmek yerine neredeyse tek çıkış yolu olarak sandığı göstermeye devam ediyor. Bu da milyonlarca insanın baskı ve dehşet altında sindirilmesine neden olduğu üzere, kararlılık ve uğraş ruhunun da zayıflamasına yol açıyor.
Öte yandan, dün İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin polis barikatını yıkarak Saraçhane’ye yürümeleri bu kısır döngüyü kırabilecek iradenin ipuçlarını verdi. Sokaklarda, üniversitelerde, işyerlerinde insanların bir ortaya gelerek kuracakları gayret ve dayanışma ağları, geniş kitlelere umut aşılayan en tesirli araç olarak karşımızda duruyor. Bu dayanışma, sadece günü kurtarmak yahut sembolik çıkışlar yapmakla hudutlu kalmamalı, uzun soluklu bir çaba sınırının örülmesine hizmet etmeli.
Mevcut sistemin kendi içinde “reforme edilebileceği” hayaline kapılmamak, kalıcı tahlilin lakin toplumun kolektif iradesiyle gerçekleşeceğini unutmamak gerekiyor. Toplumun en örgütsüz kesitleriyle bağ kurabilen, onlara gerçek bir alternatifi anlatan, aksiyonlarında ve karar alma süreçlerinde çoğulcu ve demokratik işleyişi prensip edinen bir hareket bu karanlık tabloyu aksine çevirme talihine sahip. Tıpkı bayanların her 8 Mart’ta gösterdiği fevkalâde irade üzere ya da dün üniversite gençliğinin barikatı aşıp sokaklara taşırdığı gayret azmi üzere toplumsal muhalefetin her kesiti tıpkı kararlılığı göstermek zorunda.
Sürekli lisana getirilen “sivil darbe” yahut “yargı darbesi” üzere tanımlamalar, gerçek bir toplumsal dirençle karşılaşmadığı surece, iktidarın elinde canı istediğinde kullandığı bir enstrümana dönüşüyor.
Muhalefetin ardını boşaltan, toplumun büyük çoğunluğunu edilgenliğe iten dehşet duvarlarının aşılması artık bir mecburilik. Bu duvarlar, sadece iktidarın baskı aygıtlarıyla değil, pasifliği besleyen, tüm umutlarını sandığa bağlayan muhalefetin basiretsizliğiyle de inşa ediliyor.
Oysa demokrasi yasal metinlerde yazan haklardan ibaret değildir. Halkın kendi gücüne inanıp, kendi yazgısına sahip çıkarak, aksiyona geçmesiyle mana kazanır. Bugün yaşananlar, kanunların bir gecede hiçe sayılabildiği, halkın iradesinin kağıt üzerinde silinebildiği bir sistemin kaçınılmaz sonucudur. Lakin bu durum, tıpkı vakitte, her türlü baskıya karşı kitlesel bir karşı duruşun potansiyelini de içinde barındırır.
Sonuç olarak, giderek daralan siyasal alana karşın, sokaklarda yürütülen uğraşların ve dayanışma pratiklerinin gösterdiği üzere, değişimin anahtarı yeniden ve her vakit halkın kendi ellerindedir. Bu gücün harekete geçirilmesi, örgütlenmesi ve toplumun tüm kısımlarının uğraşın öznesine dönüşmesi içine saplandığımız karanlıktan yegane çıkış yoludur.
Dün Beyazıt’ta polis barikatlarını aşıp Saraçhane’ye yürüyen üniversite gençliği, bu ablukanın nasıl dağıtılacağını hepimize gösterdi. O hamasetin, kararlılığın ve umudun ardına sıralanmak ve giderek kalabalıklaşmak zorundayız. Birbirimizin ellerinden ve o ellerin birbirine sıkı sıkıya kenetlenmesinden öbür bir dermanımız yok.
*Bu yazının birinci versiyonu Mecra‘da yayımlanmıştır.
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Ülkemizde herkesin malumu olan güçlü şartlarda, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini gittikçe yitiren medya alanında hâlâ düzgün işler çıkarılabileceğini kanıtlamak ve eleştirel düşünme alışkanlığını müşterek bir kıymete dönüştürmek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş bölümlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
