Gelen her bildirimle telefona uzananları ve ekran mühleti beş saati aşanları saymazsak, bir telefon bildirimine heyecanlanmak artık pek de alışılagelmiş bir şey değil. Yani partnerinize ayrılık bildirisi atmadıysanız ya da yakın vakitte başvurduğunuz işle ilgili bir e-posta almadıysanız neden heyecanlanasınız ki? Son birkaç yıldır, en azından ben ve benim gibiler ismine konuşuyorum, yolladığı bildirimlerle yirmi dört saatlik bildirim monotonluğuna (iki dakikalığına da olsa) yeni bir “hareketlilik” katan yeni bir platform var hayatımızda: BeReal.
“BeReal zamanı! Bir BeReal paylaşmak ve arkadaşlarının neler yaptığını görmek için iki dakikan var!” bildirimiyle telefonlarımıza koşuyoruz bir müddettir. İki dakikaya türlü entrikalar sığdırarak “En doğal biçimde nasıl ilgi cazibeli görünürüm?” sorusunun karşılığını arıyoruz biraz da. Yatağımızda uzanırken yanımızda kapalı duran kitabın kapağını estetik duracak biçimde düzeltiyor, bir aile yemeğindeysek süratlice ortam değiştiriyoruz. Yüz yirmi saniyede kendimizi bulmaya çalışıyor, ışık en düzgün hangi açıdan geliyor diye baş patlatıyor, düzgün poz vermeyen arkadaşımızla arbede ediyoruz.
BeReal, 2020’de kuruldu. 2022’de kullanıcı sayısı oldukça arttı, benim de etrafımda yaygınlık kazandı. Aslında BeReal’ın gelecek vaat etmediğini, Clubhouse’la tıpkı yazgısı paylaşacağını düşünen insan sayısı pek de az değildi. Onlar şimdilik yanılmış üzere görünüyorlar zira beşerler birinci günkü heyecanla bekliyor günün rastgele bir saati gelme ihtimali olan BeReal bildirimlerini.
BeReal bizden evvel kendimizi paylaşmamızı istiyor, sonra da arkadaşlarımızın paylaşımlarını görmemize müsaade veriyor. Onlara “RealMoji” atabiliyor yahut yorum yazabiliyoruz. Yalnız şöyle bir kuralımız var: kendini paylaşmayana arkadaşını görmek yok. Yeni gelen güncelleme bu kuralı biraz daha acımasız hale getiriyor: bildirimin geldiği birinci iki dakika içinde paylaşım yapanlara bir sonraki bildirime kadar iki paylaşım daha yapma müsaadesi veriliyor. Şayet BeReal’ınızı vaktinde paylaşmadıysanız bu türlü bir hakkınız yok.
BeReal, bir manada, Instagram’ın yapamadığını yapıyor: kullanıcılarını kısmen daha “sahici” bir paylaşım yapmaya zorluyor. Filtresiz, beğenisiz, olduğumuz üzere ve kaygı gözetmeden. Instagram’daki “dump” kültürü biraz BeReal’ın bize tattırmaya çalıştığı sahiciliği anımsatsa da, dump’ların gerisinde da estetik bir dert olduğunu unutmamak gerekiyor. Öbür tarafta, BeReal’ın bize ördüğü iki dakika duvarına tosluyor estetik tasalarımız. Anlık paylaşım yapma gereksinimimizi karşıladığından, Instagram Stories çıktığından beri esasen bir ayağı çukurda olan Snapchat’e de yeni bir darbe daha vuruyor.
Telefon bağımlılığının ve toplumsal medya düşkünlüğünün eleştirilecek çok tarafı var, bu inkar edilemez. Lakin ekran müddetiyle barışık olanlar için BeReal birçok imkan sunuyor. Günlük hayatında yaptığını paylaşma gereksinimi duyanlar lakin bunun için bin küsür takipçili Instagram hesabını kullanmak istemeyenler için yesyeni bir kapı oluyor mesela. Ortamıza uzaklıklar giren yakınlarımızdan kopmamızı önlüyor, her gün onların hayatlarından haberdar kalmamızı sağlayarak. Bu kulağa biraz acıklı da gelebilir, ancak hanginiz günlük hayatın koşuşturmasında daha yeni kent değiştirmiş çok sevdiği arkadaşıyla sıkı bir bağlantıda kalabiliyor? Artık benden uzakta yaşayan arkadaşımın ofis ortamını, yurdunu, kütüphanesini, isminden birkaç sefer bahsettiği arkadaşını yahut favori kafesini tanımama imkan sağlıyor. Bunun da ötesinde, hayatımıza “dijital bir günlük” olarak giren Instagram’ın elinden bu unvanı çalıyor. Daha öncesinde attığınız BeReal’ları görmenize fırsat tanıyan uygulama uzun müddetli kullanıcıları için hakikaten dijital bir günlüğe dönüşüyor. Böylelikle dün neredeydim, şu gün kiminleydim soruları yerini “dur bir BeReal’a bakayım”a bırakıyor.
Ama gün sonunda kimilerimiz tekrar estetik telaşlarını bir kenara bırakamıyor, “gerçek olmayı” reddediyoruz. Uygulama geç bir BeReal paylaşmamıza da müsaade veriyor. Bu fırsatı tepmiyoruz birçoğumuz. Bildirime meskeninin salonunda hiçbir şey yapmazken yakalananlar salon tavanı paylaşmak yerine haklarını akşam görüşecekleri arkadaşlarına saklıyorlar. Hal bu türlü olunca, “BeReal’ımı sana sakladım” bir sevgi cümlesi olarak hayatlarımıza giriyor.
Gerçek manada otantikliği yakalayan bir toplumsal medya deneyimi elbette imkan dahilinde değil. BeReal’ın bize sağladığı, sırf (diğer toplumsal medya devlerine kıyasla) biraz daha tatmin edici. İstediğimizde gerçek olup istemediğimizde de yapaylığımızı koruduğumuz bir uygulama, farkında olmadığımız bir ihtiyacımızdı galiba. BeReal’ın hayatımıza tutunması da bunu deliller nitelikte. Lise koridorlarında yürümenin yarattığı “çıplaklık” hissinden uzak olduğu kadar Instagram’daki profillerimizin yapaylığına da benzemiyor. Biraz biz, biraz da biz olmayanın bizi nasıl görmesini istediğimiz…
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle meçhul bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ yeterli işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kısımlara ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi tek seferliğine yahut nizamlı desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
