Eğitim ve Bilim İşçileri Sendikası (EĞİTİM SEN) tarafından 23 Nisan’da açıklanan “Çocuklarımız ve Gerçekler” raporuna nazaran, yeni eğitim sistemiyle çocuklar örgün eğitimden uzaklaştı, çocuk istismarıyla ilgili dava sayısı son 10 yılda 3 kat arttı ve çocuk personel sayısı 2 milyona yaklaştı. Türkiye’de eğitime erişim, cinsel istismar ve çocuk personellik üzere mevzularda epey karanlık bir tablo çizen raporu paylaşıyoruz.
Örgün Eğitim
Örgün ve yüksek eğitimde var olan cinsiyet farkı kapatılmadı. Bayanların net okullaşma oranları açık öğretim hariç tüm seviyelerde erkeklerden geri durumda. İlkokuldan ortaöğretime geçişte kız öğrenci kaybı erkeklere nazaran ağırlaştı. Bayanların yükseköğretime erişim oranı ise erkeklere nazaran düşük düzeyde.
– Açık öğretime devam eden ortaöğretim öğrencileri ortasında bayan oranı yüzde 62’ye yükseldi. Yeni müfredatta bilime, sanata, emeğe, çabaya, sevgiye, paylaşmaya, bayana yer yokken aile hayatını kutsayan ve bayanı yok sayan cinsiyetçi siyasetler yaygınlaştı.
– İlkokul ve ortaokul seviyesinde 17, lise seviyesinde 24, imam hatip liselerinde 10 olmak üzere toplam 51 başka müfredat, sınıflar temel alındığında ise 176 müfredat yenilendi.
– 2016-2017 eğitim periyodunda “din öğretimi” ismi altında 347.614 kız öğrenciyi ortaokulda, 353.379 kız öğrenciyi orta öğretimde üniversal eğitim şartlarından uzaklaştırırken, bu kapsamda eğitim gören bayan oranı 2017 yılında yüzde 56’ya yükseldi. Açık öğretim imam hatip liselerinde bu oran daha da yükselerek bayan oranı yüzde 64’e çıkıyor.
– Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre ülkemizde çocuk yaşta evlilik ve nişanlılık nedeniyle eğitime devam edemeyenlerin yüzde 97,4’ü kız öğrenciler.
– Bakanlığın örgün eğitim istatistiklerine nazaran, 2016-2017 eğitim ve öğretim devrinde resmi okullarda eğitim görenlerin yüzde 51,3’ü erkek, yüzde 48,7’sini ise kız öğrenciler oluşturdu. Özel okullarda erkeklerin oranı %54,3, kız öğrencilerinse %45,7 olarak belirlendi.
– İmam hatip lisesi sayısı 2002’de 450 iken, 2017’de 1.408’e çıkarıldı. İmam hatip liselerinden 372’si yalnızca kız imam hatip anadolu lisesi olarak ayrıldı ve devlet siyaseti uygulaması olarak karma eğitim dışına çıkıldı. Çıkarılan yasa ve yönetmeliklerle kız çocuklarının başı ve vücudu 9 yaşında, fiilen okul öncesinden itibaren kapatılıyor.
– Milli Eğitim Bakanlığı datalarına nazaran Türkiye’deki özel öğretim kurumu sayısı 10.053. Bu kurumların üçte biri kesinlikle bir tarikata bağlı. Tarikat okul ve yurtlarındaki öğrenci sayısı 210 bin dolayında (üniversiteler hariç). Dört binin üzerindeki özel yurdun 2.480’i bir tarikatla temaslı. Tarikatlara bağlı yurtların kapasitesi 380 bin. Bu yurtlarda kalan öğrenci sayısı ise 224 bini buluyor.
Çocuk İstismarı
– Adalet Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de çocuk istismarıyla ilgili dava sayısı son 10 yılda yaklaşık 3 kat arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bilgilerine nazaran son 10 yılda 482.908 kız çocuğu devletin müsaadesiyle evlendirildi. Son 6 yılda 142.298 çocuk anne oldu ve bu çocukların büyük kısmı dini nikahla evlendirildi. İsimli sicil kayıtlarına nazaran de son 5 yılda çocuk istismarı dava sayısında yüzde 50 oranında artış kaydedildi.
– Çocuğun cinsel istismarında Türkiye dünya listesinde 3’üncü sırada. Her 6 erkek çocuktan 1’i cinsel istismara uğruyor. Bu çocukların yüzde 70’i 18 yaşından küçük. 11 yaşından küçüklerin oranı ise yüzde 70. TÜİK’in 2015 dataları cürüm mağduru çocuk sayısının yılda 122 bini geçtiği, bunların yüzde 10 oranında cinsel cürümler olduğunu gösteriyor. Adalet Bakanlığı’nın 2015 datalarına nazaran de yılda ortalama 17 bin istismar davası açılıyor, bu davaların yüzde 45’i mahkumiyetle sonuçlanmıyor. Datalar, yılda ortalama 8 bin çocuğun cinsel istismara uğradığını ortaya koyuyor.
– ECPAT 2015 yılı Türkiye Raporu’na nazaran, çocuklar Türkiye’de cinsel şiddete en fazla maruz kalan kümesi oluşturuyor. Türkiye’deki cinsel cürümlerin yüzde 46’sı çocuklara karşı işleniyor. Türkiye, cinsel istismar gayesiyle insan ticareti ve çocuk evlilikleri nedeniyle, Global Kölelik Endeksi’nde çağdaş köle sayısında da Avrupa’da birinci pozisyonunda yer alıyor.
– AKP’nin iktidarda olduğu 2002’den bu yana, Türkiye’de 18 yaşın altında 440 bin çocuk doğum yaptı. 15 yaşın altında cinsel istismara uğrayarak doğum yapan çocuk sayısı ise 15.937 olarak kayıtlara geçti.
Şüpheli Ölümler
– Milli Eğitim Bakanlığı’nın bilgilerine nazaran, 2009’dan 2017’ye kadar 18 ile 21 yaş ortasında 68 çocuk ve genç hayatını yitirdi. Vefatlar “şüpheli ölüm” olarak kayıtlara geçti. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) datalarına nazaran, çocuklarla ilgili son 3 yılda 18 azap başvurusu yapıldı.
– Çocuk tutuklu ve mahkumlara berbat muamele ve azap tezleriyle ilgili 2015 yılında dört, 2016 yılında dört, 2017 yılında ise on müracaat yapıldığı kaydedildi. Yaklaşık 700 çocuk anneleriyle birlikte cezaevinde kalıyor.
– Kuruluşlar Ortası Çocuk Vefatları İddia Kümesi (IGME) tarafından hazırlanan rapora nazaran de, bugünkü hayat şartlarına nazaran dünyada 2017-2030 yılları ortasında 60 milyon çocuk beş yaşına gelmeden göç, savaş, şiddet ve kıtlık üzere nedenlerden ötürü hayatını yitirecek ve bu ölümlerin ise çoğunluğunu yeni doğan çocuklar oluşturacak.
Mülteci Çocuklar
– Türkiye’de okul çağında yaklaşık 850 bin Suriyeli çocuk yaşıyor. Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın 2017 iddialarına nazaran, 490 binden fazla Suriyeli çocuk ülkenin çeşitli yerlerinde okullara kayıtlı durumda, buna rağmen 380 bin çocuk ise okula gidemiyor.
– Kayıtlı olmayanlar bu sayılara dahil değilken, kayıtlı olmasına karşın okula sistemli olarak gidemeyen mülteci çocukların sayısı ise net değil. Bu durum yüz binlerce Suriyeli mülteci çocuğu kayıp nesil olduğunun, her türlü istismarla yaşamak zorunda kaldıklarının, korunmadıklarının ilanı.
Çocuk İşçiler
– Çalışan her 10 çocuktan 8’i kayıt dışı olarak çalışıyor. Türkiye’de çocukların yoksulluk oranı yüzde 25.3 iken, AB üyesi ülkelerle karşılaştırıldığında yoksulluk oranı en fazla olan ülke pozisyonunda.
– Mesleki eğitim alan bilhassa turizm kesiminde uzun saatler çalıştırılan stajyerler, yani “çocuk işçiler” ve çocuk personelliği sayılabilecek uygulamalar ile çıraklık eğitimi alanlar resmi olarak çocuk emekçi sayılmıyorlar.
– 2012’de 601 bin olan 15-17 yaş ortası çocuk emekçi sayısı, 2016’da gelindiğinde 709 bin oldu. 2016 TÜİK datalarına nazaran çocuk personellerin yüzde 78’i kayıt dışı çalıştırılıyor.
– 2018 yılında 15-16 ve 17 yaşında olan üç çocuk çalışırken hayatını kaybetti ve ölen çocukların üçü de tarım işçisiydi.
