Deprem bölgesinde yapılaşmaya ait 24 Şubat 2023 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kentlerde mülksüzleştirme, insansızlaştırma ve etraf krizlerine neden olacak konular içeriyor. TMMOB Kent Plancıları Odası, sarsıntıdan etkilenen kentlerdeki “yeniden inşa” sürecinde karşılaşacağımız tehlikelere dikkat çekiyor. Doğal kıymetlerimizi telafisi mümkün olmayacak derecede tahribata uğratacak kararname konusunda herkesi yüksek sesle itiraz etmeye çağırıyor.
Birçok kentimiz tümden yıkıma uğramışken ve bu kentleri tekrar ayağa kaldırmak için başvuracağımız en değerli araçlardan biri planlamayken, bu kararnameyle plansız kentleşme yasallaştırılacak, tüm yetkiler tek elde toplanacak. Planlama süreci büsbütün devre dışı bırakılarak, vaziyet planları üzerinden ruhsatlandırma tekniğiyle yapılı etraf üretilebilecek. Yürütülen süreçlere itiraz edilemeyecek, sürece halk iştiraki hiçbir halde sağlanmayacak. Halka sorulmadan halkın yaşayacağı soyut mekânlar inşa edilecek.
Kurum görüşleri ve detaylı tahliller üzere planlama çalışmasına altlık olacak bilgiler olmaksızın yapılan yer seçimleriyle yeni afetlere, felaketlere taban hazırlanacak. Kurum görüşleri alınmadığı için öbür kurumların geçmişteki çalışmalarından yahut uygulamayı öngördükleri projelerden habersiz bir süreç yürütülecek. Yeri sağlam ancak öteki doğal ve beşeri tehlikelere maruz kalabilecek yerlerde konutlar inşa edilebilecek.
Deprem bölgesindeki tüm vilayetlerde orman ve mera alanları rastgele bir maniyle müsabakadan yapılaşmaya açılabilecek. Bu vasıf değişikliği sürecine itiraz dahi edilemeyecek. Yüklü tarım faaliyetiyle geçinen yurttaşların geçim kaynağı olan doğal alanlar da betona boğulacak.
Halkın dahil olmadığı, üstten, merkezi bir karar alma süreciyle tip proje bina yığınları üretilip kentsel aidiyet, kent kimliği, toplumsal olarak inşa edilmiş bellek mekânları bir kere daha yıkıma uğrayacak. Emeğimizle ürettiğimiz kaynaklar, hayalet mekânlara, yatakhane kentlere akıtılacak
Kaynak: TMMOB Kent Plancıları Odası
