Seçim gündemi hayatımızın ortasına yerinden kalkmayacak biçimde oturdu, kendisi dışındaki her şeyi sessizleştirdi, altından tahminen de yıllarca kalkamayacağımız yükleri sırtımıza gizlice bindirdi. Toplumsal medya paylaşımlarından aile ziyaretlerindeki yahut arkadaş buluşmalarındaki sohbetlere kadar her yerde bu seçimin evvelki seçimlerden farklı olduğunu söyleyip duruyoruz. Siyasetle ilgisi sandığa atılan oylarla sınırlanmış bir halk için seçimler sahiden de güya idam kararını bekleyen mahkumun davasının son celsesi üzere. Üstelik bu kere taraflar hiç olmadığı kadar kalabalık, birbirlerinden simsiyah bir çizgiyle ayrılmış durumdalar. Ha, bir de alışılmış, Muharrem İnce var.
Bu, Muharrem İnce’yi yahut ürettiği siyasetsizliği detaylarıyla tenkide açan, tartışan bir yazı değil. Muharrem İnce, çoğumuz üzere benim için de yok kararında sayılır. Lakin bir bağlantıcı olarak, İnce’nin bilhassa Z jenerasyonunda hasbelkader yarattığı hudutlu heyecanın gerisindeki sebepleri irdelemek niyetindeyim. Zira televizyondaki tartışma programları yerini Oğuzhan Uğur moderatörlüğündeki Konular Açık Mikrofon’a bırakmış ve reklam panolarındaki bol keseden seçim vaatleri TikTok kurgularına dönüşmüşken, bu seçim sadece kıymeti açısından değil propaganda yarışı açısından da başkalarından farklı görünüyor.
Her fırsatta tekrarladığımız üzere, hepimizin dikkat eşiği vahim derecede düşmüş durumda. Daima farklı uyaranlara maruz kalarak yetişen ve birinci oyunu bu seçimde kullanacak gençler için bu problem daha da kritik bir hal alıyor. Bırakın uzun bir yazıyı okumayı, artık sinema bile izleyememekten, hızlandırılmamış müziklerden sıkılmaktan, derinlikli bir sohbeti sürdürememekten yakınıp duruyorlar. Haliyle siyasalların dakikalar süren, yavaşça dillendirilen açıklamalarını ya da algılayamayacakları kadar karmaşıklaşan, başı sonu belgisiz vaatlerini dinlemeye mecalleri yok. Gençler 10 saniye ve 5 sözde onları neyin beklediğini duymayı beklerken siyasetin tabiatı buna müsaade vermiyor. Hal bu türlü olunca, bu yaş kümesindeki seçmenler bir gün YouTube’da Barış Atay’a hak verip sonraki gün TikTok’ta Muharrem İnce’ye ikna olabiliyorlar.
Bu, elbette partilerin irtibat danışmanları için de zorlayıcı bir durum. Ulaşmayı hedefledikleri bu genç kitle hem seçmen hem de yurttaş olarak tahminen de seçimin en kritik muhatabı ve üzerine düşülmesi gereken bir küme. Öte yandan, onlar için üretilen toplumsal medya içeriklerinde latifenin ve heyecanın dozunu kaçırıp siyasetsizliği örgütlemek de bu sıkıntıya verilebilecek en berbat yanıt. Seçmeni müşteri, ideolojiyi bağlantı, stratejiyi reklam yerine koyup sadece ilgi çekmeye çalışan apolitikliğin en absürt örneklerinden biri de Muharrem İnce. İnce örneği kıymetli, zira sahiden de ortada elle tutulur bir vaat yok, plan yok, takım yok, hal yok, miting yok, kitle yok, en değerlisi barajı yıkabilecek seviyede bir oy oranı yok, lakin dans var. Dans ve seçimi ikinci tipe bırakma uğraşı.
Dans da müzik de sinema de manalı bir çerçevede, siyasetle işlendiği takdirde elbette bir propaganda programının kesimi olabilir. Örneğin, Sinan Oğan’ın Kafkas dansı bu manada bağlantılandığı ideolojiyle taban tabana paralel bir aracı olarak ilgi çekebilir. Ya da TİP’in seçim müziği olarak Sezen Aksu’yu tercih etmesi emsal bir biçimde hitap ettiği kitleyle ilgisini güçlendirecek bir karar olabilir. Lakin “Gençler ne seviyorsa biz de onu yapalım” formülüyle çıkılan yolda siyasetsizliği örmek bir siyasetçi için seçenek dahi olamaz. Aslolan (ve sıkıntı olan) ideolojinin gereğini gençlerin tüketim alışkanlıklarına uygun halde sunabilmektir. Aksi halde elde ne sanata ne de kültüre dair hiçbir şey anlatan bir melodi eşliğinde soytarı üzere sağa sola sallanan, siyasi liderliği egosundan ibaret bir adam kalır.
Meselenin kitlesel boyutuna döndüğümüzde, karşımızda doğdukları günden beri AKP dışında bir iktidar tanımamış, bu iklimde büyümüş, ömrü bu siyasi lisanın (hatta telaffuzdan ibaret bir siyasetin) esaretinde keşfetmek zorunda kalmış bir küme genç olduğunu hatırlamakta yarar var. AKP’nin yıllardır somut sorulara alakasız ithamlarla yanıt veren, düşmanlaştırıcı, ideolojiden ve tartışmadan uzak lisanı yalnızca kendi kitlesine değil kendini muhalif olarak tanımlayan gençlere bile ziyadesiyle sirayet etmiş durumda. Muharrem İnce’yi destekleyen gençlerin öne sürdükleri sebeplerin birkaç ezber cümlenin dışına çıkamaması da muhtemelen soruya yanıt beklememe, görünenden fazlasını sorgulamama, siyaseti birkaç al-ver istikrarından ibaret sanma anlayışından kaynaklı. Bu anlayışın yanına Z neslinin kozmik sorunu dikkat eksikliği de eklenince ortaya çıkan tablo manipülasyona ziyadesiyle açık. Ancak şu da açık ki, ülkü bir çerçevede siyasetçinin misyonu bu anlayışı bir oyuncak üzere kullanmak değil bilakis düzeltmeyi hedefleyen bir bağlantı kurmak olmalıydı.
Elbette apolitik eğilimlerin koca bir jenerasyona mahsus olamayacağını da eklemek kural. İnce özelinde, kendisi “oy kullanma yaşı 15’e düşse iktidar olacağını” sav ededursun, biz alacağı oyu şimdi öngöremediğimiz bir senaryoyla parmakları gençlere çevirmek konusunda ivedi etmeyelim. Çünkü nesillere atanan sıfatların yüzümüzü kara çıkaracak derecede aldatıcı olduğu çok örnek gözlemledik. Meşhur bir Facebook gönderisinin de sıkça gündeme getirdiği üzere, milattan evvel 700’lü yıllarda yaşadığı bilinen Hesiodos’a ilişkin olduğu öne sürülen sözcükleri hatırlayalım: “Günümüz gençleri o denli umursamaz ki! İleride ülke idaresini ele alacaklarını düşündükçe ümitsizliğe kapılıyorum. Bizlere, büyüklere karşı saygılı olmayı, ağır başlı davranmayı öğretmişlerdi. Şimdiki gençler kurallara boş veriyorlar. Çok duyarsızlar ve beklemesini bilmiyorlar.”
Gençler ve onların siyasete bakışı doğrudan bu seçimi olmasa bile memleketin geleceğini belirleyecek. Tam da bu yüzden eğilimleri ne olursa olsun siyasal iletişimcilerin bilgisayarındaki bir gaye kitle kümesi olmaktan daha fazlasını hak ediyorlar. Evet, tahminen nitekim de ülke tarihinin gördüğü en kritik seçimlerden birinin eşiğindeyiz lakin bir yandan siyaseti seçime indirgemenin bu süreci daha verimli kılmayacağını hatırlamak ve hatırlatmak zorundayız. Sonuç ne olursa olsun, asıl misyonumuz oylarımızı sandığa attıktan sonra başlayacak. Muharrem İnce ise muhtemelen yeniden orada olmayacak.
