ABD’deki polis şiddetini ve toplumsal adaletsizliği protesto etmek üzere, ulusal marş okunurken ayakta duran ekip arkadaşlarından farklı olarak oturmaya karar veren Amerikan futbolu oyuncusu Colin Kaepernick, protestosunu açıkladığı basın toplantısında Fidel Castro ile Malcolm X’in fotoğrafının bulunduğu bir tişört giymişti. Colin Kaepernick, protestosunun akabinde kara listeye alındığı için maalesef beş yılı aşkın müddettir hiçbir ekipte oynayamıyor. Basın toplantısında giydiği tişörtün üzerinde yer alan fotoğraf ise tarihi ehemmiyetini koruyor. Pekala, bu fotoğrafın hikâyesi neydi?
1959’da Küba İhtilali zafere ulaşıp Batista’yı devirmiş ve idaresi ele geçirmişti. Kamulaştırmalar nedeniyle ziyan gören ABD, şirketlerin baskısıyla bir yıl sonra Küba’ya ağır bir ticari ambargo uygulamaya başlayacaktı. Fidel Castro da New York’ta gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda istenmeyen adam ilan edilecekti.
Castro ve Küba heyetinin New York ziyareti, Küba-ABD bağlarından elbette etkilenmişti. Heyet, evvel Manhattan’daki Shelbourne Oteli’ne geçmiş lakin otel idaresi güvenliği sağlamak için 20 bin dolar talep edince yaşanan tartışmanın akabinde burada kalmaktan vazgeçmişti. Aslında bu tansiyon New York’taki pek çok otelin “düşman” gördüğü Küba heyetine konaklama imkânı sunmamasının sonucuydu.
Castro’nun 19 Eylül 1960 akşamı BM Genel Merkezi bahçesinde yahut Central Park’ta kalacaklarına yönelik tehdidini savurmasıyla tansiyonun doruğa çıktığı birkaç saatin akabinde, Küba heyeti Malcolm X’in Harlem’deki Hotel Theresa’ya yaptığı daveti kabul etti.
Shelbourne Oteli’nin bulunduğu Manhattan o vakitler yıkık dökük binaları, kalabalık okulları, çöple dolu sokakları, yüksek cürüm oranları ve yaygın polis şiddetiyle biliniyor, Afro-Amerikalıların ABD’nin kuzeyinde yaşadığı tüm sıkıntıların eksiksiz bir temsilini sunuyordu. Buna karşılık, Harlem siyasi faaliyetler açısından son derece canlıydı. Farklı siyahi kümeler eşitsizlikleri protesto etmek ve haklarını talep etmek üzere sokakları dolduruyorlardı.
Fidel Castro ile Malcolm X, polis ordusunun eşlik ettiği Küba heyetinin karşılanmasının akabinde gerçekleştirilen yaklaşık yarım saatlik buluşmada ABD’deki ırkçılığı, siyahilerin gayretini ve Küba-ABD münasebetlerini konuştular. Otel binasının etrafında yüzlerce siyahi yurttaş buluşmayı destekliyordu. Castro’nun ABD’deki siyah hareketinin önde gelen başkanlarından biriyle buluşması elbette sembolik bir mana taşıyordu, siyah hareketi ile devrimci Küba ortasında kurulan ittifakı gösteriyordu. Dahası, dünyanın dikkatini ABD’deki ırkçılık sıkıntısına çekmeyi başarmıştı. Castro’nun da Küba’ya döndüğünde tüm kamusal alanlarda ayrımcılığı yasaklayan bir hal sergilemesinde bu toplantının da tesiri görülüyordu.
Kaynaklar: Slate, Smithsonian, Harlem World
