Birçoğumuz Gazze’deki süreksiz ateşkesin birinci gününde dışarı çıkmaya yürek edemedik. Ateşkesin uygulanmayacağından çok korkuyorduk, ikinci gün hamasetimizi topladık ve dışarı çıktık.
Gün ışığı, İsrail’in Gazze’ye yönelik yedi haftadır aralıksız süren bombardımanının yol açtığı yıkımı gözler önüne serdi. Mahallelerimizi ve sokaklarımızı tanıyamadık. Tek bir binanın bile ayakta kalamadığı geniş topraklar görülüyordu. Hiçbir ayrım gözetilmedi: Konutlar, gökdelenler, mağazalar, fırınlar, kafeler, okullar, üniversiteler, kütüphaneler, çocuk merkezleri, mescitler, kiliseler…
Gördüğümüz birinci şey yıkım oldu, acı ise ondan sonra geldi. Panik, dehşet ve bombalardan kurtulma telaşının ortasında birçoğumuz sevdiklerimizin kaybını, aldığımız yaraları, hayatlarımızın, vücutlarımızın ve hayallerimizin paramparça ve yok oluşunu tam manasıyla kavrayamadık. Birçokları ölülerini defnedemedi, yaslarını tutamadı.
Durum, Gazze’li tıp fakültesi öğrencisi Sabri Farra’nın toplumsal medya hesabında paylaştığı üzere: “Felaket sözü olanları tanımlamakta yetersiz kalıyor. Yaşanan şey, Filistin halkına karşı cehennemî bir toplu imhadır.”
Savaşın birinci haftasında Gazze’deki evimden ayrıldım. Bunu başarabildiğim için şanslıydım. Birebir gün İsrail ordusu tahliye edilenlerin konvoyunu bombaladı ve en az 70 kişi öldü. İsrail’in insanların kuzeyden güneye tahliyesi için “güvenli rota” olarak belirlediği yol hiçbir halde inançlı değil. Geçen yedi hafta boyunca, güneye ulaşan beşerler yerlerde yatan sivil cesetlerinin yürek parçalayan imgelerini anlattılar. Yaşanan dehşet toplumsal medyada sirkülasyona giren görüntülerle belgelendi.
Ateşkes yürürlüğe girdiğinde, birçok Filistinli inançlı olacağını umarak kuzeyden çıkmaya karar verdi. Lakin güneye hakikat ilerlerken İsrail ordusunun denetim noktalarıyla karşılaştılar, buralarda durdurulup arandılar ve eşyalarına el kondu. Ailemdeki bayanlar ve arkadaşlarım bana İsrail askerlerinin altınlarını bile aldığını söyledi. Elleri havada, kimliklerinden öteki bir şey taşımalarına müsaade edilmeden yürümeye zorlanmışlardı.
Güneye ulaşmayı başarabilenler şanslıydı zira İsrail askerleri tahliye edilenleri sistematik olarak kaçırıyordu. Belirlenen “güvenli rota” üzerinden yola çıktıktan sonra kardeşleriyle birlikte alıkonan ve hâlâ kayıp olan arkadaşlarım var. İsrailliler, Filistinli şair Musab Ebu Taha’yı da tutukladılar. Hür bırakılması için yürütülen büyük bir memleketler arası kampanyanın akabinde hür bırakıldı. Alıkonanların gerçek sayısını hâlâ bilmiyoruz.
Kuzeyden güneye yürüyüş, şayet hiç durmazsanız yaklaşık sekiz saat sürüyor. Bu yürüyüş pek çok Filistinlinin çok yaşlı, çok küçük, çok yorgun, çok aç ve susuz, yaralı ya da engelli oldukları için yapmakta zorlandığı bir seyahat. Kuzeyden güneye gitmek riskli ve kaçırılmanıza yol açabilirken, zıt istikamette gitmek de hayatınıza mal olabilir. İsrail ordusu üzerimize broşürler atarak bu seyahate kalkışmamamız konusunda bizi uyardı. İsrail askerleri, ateşkesin birinci gününde tekrar kuzeye dönmeye çalışan en az iki kişiyi öldürdü.
Yüz binlerce Filistinli üzere benim de Gazze’deki konutuma dönmem yasak. Hâlâ ayakta olup olmadığını görmek için meskenimi denetim etmeye gidemediğime çok üzgünüm. Ailesi ve arkadaşları sokaklarda vurulan ya da enkaz altında kalan pek çok kişi gidip cesetlerini dahi alamıyor, yakışık alır bir cenaze dahi düzenleyemiyor. Nereye gideceğimizi ne yapacağımızı ne kadar yiyip içeceğimizi, yaralıları ya da günlerce enkaz altında kalanları kurtarıp kurtaramayacağımızı, her şeyi İsrail denetim ediyor. Ölülerimizle nasıl ilgileneceğimize bile o karar veriyor. Ordu keyfi bombardımanına ve soykırımına tekrar başlamadan evvel, çok daha fazla insanımızı gitgide daralan bir alana sıkıştırıyor. İsrail’in Gazze’ye girmesine müsaade verdiği insani yardım kamyonları yaşanan insani felaketi hafifletemiyor. Zar sıkıntı hayatta kalıyoruz. Bombalar bizi öldürmezse, açlık, susuzluk, ilaçsızlık ve soğuk öldürecek.
Bu “ara”, evvelki 50 günden daha acı verici oldu. Gazze halkı birinci sefer açık yaralarıyla, şehit edilen çocuklarıyla, katledilen aileleriyle, yıkılan konutlarıyla ve paramparça olan hayatlarıyla yüz yüze geldi. Yalnızca, yedinci günkü ölümünüze hazırlandığınız, ölümünüzü beklediğiniz bir altı gün yaşadığınızı hayal edin.
*Bu yazı, Enes Ateş tarafından Afaf el-Najjar’ın Al Jazeera’da yayımlanan makalesinden çevrilmiştir.
Size gereksinimimiz var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle bilinmeyen bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ düzgün işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok pahalı. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş bölümlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi tek seferliğine yahut nizamlı desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
