İçimizi yakan, kavuran, bırakın başımıza gelmesini yalnızca haberini okuduğumuzda bile paramparça olduğumuz birçok olaya tanıklık ettiğimiz bir seneyi daha geride bıraktık. Yıllar bir bir devrilirken her seferinde daha fazla acıyla karşı karşıya kalmak, çaresizlik hissinin bütün topluma yayılması, bırakın tahlil sunmayı mevcut karanlığı bile okumaktan aciz bir muhalif blok ortasında tarafımızı bulmaya çalışıyoruz.
Birkaç hafta evvel TBMM Genel Kurulu’nda konuşan AKP Küme Başkanvekili Hasret Güçlü öfkeyle şunları söylüyordu: “Her şeyi dönüp dolaşıp paraya bağlıyorsunuz. Bu sorunların tek sebebi nakdî sebepler mi?” Değil. Bunun altında öbür sebepler var.” Hasret Güçlü, İzmir’in Selçuk ilçesinde, anneleri hurda satmaya gittiği sırada çıkan yangında hayatını kaybeden beş çocuk nedeniyle iktidarı eleştirenlere söylüyor bu kelamları. Elbet ki Zengin’in dünyasında açlık, yoksulluk, besin, barınma, ısınma üzere krizlere hiç yer yok. “Yoksulluk” dendiği an aslında çoktan patlamış bir balona dönüşen toplumsal yardımlardan bahsetmeye başlıyor: Yüzde 60’ını bayanlara verdiğimiz… Yani bayanların yarısından fazlasını bakım verme rolüyle hapsettiğimiz, yardımlarla kendimize bağımlı kıldığımız, bugün yardım ediyorsak yarın oy olarak geri istediğimiz o meşhur yardımlar… Ölümlerin gerisindeki iktisadi, siyasal ve ideolojik sınırdan aslında kimse bahsetmiyor.
Sistemin kronikleşmiş fikir biçimi, ahlarla vahlarla, ölen çocuklara üzülmekle, erkek şiddeti nedeniyle hayatını kaybeden bayanları anmakla, “kadınlar öldürülmesin” üzere kuru, içi boş ve temenniden ibaret cümlelerle sıkıştırıyor zihinleri. Sınıf temelli toplumun üzerine örttüğü bir kefenle, politik formundan sıyırdığı cenaze merasiminde, bayana yönelik şiddeti çözmek şöyle dursun teşhisten bile uzak bir güzergahta duraklayıveriyoruz. Cenazesi süratle kaldırılan ölüler, ağlama yarışına girmiş failler…
2024 yılının neredeyse uzun bir cenaze merasimi üzere geçtiği söylenebilir belki. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un açıkladığı datalara nazaran, 2024’te bayana yönelik yaralama suçlamasıyla 212 bin, çocuğa cinsel taarruz suçlamasıyla 25 bin belgenin açıldığını, öğrenebildiğimiz kadarıyla 309 bayanın katledildiğini öğrendik. Rastgele bir haber sitesinin arama kutucuğuna “kadın cinayeti” yazalım ve çıkan sayfalarca habere bakalım daima birlikte. Her vilayetten, her türlü erkek şiddetiyle öldürülen yüzlerce kadın… Yalnızca son 15 yılda 5 bine yakın bayan erkek şiddetiyle hayatını kaybederken sorumlular en çok ağlama yarışına girmiş üzere pozlar kesmeye devam ediyorlar. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu şiddetin nedenini alkole bağlarken, AKP Kadın Kolları Başkanı Ayşe Keşir de “İstanbul Mukavelesi yaşatır” telaffuzunun bir balondan ibaret olduğunu söylemekten çekinmiyor.
Okula aç giden çocuklardan, yönettikleri ve büyüttükleri yoksulluktan, ayaklar altına aldıkları hukuktan, en büyük cürüm ortakları sermayeden, her gün para aktardıkları çocuk öğütücüsü tarikat ve cemaatlerden, aile diyerek yok etmeye çalıştıkları eşit ve özgür bayandan, gerici siyasetlerinden ve zihinlerinden, “ucuz emek-makbul kadın-kutsal annelik” zehirli üçgeninden bahsetmemizi istemiyorlar.
Fakat bunları yaparken unuttukları bir şey var: Varlıklarını direnişe borçlu olan bayanlar. İstediği kıyafeti giyebilmek, meskene bir saat daha geç gelebilmek, âşık olabilmek, okula gidebilmek, çalışabilmek, kendine farklı bir hayat kurabilmek için, yani hayatının her saniyesi için direnen, hayatlarını direniş üzerine inşa eden kadınlar… Meskende çocuğa, yaşlıya bakan, işyerinde sömürülen, sokakta taciz edilen, şiddetin her türlüsüne direnmeye çalışan, tüm yanlışları düzeltir üzere çabasını her gün tekrar üretenler…
Gözyaşları içinde samimiyetsiz bir cenaze merasimine çevrilen bu karanlıkta, ölüleri için direnen, yaşayanların hakkı için yorulmadan çaba eden, “kadın cinayetleri politiktir” diye bağıran, öfkesini daima taze tutan bayanlar. 25 Kasım’da sokakları, metroları kapanan bir kentte ya da Taksim’de çocuklarının akıbetini öğrenmek için polis şiddetine, Batman’da kayyumlara direnen, Narin davasında duruşma salonunu dolduran, Filistin için can veren, Akbelen için kendini ağaçlara siper edenler… Akbelen için köyün bayanları ile birlikte direnen ve BBC’nin ilham veren 100 bayan listesine de giren İkizköy mahallesinin muhtarı Nejla Işık’ın da dediği üzere, “Evde, tarlada, sokakta ve uğraşta kadınlar… Onlar dünyayı güzelleştirenler ve elbet onu kurtaracaklar.”
“Misafir Odası” isimli podcastin baş karakterlerinden 50’lilerin sonundaki konut hanımı İştar, gönderilmediği okulun, giyemediği eteğin, sevilmediği evliliğinin sonunda kendini Taksim’de bir aksiyonda bulur. Gözü bir pankarta takılır ve içi ısınır: “Gece karanlıktan korkarsan, bu kenti ateşe veririz.”
Düzenin sabahtan akşama kadar üzerimize boca ettiği eşitsizlik, sömürü ve gericilik kıskacından başını çıkaran, emek ve bayan çabasını bir arada ören, umudu örgütleyen, umutla örgütlenen, kendini ve varoluşundaki direnme gücünü hangi yaşta olursa olsun hatırlayan bayanlar uygun ki var. Güzel ki öfkemiz taze, âlâ ki sokaklardayız, hayatın ta ortasında meydan okuyoruz egemenlere. Şairin de dediği üzere: Biz ne garip şeyleriz ki; doluyuz, bazıyız, avuntuluyuz ve bizim en hoş öldüğümüzdür bu: yaşamak.
Size gereksinimimiz var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle belgisiz bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ yeterli işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş bölümlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
