Gerçeğin siyaseti

Kâbusu yaşıyorduk, kıyamete uyandık.

Sayılar, uzmanlar, uzmanlar, haberciler, siyasetçiler ekranda akmaya devam ediyor. Gibisi bir yalnızlık, çaresizlik, terk edilmişlik az görülmüştür. Gerçekler, zati bildiklerimiz, hiç bu kadar acı ve görünür olmamıştı.

Herkesin bildiği gerçekler bunlar, yıkılan binaların enkazından görünüyor. Bu sarsıntıda ihmal var. Plansızlık, yetersizlik, geç kalmışlık var. En çok da iktidarın tercihleri var. Bile bile yanlış yapılmış binalar, göz nazaran göre imzalanmış dokümanlar, verilmiş ruhsatlar, gözden kaçırılmış kontrol raporları, bas bas bağıran biliminsanlarına kulak tıkamış sermayedarlar ve siyasetçiler var. Bununla da bitmiyor. Yardımın ulaşmadığı beşerler, tamamlanmamış muhtaçlık listeleri, beklenen sayılı “mucizeler” var.

Ulaşılan insanların sayısı da, ulaştırılabilen materyaller de imkânlarla sonlu. Kar altında kalmış köyler, mülteciler, kimsesizler, sayılarını yaşarken de kimsenin bilmediği insanların imkânları yok, yeniden de biliyoruz orada olduklarını.

Kürsüsü, mikrofonu ve parası olanların birden fazla “şimdi siyaset vakti değil” diyor: “Bekleyin, evvel cenazeler kalksın.” Kendi kendini ifşa eden bir cümle bu. Kimsesiz cenazeler güya resen kalkacakmış üzere. Zira iktidar, yandaşları, işverenleri bakınca kaldırılacak enkaz değil yine kurulacak kentler görüyor. Her şey gözümüzün önünde yaşanıyor. Bilmek için beklemek zorunda değiliz. “Önce cenazeler kalksın,” diyenler ile afet bölgesinde ateş başında ısınmaya çalışan insanların söyledikleri ortasında uçurum var. Vakit bildiğimiz üzere akmıyor bu kentlerde, beşerler bir ses duymayı bekleyerek duruyor, bir ses gelsin de iki sokak ötesinde çalışan grubu kendi binasına yönlendirebilsin istiyor. Beşerler biri yol açsın istiyor, yapılacak iş versin, yanacak ocağı göstersin. Bu cenazelerin, seslerin, meskenlerin bir sahibi var, enkaz başında sabahı bekliyor. Sabahın da bir sahibi var.

Bir şeyleri yakıp yıkmak istiyor insan, o denli bir öfke ve çaresizlik hissi ki hislerden konuşmaktan utandırıyor. İnsan yersiz yurtsuz hissediyor kendini. Telefon elinde, önündeki haberi paylaşsa mı, paylaşmasa mı? Bir işe yarama isteği, orada olma, dokunma, yaraları sarma, ayağa kalkma, başkaldırma, hesap sorma isteği. Nedir siyaset? Hayatı savunmaktan, yaşama sahip çıkmaktan diğer neye fayda siyaset?

Günde birkaç sefer mikrofonlar önünde uzunluk gösteren siyaset esnafı istediğini söylesin. Siyaset elden ele uzatılan kolilerde, afet bölgesine gönderilmek üzere yığılmış erzakta, istekli yardım için ellerinden geleni gerisine koymayan insanlarda en saf hâliyle yaşıyor. Siyaset esnafı sayılar aktarırken, beşerler vinç, ambulans, sokak sayıyor. Siyasi partiler hesap kitap yapmaktan ve reaksiyon görmekten korktukları için meydanlara bile çıkamazken, çıkanların da bu acı karşısında lisanı tutulmuşken nedir siyaset? İhmal edildik, unutulduk, terk edildik. İçimizdeki öfke, bunun öfkesi. Biliyorduk bu binaların çürük olduğunu, her yerin yağmalandığını, yerlerin peşkeş çekildiğini, biliyorduk büyük bir felakette kimsesiz kalacağımızı.

Bir kâbusu yaşıyorduk, bir kıyamete uyandık. Yanımızda yalnızca bize benzeyen beşerler var artık. Maden çalışanları, itfaiyeciler, örgütlü devrimciler, sivil toplum kuruluşları, vicdanlı ve sorumluluk sahibi beşerler var. Bir yerde yardım isteyenler, bir yerde yardım etmek için bekleyenler var. İstekli hekimler, hemşireler, öğretmenler… Toparlanmanın, güzelleşmenin bir ucundan tutmak için yola çıkan binlerce insan.

Gözümüzün önünde eksik olan. Yol gösteren, tertibi yöneten yok. Yetersizlikten, beceriksizlikten yok. Hatta tahminen kendi siyasetleri için böylesini tercih ediyorlar. Bildiğimiz şey gözümüzün önünde, bulanık değil artık. Bu vakit, şimdiki vakit. Bildiğimizi haykırmanın vakti.

Bildiklerimiz bitmiyor. “Marketler yağmalanıyor” palavrasının gerisinde insanların bir yudum suya, bir dilim ekmeğe ulaşmaya çalıştığını, saatlerdir beklediklerini biliyoruz. Mal sahipleri bile el konan suyu, mal sahiplerine köle olanlar kadar umursamıyor. Fakat bu istekli köleler tutmaya çalışıyor hakikatin zincirini. Hepimiz biliyoruz. Zincir marketlerin kârının yanında devede kulak kalan bir şişe suyun bir diğeri için hayati olduğunu biliyoruz. Yağmanın âlâsının yıkılacak konutlar inşa ederek, insanların emeğinden çalarak yapıldığını biliyoruz.

Çok sevdiğim bir arkadaşım, arkadaşını kaybetti. Bir meslektaşım üçüncü güne girerken ailesine hâlâ ulaşamıyor. Herkes birilerini tanıyor. Tanıdıklarının tanıdıkları, onların tanıdıkları derken bir koca bir halk oluyor tanıdıklar. Hevesi kursağında, ömrü yarım kalmış binlerce insan. Bunları da biliyorduk üstelik. Yaşarken, söverken, dertleşirken, gözümüzün önünde yaşanması umulanlar yaşanamıyordu, daima eksik kalıyordu. Çoğunlukla tıpkı insanları vuruyor afet.

Bu, bilmenin durduramadığı bir kıyamet. En büyük bilgi de bu, önüne geçememiş oluşumuz. Zira çok daha yakıcı bir şey biliyoruz, inşaat firmalarının yıllarca sürmüş sömürüsünün yanında kitlelerin sorumluluğu nedir? Sıfır. Kimi bakanların, milletvekillerinin, belediyelerin yıllarca sürmüş riyakârlıklarının yanında nedir? Sıfır. Bile isteye para ve unvan için işine geldiği üzere gerçeği eğip büken medya kuruluşlarının yanında nedir? Sıfır. Sorumlular isim isim ortada, hepimiz biliyoruz. Bildiğimiz için sorabiliyoruz cevabını bildiğimiz soruları.

Yaşarken öğrendik, kimsenin anlatmasına gerek bile kalmadı. Artık de gerek yok, bu karşılıkları miras üzere devraldık. Gözlerimiz dolu izlediğimiz tüm dayanışma haberlerinde kalbimizi paramparça eden bir bilgi bu. Dayanışmayı yeterli bilmek mecburiyetinde olduğumuzun hakikati… Bu, mecbur kalarak geliştirdiğimiz bir maharet.

Bildiğimiz şeyleri unutturamadılar jenerasyonlar boyunca, lakin vakit zaman hakikati gizleyebiliyorlar. Artık zayıflamış bir iktidar imgesi vermemek ismine, felaketin birinci saatlerinde organize edilemeyen merkezi uyumu OHAL yoluyla, zorla var ediyor devlet. Devletin kamu niteliği yok. Gözaltına alınan tek bir müteahhit yokken, süreci eleştirenler çoktan söz vermeye çağrıldı.

Bu gizlenmesi, üstü çizilmesi mümkün olmayan acı nitekim biz de sorumluyuz artık. Bin sefer bildiğimizi haykırdık. Bildiğimizi tekrar ve tekrar söylemeye, hakikati örgütlemeye mecburuz. Mecburiyetimizin sebebi, bu felaketteki sorumluluğumuz değil. Mecburuz zira bunu ifşa etme yükümlülüğü altındayız. Sormaya, konuşmaya mecburuz.

Hayatını kaybedenlerin hayat yükü, kalanların omzunda. Siyasetin en saf hâlini gördük. Görmeseydik keşke. Ancak çıplak ellerle enkazda hayat belirtisi arayan, kameralar karşısında sorular soran, ekmek-su-çadır isteyen isteyen insanlarda gördük. Artık bu bilgiye tutunmak bizim omzumuzda. Yanımızda kim vardı unutmamak, bu problem “siyasetler üstü” diyenlerin yüzüne tükürmek, olan bitenin hesabını sormak bizim omzumuzda.