Halkın da bir defteri var

“Yalan haberler ve çarpıtmalarla insanımızı birbirine düşürmeye niyetlenenleri takip ediyoruz. Günü geldiğinde, şu anda tuttuğumuz defteri açacağız.”
— Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan , 7 Şubat 2023

Saniyeleri saya saya ekranları takip edenlerin ismi üzere bildiği bir gerçek var: İnsanları birbirine düşürmeye çalışan olmadığı üzere, beşerler hiç olmadığı kadar birbirine kenetlenmiş hâlde. Bunu lakin diğerinin acısıyla, kaygısıyla, haksızlığa uğramasıyla kederlenenler anlayabilir. Enkazdan kurtarılmış bir bebeğe, kaybettiği kızının elini bırakamayan bir babaya, açta açıkta bekleyen her yaştan beşere bakarken kendi çatısından mahcup olan beşerler bilir. Utanmanın, mahcup olmanın fazileti değil bu, hakikatin kesimi.

Önce ismimiz üzere bildiklerimizi söyleyelim. Bizi birbirimize bağlayan empati denen şeyin bu türlü çarçabuk kurulması, birebir şartlarda yaşamaya çalıştığımızın sezgisidir. Bizim yurdumuza gelen yollar kapanır, meskenler yıkılır, sesler geç ulaşır. Daha yaşanmadan biliriz ki biz bize kalacağız nihayetinde. Tam olarak bu gerçeğin şuurudur bizi bu türlü süratli kenetleyen, örgütleyen, dayanıştıran. Halkın defterinde yazan budur.

Saraylar genelde zelzelede yıkılmaz, sahipleri insan içine lakin muhafazalarla, konvoylarla, sinyal dağıtıcı araçlarla çıkabilir. Özel kalemleri, danışmanları, sözcüleri birebir güçler tarafından korunur. Siyasal ve sınıfsal statülerini korumak için gözden çıkarmayacakları hiçbir şey yoktur, zira o statünün kendisi türlü türlü felaket, kaza yahut savaş enkazı üstüne kurulmuştur. Onların defterinde yazan budur.

Tarihin bir anını dondurabilsek, bir saniyeliğine bakabilsek gördüğümüz değişik iki defter, iki farklı yazı, iki öbür siyaset olur. Bu ayrımı tekrar hatırlatmak borcuyla yazmak ve söylemek zorundayız.

Siyaset diye çok uzun müddettir seçim hesapları, haber bültenleri, köşe yazıları, bitmek bilmez tahliller gösteriyorlar, dinletiyorlar. Onların defteri daha lisanımızdan sorular dökülmeden süratlice verilecek, kendi işlerine yarayan karşılıklarla yazılıyor. Baht diyerek ağzımızı, elimizi bağladıkları bu anbean tuttukları defter. Her şey daha yeni olmuştu “Dünyanın en büyük felaketi, nasıl yetsin devlet?” dediler. Kamu kaynaklarının tümünü seferber etmeyi düşünmediler. Enkaz altından ses geliyor yardım edin derken “Yeniden çok hoş kentler kuracağız,” dediler. “Kimse yok burada” diye gerçeğin acı yüzünü gören ve gösteren insanlara “yalancı” dediler. Bu yazı da birebir süratle kendi defterimizi tutmak için yazılıyor. Acil haberlerin uçuştuğu akışta kalabalık etmek için değil, tuttuğumuz bilinsin.

Sorularla başlayalım. Kim yaptı bu yıkılan binaları? Tek hatalı inşaat şirketleri mi? Müsaadesi kim verdi? Kim imzaladı yarım yanlış kontrol raporlarını? Kim meclise gelen önergeleri reddetti? Kim ihtarları duymazdan geldi? Neden alabildi bu riski? Neye güvenerek altından kalkacaklarını sandı muhtemel bir felakette? Kim göz yumdu bu felakete? Hangi büyük şirketler zelzelenin birinci gününde sessizliğe gömüldü? Kim seferber etmedi tüm kamu kaynaklarını dakikalarla yarışırken? Kim ekonomik, siyasal gücünü kamu faydasına kullanmak yerine, muhtaçlık olan her malzemeyi temin etmek yerine, onları halkın parasıyla kiralamaya devam etti? Kim bütün gücünü yalnızca otoritesinin sarsılmamasından yana kullandı? Kim borsadan pay aldı daha felaketin birinci gününde? Kim kapattı bağlantı ağlarını bu sorular duyulmasın diye? Kimler “şimdi vakti değil, evvel cenazeler kalksın” dedi?

Yalan diyip işin içinden çıkılamayacak gerçek: Dün bile çok geçti.

Bizim defterimizin siyasetinin vakit zaman unuttuğu sorular ve karşılıklar bunlar. Unutulmasından daha doğal, daha insanca ne olabilir? Artık insanların yası var tutulacak, cenazesi var kaldırılacak. Dişini tırnağına takarak kurduğu hayat yıkılmış, onu daha yine kuracak. Her zamankinden daha çok siyaset yapacağız dediğimiz vakit siyaset esnafının hengamesine dahil olmayı kastetmiyoruz. Siyaset bu soruları sormaktır, diğerlerinin artık çıkaramadığı sese güç vermektir. Artık taşıyacak mecali olmayanların yük haline getirdikleri yurttaşlık şuuruna omuz vermektir.

Siyaset esnafı da siyasetin halk defterindeki manasını biliyor. Evvel usulen sevgiyle ve hürmetle selamlıyorlar. Artık verdikleri karşılıklar şimdi sorulmamış sorulara verildiği için çabukla, arkası gerisine sıralanıyor. Karşılarında buyruklarına amade bir medya ordusu olduğu için istediklerini söyleyebiliyorlar. Felaketin bilançosunu verip diğer sayılarla devam ediyorlar. Halkın defterindeki karşılıkların kendi defterlerindekini boşa çıkaracağını biliyorlar.

Siyaset denen şey, bir ortada yaşayan insanların hayatlarının nasıl kurulacağının tartışmasıdır. Güvenliklerinin, sıhhatlerinin, barınmalarının, eğitimlerinin nasıl yapılandırılacağının sorusudur. Devlet bu soru üzerine kurulmuştur, ortada devlet yok diyorsak, o bizim için olmadığından yoktur. Kendi devletimiz için siyaset yapmak zorundayız. Bizim defterimizde bu sorular sorulmadan, karşılıkları yazılmadan açılacak yeni bir sayfa kalmamıştır.