1995 yılında Meksika’nın Guadalupe (La Patrona) kasabasından iki kızkardeş, konutlarına dönmek üzere demiryolunun kenarında ellerindeki market torbalarıyla bir yük treninin geçmesini bekliyorlardı. Trenin hayatlarını değiştireceğini ise şimdi bilmiyorlardı. Yük treninin vagonundan sarkan bir göçmen “Biz açız!” diye bağırdı. Bayanlar da torbalarındaki ekmekleri ve süt kutularını trendeki göçmenlere fırlattılar. Bu kolay ve içgüdüsel incelik, 2013 yılında Meksika’da İnsan Hakları Ödülü’nü alacak bir hayırsever bir oluşuma dönüştü: Las Patronas (Patronlar).
Adı çıkmış “La Bestia” (Canavar) treni yoksulluk ve devlet şiddeti nedeniyle Honduras, Guatemala, El Salvador ve Nikaragua üzere ülkelerden iş bulmak için Amerika Birleşik Devletleri’ne ulaşmaya çalışan göçmenleri taşıyor. Göçmenlerin bir kısmı, bu tehlikeli hudut seyahatinde Meksikalı uyuşturucu kartelleri tarafından soyuluyor, kaçırılıyor yahut organ mafyasına kurban gidiyor.
Las Patronas isimli yardımsever bayan kümesi 20 yıldan fazla müddettir bu yük treniyle ülkelerinden kaçmak zorunda kalan göçmenleri doyuruyor. Göçmenlere daha tesirli yardım etmek üzere kurdukları aşevinde her gün yüzlerce paket yemek hazırlıyorlar. Sonra demiryolunun iki kenarına dizilip, günlerdir ağızlarına bir lokma girmemiş göçmenleri bekliyorlar ve yemek paketlerini tren geçerken vagonların üzerinde elleri havada bekleyen göçmenlere uzatıyorlar.
Las Patronas, bugüne dek göçmenler için yemek hazırlığını bir gün bile aksatmadan tahminen on binlerce göçmenin hayatını kurtardı. 1995’te kahvaltısını bir göçmenle paylaşan ve bugün Las Patronas’ın koodinatörlüğünü üstlenen Norma Romero Vázquez’in anlattığına nazaran, oluşum başından beri bu kadar tesirli değildi. Kardeşi Bernarda Romero Vazquez ile meskene döndüklerinde başlarına geleni annelerine anlattılar. Anneleri de durumun vehametini anlayıp göçmenlere yardım etmek üzere bir plan yapmaya koyuldu. Birinci günlerde kendi imkânlarıyla yalnızca 25 paket yemek hazırlayabiliyorlardı. Sonraları daha fazla göçmeni doyurabilmek için diğerlerinden da yardım almaya karar verdiler. Cordoba kentindeki okullara, üniversitelere, fırınlara ve marketlere ulaştılar. Ulaştıkları kurumlar Las Patronas’a pirinç, fasulye, yağ, tuz, yumurta, ekmek üzere besinler bağışladı ve hayırsever bayan kümesi giderek büyüdü.
Adı kirli işlere bulaşmış Meksika başkanı Enrique Peña Nieto, Temmuz 2015’te “Frontera Sur” (Güney Sınırı) isminde göçmen aksisi bir programla ülke hududunda bir insan avı başlattı. Trenle Meksika’yı aşmakta zorlanan Güney Amerikalı göçmenler, uyuşturucu ve insan tacirlerinin eline düşme riskiyle artık daha fazla karşı karşıya kalıyor. Daha evvel günde 800 adet yemek paketi hazırlayan Las Patronas bayanları ise artık sadece 100 adet paket hazırlıyorlar. Binlerce kilometreyi yürüyerek aşmaya çalışan göçmenlere yardım etmeyi sürdürüyor ve “göçmenler için bir umut ışığı olmak zorundayız” diyorlar.
Uzun yıllar ülkesindeki Somoza diktatörlüğüne karşı etkin olarak uğraş eden ve 1975’te Meksika’ya sürgün edilen Nikaragualı muharrir ve şair Gioconda Belli, “Dayanışma halkların inceliğidir,” demişti. Las Patronas, bu inceliğin en parlak örneklerinden biri olabilir.
Kaynaklar: BBC, The Guardian, Munchies
