Aynı isimler, parıldayan projeler, birinin çektiğini ötekinin sergilediği, tekrar üretilerek oluşturulan “cool” beşerler. Moda, fotoğraf, plastik sanatlardan rastgele bir alana girdiğinizde sizi karşılayan bu güruh elbette yeni var olmadı. Her periyotta kendini tekrar üretmeyi bilen bu anlayışın bizim hayatımızdaki karşılığı ise uzun müddettir stabildi.
Ama artık o stabilite çatırdıyor. Zira yıllardır “network” ismi altında dönen, sen, ben, bizim oğlan ilgileriyle birbirini parlatan bu ekol ifşa ediliyor. Objektifin gerisinde kendini “özgürlükçü” diye pazarlayanların, aslında bayanın vücudunu hem üretim hem de tahakküm objesi olarak kullandığı ifşa ediliyor. Kendilerini en çağdaş, en ilerici, en “cool” olarak gösterenlerin bile tacizin nerede başlayıp nerede bittiğini bilmediği, birden fazla vakit da bilmek istemediği gün üzere ortaya çıkıyor.
Ve her seferinde tıpkı mazeretler: Bir haberde görüp sinirlendiklerinde “neden dur demedi?”, “zaten çıplak fotoğraf çektiriyordu, ne bekliyordu?” diyenler… Bir defa daha görüyoruz ki erkeğin kabul etmediği taciz, erkek için asla taciz olmuyor. Tacizin hudutlarını kendince çizen bu erkek aklı, bayanın yaşadığı her şeyi “abartı” olarak etiketleyip hissini, öfkesini, acısını yok sayıyor.
Bu sebeple şuradan başlamalıyız: taciz, bir kişinin isteği olmaksızın vücuduna, kelamına ya da alanına yöneltilen müdahaledir. Bir hudut ihlalidir. Güç bağlantılarının gölgesinde, “benim isteğim seninkinden üstün” diyen bir yaklaşımın tezahürüdür. Genç ya da yetişkin, alanda yeni ya da tecrübeli olması fark etmiyor; bu beşerlerle karşılaştığında tutumlarının “normal” olup olmadığını hislerinden bağımsız olarak sorguluyor. Birden fazla vakit kabahati kendinde arıyor ya da yanlış anladığını düşünüyor. Zira ona daima bu türlü söyleniyor. Israrlı buluşma davetleri, cinsel birliktelik reddedildiğinde itibarsızlaştırma ve küçük düşürücü telaffuzlarda bulunma, gereğince “açık fikirli” olmamakla suçlayarak manipüle etme… Hissini dinleyip rahatsızlık duyan mağdurun sesi bu yansılarla cılız bir sese dönüşüveriyor.
Peki, bu cılız ses bir biçimde yükselip dev bir çığlığa dönüştüğünde ne oluyor? Bayan mağdurlar, tekrar bayan mağdurlardan dayanak buluyor, birbirlerinin sesine tutunuyor. Lakin öte yandan, bu etraftaki eş, dost, yakınlar, bazen dostlarının iftiraya uğradıklarını düşünüyor; tacizi küçümsemeye, yok saymaya ya da “herhalde abartıyor” diyerek görünmez kılmaya çalışıyor. Dışarıdan bakınca tahminen mantıklı gelebilir, fakat gerçekte bu, mağdurların tecrübesini yalnızlaştırıyor, öfkeyi bastırıyor ve sessizliği besliyor.
Bir noktaya gelmiş birinden gelen taciz, sokaktan geçen birinininkinden çok farklıdır. Sistematikleşir, güç münasebetleriyle beslenir ve hudutları şuurlu olarak zorlar. Bu, sırf tek bir anlık şiddet değil daima bir denetim, tahakküm ve kaygı düzeneğidir. Taciz artık şahsî bir olay olmaktan çıkar, bir güç oyununun kesimi haline gelir ve karşı tarafın mevki, prestiji ya da yetkisi üzerinden kurulur. Bu yüzden mağdurun tecrübesi de bir tesadüf ya da “yanlış anlama” sıkıntısı olamaz, her adımında bir strateji ve hiyerarşi vardır.
Biz kimden gelirse gelsin, tacizi tekil bir olaya indirgememeliyiz. Dayanışmanın sesini yükseltmekten, birbirimizin hudutlarını savunmaktan da asla vazgeçmemeliyiz. Sessiz kalan her duruş, tacizin olağanlaşmasına yer hazırlar. Birlikte yükselen bir ses sonlarımızı ve haklarımızı görünür kılar. Öfkemiz, kaygımız ve itirazımız, yalnızca ferdi değil birbirimize olan toplumsal bir sorumluluğun da tabiridir.
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Ülkemizde herkesin malumu olan kuvvetli şartlarda, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini gittikçe yitiren medya alanında hâlâ güzel işler çıkarılabileceğini kanıtlamak ve eleştirel düşünme alışkanlığını müşterek bir bedele dönüştürmek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesitlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
