Hasçelikler, mizah ve memleket

Sosyal medya dehlizlerinin dibindekiler muhtemelen Sude Belkıs’ı ve yenilikçi Twitch yayınlarını çoktan yakın kadrajlarına almışlardır. Lakin Belkıs TV’yi daha geniş bir kitlenin gündemine yerleştiren asıl içerik, çok konuşulan Hasçelikler and The City isimli amatör mini-dizi oldu. Dizinin ortaya çıkış sürecini de izlediğimiz birinci kısmın akabinde düşündüğüm tek şey, Sude Belkıs’ın yanına arkadaşlarını da alarak evcilik oynayan bir yetişkin olabilmenin keyifli bir yolunu bulduğuydu. Bu samimi dinamik, takımın muazzam toplumsal müşahede yeteneğiyle de birleşince, ben de sıkı bir Hasçelikler and The City takipçisi oluverdim.

Memleketin komedyen enflasyonuna gark olmuş aktüel mizah sahnesi, uzunca bir müddettir etliye sütlüye dokunmadan “şaka yapmaya” çalışırken can çekişiyor. Bir yanda 2000’lerin başında kurdukları konforlu lisandan vazgeçmemekte kararlı eski isimler, öteki yanda güldürüyü absürtlüğe sıkıştırarak toplumsallıktan sıyrılmaya çalışan yeni isimler derken ortalama bir Twitter akışında karşımıza çıkan cümleler ya da üzerine pek de düşünülmeden yüklenmiş anlık bir TikTok görüntüsü, birden fazla vakit bu işten milyonlar kazananların güldürme maharetinin katbekat üzerine çıkıyor. Hasçelikler and The City, tam da bu çatlaktan sızarak hayatımıza giriyor.

Henri Bergson, Gülme yapıtında “sadece gerçek manada insani olan şeyler için gülünçlükten bahsedilebilir” diyor. Lakin bir şeye gönül rahatlığıyla gülebilmek için ona dışarıdan bakabilen bir pozisyonda olmamız şartının da altını çiziyor. Hasçelikler and The City, karakterlerinden diyaloglarına her detayıyla bu iki şartı da ziyadesiyle sağlıyor. Ailenin baskılanan, çocuklukla yetişkinlik ortasında bocalayan kızı Nesly’yi, özendiği hayata yaklaşmaya çalışırken buhranlar geçiren kuzen Buse’yi, ıstıraplarını şuh kahkahasının arkasına saklayan abla Fatoş’u, hatta dolandırıcı zıpır damat Uğur’u bile yakından tanıyoruz. Fakat itiraf edelim, hiçbirimiz tam manasıyla onlardan biri değiliz. Bazen akrabaları, bazen komşuları, bazen lise arkadaşlarıyız yalnızca. Jestlerine, mimiklerine, sözlerine, kıyafetlerine anında kahkahayı basmamız da işte bu yüzden.

Bir şeye güldüğümüzde, aslında tıpkı şeye gülen başka beşerlerle görünmez bir ittifak da kurmuş oluyoruz zira bir şeye gülmek hem tıpkı şeyi insani bulduğumuza hem de tıpkı şeyle mesafelendiğimize bir delalet. Hasçelikler and The City’nin bir öbür başarısı da işte bu birebir şeye gülen beşerler topluluğunu diziyi izlediği dakikaların dışında da oyalayacak, eğlendirecek, hatta tahminen bir ortaya getirecek çeşitli araçlar geliştirebilmek.

Hasçelikler and The City’deki tüm karakterlerin, dizide gerçekleşen olaylarla paralel olarak daima kullandıkları birer Instagram hesapları var. Hatta bu hesaplara reklam alıyor, öbür yeni hesaplarla ortak içerikler çıkarıyor, yorumlarda takipçilerle konuşuyorlar. Neslihan Hasçelik’in takipçi sayısı, Sude Belkıs’ınkini geçmek üzere. Fatoş Hasçelik, bu karakter ismiyle gerçek DJ aktiflikleri yapıyor, turneye çıkıyor, salonları kapış kapış dolduruyor. Caka ise dizi için yaptığı rap müziği “Nesly” ile Spotify listelerine üst sıralardan giriyor.

“Transmedya kıssa anlatıcılığı” kavramını medya literatürüne kazandıran Henry Jenkins’in bile önünde ceketini ilikleyeceği bu muvaffakiyet, Türkiye’de bir birinci olması açısından yalnızca dizinin popülerliğine katkı sağlamakla kalmıyor, klasik medyanın yeni medyayı kullanma biçimlerine dair de orijinal bir kapı açacak üzere görünüyor.

Türkiye’de televizyonun yeni durumunu, uzun dizileri, fecî set şartlarını, monopolleşen yapım ve menajerlik şirketlerini, niteliksiz senaryoları ve bu kesimin artık bütünüyle bir ihracat ve iktidar problemi haline geldiğini tekrarlamaya gerek yok. Beklentimizin bilakis dijital platformların da deva olmayı pek beceremediği bu ekran krizi, bizi Hasçelikler and The City’e bu derece bağlayan iklime taban hazırladı.

Kültürel iktidar tartışmalarının da ışık tuttuğu üzere, güldürü ve gençlik dizilerinin büsbütün rafa kaldırıldığı, onların yerini türlü töre ve savaş dizilerinin aldığı bu çerçevede, üç genç bayanın öyküsünü izleyebilmek bile başlı başına bir sürpriz oldu. Gerçekçi bir bayan temsilinden o kadar uzun müddettir uzaktık ki gözlerimizi Hasçelik ailesine çevirmekte hiç zorlanmadık. Yapımdan senaryoya, oyunculuktan kurguya her adımı Belkıs TV’nin şimdi amatör sayılabilecek takımının üstlendiği bu anlatıyı biz de çabucak sahiplendik, övdük, koruduk. Bazıları Fatoş Hasçelik’in DJ etkinliklerinin biletini saatler içinde tüketirken, bazıları de dizinin kozmosuna dahil olabilmek için Hasçelik ismiyle Instagram hesapları açtılar. Birden fazla Türkiye şartlarında genç yetişkinliğe ahenk sağlamaya çalışan koca bir kitle olarak, biz de Sude Belkıs’ın evcilik oyununa dahil olmak istedik. Görünüşe bakılırsa, olduk da.

Hasçelikler and The City, tek başına büyük medya işverenlerine toplumla, münasebetiyle izleyiciyle kurulan organik bağın kıymetini şimdi öğretememiş olabilir. Ancak bunun eninde sonunda anlaşılmasını zarurî kılacak bir furyanın doğuşuna öncülük ettiğine eminim. Umarım açılan bu yol nihayetinde toplumsal medyada tanınan olan telaffuzları güya kendilerininmiş üzere müsaade dahi almadan dizilerine koymakta beis görmeyen, oturdukları koltuklardan kıpırdamamak için gençlere kelam vermek yerine onların komik bir taklidi haline gelmeyi tercih eden, yalnızca kendi sistemleri bozulmasın diye yeni olan her şeyi katı bir bakış açısıyla tukaka eden televizyon eksperlerini de alaşağı eder.