Moda dünyasının en tanınmış, üretken ve ikonik tasarımcılarından Karl Lagerfeld, 19 Şubat 2019’da Paris’te hayatını kaybetti. Mesleğine 1955’te Pierre Balmaine’de asistan olarak başlayan Alman dizayncı, 1983’te Chanel’e katıldı ve son 36 yılını bu çatı altında geçirdi. Chanel’de çalıştığı sürece daha evvel danışmanlığını yaptığı İtalyan modaevi Fendi’nin de kreatif yöneticiliğini üstlendi, ayrıyeten kendi ismiyle bir moda markası yarattı.
Lagerfeld, sadece dizaynlarıyla değil, moda defilelerini yeni boyutlara ulaştırmasıyla da tanındı. Podyumlarını farklı biçimler alabilen tiyatro sahnesi üzere kurgulayarak, defilelerini özel jetler, kruvaziyerler, süpermarketler ve kumarhaneler üzere alışılmadık mekânlara taşıdı. Lagerfeld, modaya hükmederken dünya hiç elbet daha eşitsiz bir yer hâline geldi. Devasa moda sanayisinin dümenindeyken ürettiği dizaynları ve düzenlediği şatafatlı defileleri sayesinde, üzerinde büyük efor harcadığı albenili imgesini dünyanın daha “renksiz” ve daha fakir köşelerine bile ulaştırdı. Hiç çıkarmadığı siyah güneş gözlükleri ve parmakları açık eldivenleriyle modayla münasebeti olmayanlar tarafından da bilinen tuhaf ancak anlaşılabilir bir şöhrete dönüştü. Hayatını kaybettiğinde 85 yaşındaydı, neredeyse kendisi kadar ünlü kedisi Choupette‘ye bıraktığı 300 milyon dolarlık miras (!?) ise tekrar haberlere husus oldu.
Alanındaki yaratıcılığıyla sayısız övgüye mazhar olan tasarımcının mevti elbette moda sanayisini yasa boğdu. Lakin ırkçılığı ve bayan düşmanlığı çoğunlukla geçiştirildi. Mesela, Lagefeld’in selefi Coco Chanel’in bir Nazi sempatizanı olduğundan haberdar olmaması imkânsızdı. Üzerinde yükseldiği mirasın bu istikameti onu pek ilgilendirmedi. Almanya’nın 2017’de Suriyeli mültecileri kabul etmesinin akabinde yaptığı ırkçı açıklamaların da şöhretine pek ziyanı olmamıştı. Ona nazaran mültecilerin Avrupa’da yeri yoktu. Üstelik bu yorumlarını Polonya’daki Neo-Nazi kümelerin mülteci aksisi şovlarından çabucak sonra kamuoyuyla paylaşmıştı.
Politik görüşünün moda sanayisinde yankı uyandırmamış olması pek de sürpriz değildi, fakat Lagerfeld’in bayan düşmanlığı çabucak herkes tarafından biliniyordu. Mesela, feminist olmayı sırf “çirkin” bayanlara yakıştıracak kadar ilkel bir zihniyete sahipti. Coco Chanel’i de bu türlü savunmayı seçmişti. Dahası, moda sanayisinin en üst basamaklarındaki modellerin yeme bozukluğuyla ilgili de en ufak bir sorunu yoktu. Modanın hayallerden ve illüzyonlardan ibaret olduğunu saklamıyor, büyük vücut modellere olan nefretini gizlemiyordu. Geçen yıl verdiği bir röportajda ise #MeToo hareketinden sıkıldığını söyleyecek ve tecavüzleri yasallaştıracak kadar ileri gitmişti.
Sanat ile sanatçıyı, tasarım ile tasarımcıyı yahut mesleksel muvaffakiyet ile politik duruşu birbirinden ayırarak kıymetlendirme eğiliminin ihlal ve suistimal döngüsünü durdurmadığını, tersine bu döngünün sürmesini sağladığını biliyoruz. Bilhassa Karl Lagerfeld üzere alanının önde gelen figürleri bu eğilim sayesinde söylediklerinin yahut yaptıklarının bedelini asla ödemiyor. Moda sanayisi de Lagerfeld’i özgün, eşsiz ve saygın bir dizayncı olarak hatırlamaya devam ediyor. Bunları gereğince konuşmadığımız sürece, ayrıksı ve yaratıcı bilinen öbür isimler de “özgürce” saçmalamaya ve bedelini ödememeye devam edecek.
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle meçhul bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ düzgün işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kısımlara ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi tek seferliğine yahut sistemli desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
