6 Şubat tarihli sarsıntılarda yıkıma uğrayan kentlerde çarçabuk “yeniden inşa” faaliyeti başladı. Enkazlar süratlice kaldırılıyor, yıkım-taşıma-boşaltma faaliyetleri kontrolsüz biçimde sürdürülüyor, çok sayıda ziyanlı kimyasal havaya, toprağa ve suya karışıyor. Doğal kıymetlerimizin telafisi mümkün olmayacak ölçüde tahribata uğrayabileceği, sarsıntı bölgesinde başta beşerler olmak üzere tüm canlıların ikinci bir yıkım yaşayabileceği öngörülüyor.
Kent, ekoloji, hayvan hakları, meslek örgütleri ve sendikalar, sarsıntıların akabinde yaşanabilecek kimyasal tehlikeye karşı bir ikaz metni hazırladı. 77 örgütün imzaladığı, tabiatın ve toplum sıhhatinin korunması için yapılması gerekenlerin sıralandığı metin “Kimyasal tehlikeye, ekolojik yıkıma karşı uyarıyoruz!” başlığıyla yayımlandı. Paylaşıyoruz.
Depremin birinci anından itibaren meslek odalarının, STK’ların ve ekoloji örgütlerinin daima ihtarda bulunduğu rastgele hafriyat dökümü ve asbest tehlikesi artık halk sıhhatini, bütünüyle ekosistemi direkt tehdit eder bir hale gelmiştir.
Seçimin yaklaşmasıyla birlikte süratlice kaldırılmaya çalışan enkazlar, sulama çalışması yapılmadan, üstü açık kamyonlar ile taşınmaktadır. Yıkım, taşıma ve boşaltma esnasında havaya, toprağa ve suya çok sayıda ziyanlı kimyasal karışmaktadır. Enkaz kaldırma çalışmalarına katılan personellerin başta asbest riski olmak üzere, tehlikeli kimyasallara karşı esirgeyici ekipman kullanmadığını, etrafta bulunan insanlara ihtar yapılmadığını, kâfi tedbir alınmadığını biliyoruz.
Depremzedelerin ömür alanlarına, sulak alanlara, dere yataklarına, zeytinliklere ve tarım topraklarına dökülen hafriyatların oluşturduğu risk, başta beşerler olmak üzere tüm canlıların ikinci bir yıkıcı durum yaşanmasına neden olacaktır. Enkaz kaldırma ve moloz döküm süreciyle ilgili ortak taleplerimiz, yapılması gerekenler:
- Depremden evvel ve sonrasında belirlenmiş hafriyat depolama yerleri dışındaki tüm döküm süreçleri ivedilikle durdurulmalıdır. Belirlenen alanların ise listesi ve pozisyonları kamuoyuna açıklanmalı, TMMOB, kent/ekoloji örgütleri ve mahallî temsilcilerin bu alanları denetlemesine müsaade verilmelidir. Çok sayıda kimyasal içeren enkaz atıkları, tehlikeli atık depolama koşullarını karşılayan, sızdırmazlığı sağlanmış depo alanlarında tutulmalıdır.
- Enkaz kaldırma süreçleri sulama yapılarak, emekçi sıhhati ve iş güvenliği açısından gerekli tedbirler alınarak sermaye odaklı değil ekolojik dengeyi koruyan, işçilerin hayatını koruyacak bir biçimde yapılmalıdır.
- Yıkılan ve hasarlı konutların asbest ve ayrıca tehlikeli husus içerip içermediğine dair envanter kamuoyu ile paylaşılmalıdır.
- Asbest ve tehlikeli kimyasal içeren hafriyatlar bilimsel metotlar ile ayrıştırılıp bertaraf edilmeli, ömür döngüye ziyan vermeyecek biçimde depolanmalıdır.
- Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği bakanlığı başta olmak üzere, enkaz kaldırma ve döküm çalışmalarından sorumlu kamu kurumları ile ekoloji örgütleri, meslek odaları, kent kurulları, sendikalar vb. lokal tüm öznelerin içinde olduğu şeffaf işleyen ortak uyumlar kurulmalıdır.
İmzacı kurumlar: Asbest Söküm Uzmanları Derneği, Aydos Ormanı Savunması, Artur Etraf Platformu (ARÇEP), Antalya Vegan Platformu, Atakent Bayan Meclisi, Ayvalık Tabiat Platformu, Bakırtepe Etraf Platformu, Öteki Bir Hayat Diliyorum Derneği, Birleşik Nakliyecilik Çalışanları Sendikası Genel Merkezi (BTS), Burhaniye Etraf Platformu (BURÇEP), Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi (BURHAK), Bursa Su Kolektifi, Büyük Menderes İnisiyatifi (BMİ), Çepeçevre, Çevre Haberleri Ajansı (ÇHA), Çeşme Etraf Platformu, Datça Demokrasi Platformu, Tabiatın Çocukları, Deneye Hayır Derneği, Dört Ayaklı Kent, Divriği Hayat ve Doğa platformu, Ekoloji Birliği, Ekoloji Politik, Ege Etraf ve Kültür Platformu (EGEÇEP), Fenerbahçe Kalamış Dayanışması, Gaia Mecmua, Gazhane Etraf Gönüllüleri , Göztepe Kooperatifi, Gökova Ekolojik Ömür Derneği, Haliç Dayanışması, Halkevleri Ekoloji ve Kent Çalışmaları, Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM), Hayvanlara Adalet Derneği, Haydarpaşa Dayanışması, Hayvan Özgürlüğü İnisiyatifi, İklim Adaleti Koalisyonu, İkizdere Dernekler Federasyonu, İzmir Yeşil Gelecek Derneği, İkizköy Etraf Komitesi, Kadıköy Kent Dayanışması, Kadıköy Kooperatifi, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Müdafaa Derneği, KAYY-DER Kültür Derneği, Kızderbent Savunması, Kuzey Ormanları Savunması, Kuzguncuk Kooperatifi, Kuşadası Etraf Platformu, Marmaris Ekolojik Uğraş Komitesi, Maltepe Kooperatif Teşebbüsü, Malatya Etraf Platformu, MAYADER Mahalle Hayat Derneği, Mezopotamya Ekoloji Hareketi, Munzur Koruma Kurulu (DEDEF), Muğla Etraf Platformu, ODTÜ etraf topluluğu, Polen Ekoloji, Sarıyer-Büyükdere Besin topluluğu, Samandağ RES Aykırısı Gayret, Sivas Konfederasyonu Etraf ve Ekoloji Komitesi (Sivkon), Tarlabaşı Dayanışma, TMMOB Kent Plancıları Odası (ŞPO), Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türkiye Vegan Derneği (TVD), Validebağ Direnişi, Validebağ Savunması, Validebağ Gönüllüleri, Van Etraf Tarihi Yapıtları Muhafaza Araştırma Ve Geliştirme Derneği (VAN ÇEVDER), Veganizm Özgürlüktür Platformu, Milletlerarası Etraf Gazetecileri Derneği (UÇE), Ömür ve Dayanışma Yolcuları, YerDeniz Kooperatifi, Yeryüzü Ekoloji Kolektifi, Yeni Foça Forum, Yeşil Sol İklim Krizi Çalışma Kümesi, Yeşil Direniş Ekoloji ve Hayat Gazetesi, Yunuslara Özgürlük Platformu.
