Kaos GL’nin kamu ve özel bölümde çalışan LGBTİ+’ların durumu araştırması 2022 sonuçları açıklandı: LGBTİ+ çalışanlar ortasında işsizlik yaygınlaşıyor, işten çıkarılma ve yeni iş bulamama korkusu derinleşiyor.
İstihdamda ayrımcılık LGBTİ+’ların çalışma hakkının yanı sıra tüm temel hak ve özgürlüklerini engelliyor. Pekala, bu nasıl gerçekleşiyor? Kaos GL Derneği’nin Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Bayan Çalışmaları Araştırma Merkezi işbirliği her yıl yürüttüğü araştırma bu sorunun peşine düşüyor.
Özel sektör
289 kişinin katıldığı özel bölüm araştırma sonuçlarına nazaran LGBTİ+ çalışanların yalnızca yüzde 27’si işyerinde açık olabiliyor. LGBTİ+’lar neredeyse her dalda çalışırken, bu toplumsal gerçeklik görünür olamıyor. İşyerinde açık olamamak yalnızca işe alım süreci yahut çalışma hayatının birinci periyotlarına has değil.
Özel bölüm raporuna nazaran, LGBTİ+ çalışanlar ortasında işsizlik yaygınlaşıyor, işten çıkarılma ve yeni iş bulamama korkusu derinleşiyor. İşyerinde açık olmak LGBTİ+’lar açısından daha da büyük bir risk haline geliyor.
LGBTİ+ çalışanlar, çalıştıkları işleri büyük çoğunlukla internetteki meslek siteleri, tanıdık tavsiyesi ve toplumsal medya kanalları aracılığıyla buluyor. İŞKUR ve özel istihdam ofisleri aracılığıyla iş arama oranı, her yıl olduğu üzere 2021’de de çok düşük. Bu durum LGBTİ+ çalışanların bu kanallara güvenmediklerine ve “fişlenme” riskine yönelik kuşkularına işaret ediyor.
İşyerinde LGBTİ+’lara karşı ayrımcılığı önlemeye yönelik kurallar ya da şuralar olduğunu belirten iştirakçi oranı ise sırf yüzde 19.
Kamu sektörü
221 kişinin katıldığı kamu araştırması sonuçları ise işyerinde gizlenmek zorunda kalmanın kamuda daha ağır sonuçlara yol açtığını gösteriyor. Kamu çalışanı LGBTİ+’ların yalnızca yüzde 6,5’i işyerinde açık davranabilirken, raporda işyerinde açık olamamanın kendisinin de bir ayrımcılık olduğu vurgulanıyor:
“Görüldüğü kadarıyla, LGBTİ+’lara yönelik ayrımcılık ve nefret telaffuzunun yine üretilmesine neden olan şartlar kamuda özel dala göre çok daha ağır bir tablo oluşturmaktadır. Geçen yıllarda olduğu üzere, 2022 araştırması da cinsiyet kimliği, cinsel yönelim ve cinsiyet özelliklerine dayalı ayrımcılığın kamuda istihdama erişimde önemli bir pürüz olduğunu ortaya koymaktadır. LGBTİ+ çalışanlar istihdam edilmeme riskini bertaraf etmek için zarurî bir kapalılık stratejisi izlemektedir. Ayrımcılığa uğrama riski işe alındıktan sonra da devam ettiğinden, tıpkı strateji LGBTİ+ çalışanların çalışma hayatlarının tümünü belirlemektedir. Kapalılık, özel kesime oranla kamuda daha da zarurî hâle gelmektedir.”
Rapora nazaran, kamu çalışanı LGBTİ+’ların yüzde 63’ü işyerlerinde nefret telaffuzuyla karşılaşıyor. 2022 yılı araştırmasına katılan her dört LGBTİ+ çalışandan üçü işe alım süreçlerinde ve her beş iştirakçiden dördü çalışma hayatında ya ayrımcılığa maruz kaldı ya da kimliğini gizlemek zorunda bırakıldı.
