Depremin birinci iki haftası dokunduğumuz her şahıstan “devlet nerede” feryadını işittiğimiz bir periyottu. Adıyaman’da halk valiliğe yürümüştü, sırıtarak yanıt veren Vali Mahmut Çuhadar’dan hesap sorulmuştu. AKP’li vekillerin protesto edildiği, halkın acısının öfkeye dönüştüğü bir periyottu. Erdoğan ve Bahçeli zelzele bölgesine birinci ziyaretlerini yaptıklarında şubatın 20’siydi. En az 50 bin insanın canından olduğu 6 Şubat zelzelelerinin akabinde, bölgeye lakin iki hafta sonra birinci defa gelebilmişlerdi. Halk, bütün devlet imkanlarının Erdoğan’ın elinde toplanmasının çaresizliğiyle uğraşırken Erdoğan yeniden en düzgün yaptığı şeyi yapıyordu, palavra söyleyip nefret kusuyordu. Hükümetten hesap soranlara “tuttuğumuz defteri açacağız” tehditleri savuruyor, Hatay’ı bir yılda tekrar inşa etme kelamı veriyordu. Açıkça palavra söylüyordu, gerçek bugün ayan beyan ortada.
Aynı süreçte “Türkiye Tek Yürek” kampanyasıyla rekor bağış toplanmıştı. Mevcut rejimin işlevsizliğinin, devlet düzeneklerinin çöküşünün canlı yayında itirafıydı bu. Haluk Levent’in başını çektiği bir sivil toplum hareketi 11 kentin yarasını sarmaya çalışıyordu. Sarsıntı vergisi toplayan bir devletin Haluk Levent’e muhtaç olduğunu gözlerimizle görmüştük. Instagram üzerinden vinç arayanlara, Twitter’dan dayanışanlara yanıt olarak Erdoğan rejimi bölge genelinde internete erişimi kısıtladı. Yardıma gitmedikleri halkın kendi kendine dayanışması bile rahatsız etmişti Saray’ı. Bağış kampanyasıyla toplanan bağışlarla ilgili soru işaretleri uyandı bir mühlet sonra. Birçok kişinin övündüğü o yüklü bağışlarla zelzele bölgesinin gerçekliği ortasında bir uçurum vardı. Suya, elektriğe, besine erişimi kısıtlı Hataylı, toplanan bağışların akıbetini merak ediyordu. “Haluk Levent apolitizmine” de bu yüzden kızmak lazımdı. Her türlü felakette yardıma muhtaç olan insanlara yardım götürmek sizi uygun bir insan yapar lakin insanların neden bu duruma düştüğünü sormamak sadece rejime hizmet eder. Sarsıntı üzerinden bir yıl geçmesine karşın çadırda yaşayan bir şehit annesine konut almak lakin beraberinde gerekli soruları sorarak yapıldığında alkışlanacak bir hareket olabilir. Hani çadırda yaşayan vatandaşımız yoktu? Şehit haberi neden daima sıvasız meskenlere gelirdi? Ortasında yaşayacak dört duvarı dahi olmayanlara ne demeliydi?
Can Atalay’ın bugün rehin tutulması da bu sebepten. Can Atalay gerekli soruları soramasın, hem mecliste hem de sokakta gayret edemesin diye çoktandır askıya aldıkları Anayasa’nın artık olmadığını söylediler. Sevdiklerini, konutlarını, anılarını kaybeden 75 bini aşkın Hataylı binbir zorluğa karşın sandığa gidip Can Atalay’ı kendilerine vekil seçmişti. Birden fazla AYM kararına karşın, 75 bini aşkın insanın iradesini Can Atalay nezdinde rehin aldılar. Bu türlü bir ortamda hiçbir şey yokmuş üzere lokal seçimlerde kim, nereden aday gösterilecek hengamesi yapılmasını aklımız almıyor. Anayasa’nın uygulanmadığı bir rejimde İzmir’in rantını hangi CHP’linin yiyeceği ne kadar kıymetli? Bir doğal afet olan zelzelenin katliama, hatta bir “şehirkırımına” dönüşmesi tekrar hukuk tanımamakla açıklanabilir. Çürüyen devlet sistemleri da askıya alınan hukuk devleti prensibi de AKP rejiminin en büyük enkazı. Hukukun işlemediği bir rejimde 50 bini aşkın kişinin vefatına sebep olanlar özgürce ortamızda dolaşır. Bağımsız yargı olmazsa, devrin Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum yargılanmak yerine zelzelesi kurbanlık bir koyun üzere bekleyen İstanbul’a aday yapılır. Çok hukuksuzluğa karşı bir tepki gösteremeyen, siyaset üretmekten mahrum kurumsal muhalefet de eşit derecede sorumlu içinde bulunduğumuz durumdan. Dün “Anayasa’ya alışılmamış lakin evet” diyerek milletvekili dokunulmazlıklarını kaldıranlar, bugün Can Atalay’a özgürlük sloganları atıyor. Can Atalay için bir miting yapmayı bile beceremeyenler, Hatay’a yeniden kent hatalısı Lütfü Savaş’ı aday gösteriyor. Hukuk sistemi bir günde askıya alınmadı ancak kurumsal muhalefet yıllardır siyaset üretemiyor Türkiye’de.
Yüzyılın katliamı üzerinden bir yıl geçti. Hatay hâlâ enkaz altında. Ortadan geçen bir yılda Hatay’da pek az şey değişti. Besine ve elektriğe erişimde sorunlar var. Türk Tabipler Birliği’nin yayımladığı raporda, araştırmaya katılan ailelerin yalnızca üçte birinin besine sistemli erişimi olduğu, yetersiz beslenen 5 yaş altı çocuklarda bodurluk ve zayıflık görülme oranının arttığına dikkat çekildi. Sarsıntıdan sağ çıkan lakin daha sonra kaybolan onlarca insanın yakınları ise kayıplarının bulunması için çırpınıyor, Sarsıntı Mağdurları ve Kayıp Yakınlarıyla Dayanışma Derneği altında çabalarını sürdürüyorlar. 6 Şubat 2024 ise kayıpların resmi kayıtlara meyyit olarak geçeceği gün.
Erdoğan’ın geçen hafta itiraf ettiği üzere, AKP’ye boyun eğmemenin, onurlu bir hayat için direnmenin cezasını çekiyor Hataylılar. Geçen yıl “tüm renkleriyle yine ihya etmenin” kelamını verdiği Hatay’a, katliamın yıldönümünde tehditler savuruyor Erdoğan. Hataylı ise sokakta bugün, Defne’de, Samandağ’da, İskenderun’da. Kimisi Ankara’dan, kimisi Antalya’dan, kimisi de İstanbul’dan anacak kayıplarını. Bir yıldır kendi yaralarını tekrar kendi sarmaya çalışan Hataylı, bugün birlikte “Me Rihna, Nihna Hon” (gitmedik, biz buradayız) sloganları atacak. Erdoğan’ın üzerlerine düşürmeye çalıştığı karanlığı ellerinde mumlarla dağıtacak.
Ve and içerim ki,
bir mendil işleyeceğim yarına kadar,
gözlerine sunduğum şiirlerle süslü
ve bir tümceyle, baldan ve öpücüklerden tatlı:
“Bir Hatay vardı, bir Hatay yeniden var.”
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle bilinmeyen bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ uygun işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kısımlara ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
