Ne kadar rezil olursak o kadar güzel

“…Müeyyideler gevşektir; herkes korkmalıdır, fakat ceza da uygulanmamalıdır. Müeyyideler hayatı zehir edecek kadar korkutmalıdır; lakin isyan ettirecek kadar kesin olmamalıdır. Neyin ne olduğu, hangi hatanın cezası ne kadar bilinmemelidir. Lakin herkes her an cürüm işlediğini hissetmelidir ki başkaldırmasın. Her vakit, cürüm işlediği halde kendisine taviz verildiğini hissettiği için başı önünde dolaşır insanımız. Bizim ‘ilk günah’ımız budur: cezalandırılmayan küçük günahların toplamı. Müsamahamız de budur. Ayrıyeten devlet de tıpkı suçluluk duygusu içinde müeyyideleri uygulamaz. Bu bakımdan bağışlayıcıdır. Karşılıklı bir oyundur bu.” —Oğuz Atay, Günlük

Ankaragücü, 2015-2016 döneminde 2. Lig’de çaba ediyordu. Ligin ikinci yarısında Ankara’da ağırladıkları Amedspor’a 2-1 kaybetseler de saha dışındaki ‘savaşı’ kazanmışlardı. Ankaragücü yöneticileri, Amedsporlu yöneticileri onur tribününden yumruklarla aşağıya atarken, alanda da Amedsporlu bir futbolcu ve maçın iki hakemi dayak yemekten kurtulamamıştı. Bu olayın akabinde yalnızca beş maç seyircisiz oynama cezası almıştı Ankaragücü. Hatta “Elinize sağlık” diyenler bile olmuştu.

Altı yıl sonra Ankaragücü tekrar Harika Lig’deydi. Ankara Eryaman Stadı’nda Beşiktaş’ı konuk ettikleri ve 3-2 mağlup ayrıldıkları maçın sonunda bir Ankaragücü holiganı Beşiktaşlı futbolcu Salih Uçan’a uçan tekmeyle saldırmaya kalkmış, Josef de Souza ise kadro arkadaşını korumak için holigana müdahale ettiği için kırmızı kart görmüştü.

Sonunda saldırıyı yapan holigan, Ankaragücü yöneticilerinin üstün uğraşlarıyla hür bırakılmış, Ankaragücü sadece bir maç seyircisiz oynama cezası almış, ‘kurallar gereği’ cezası kaldırılmayan Josef ise bir sonraki maç grubunun formasını giyememişti.

Beş gün sonra bir basın toplantısı düzenleyen Brezilyalı orta saha oyuncusu, gözyaşları içinde şunları söylemişti: “Bir oyuncuyu öldürdükleri gün yahut en sevdiği şeyi yapmasını engelleyerek sakat bıraktıkları gün ya da bir hakeme saldırdıkları gün beni hatırlayacaksınız.”

Ve dün gece… Tekrar Eryaman Stadı’ndaki bir Ankaragücü maçında bir hücum daha gerçekleşti. Ama bu defa akının faili tribünden bir holigan değil, bizzat Ankaragücü’nün başkanı Faruk Koca’ydı. Maçın çabucak akabinde öfkeyle alana koştu ve hakem Halil Umut Meler’in hızına bir yumruk attı. Bu kadarla da kalmadı. Meler’in yere düşmesinin akabinde Koca’yla birlikte alana giren iki kişi Meler’i yerde zalimce tekmelediler. Böylelikle birdenbire Josef’i hatırladık.

Sonra birkaç şey daha hatırladık. Mesela, birebir Faruk Koca’nın geçtiğimiz sezonki Beşiktaş maçından sadece üç ay sonra Türkiye Futbol Federasyonu’ndan fair-play mükafatı aldığını… Şöyle demişti ödül konuşmasında Koca: “Ödülü taşımanın ödül almaktan daha kıymetli olduğunu düşünüyorum. Bu mükafatı almak, bundan sonra atacağımız adımlar ve yapacağımız işlerde bize daha da sorumluluk yüklüyor. Fair-play’in yaygınlaşması adına bir kulüp başkanı olarak elimden geleni yapacağımı söylemek istiyorum.”

Faruk Koca kelamının eri bir insanmış. Gerçekten fair-play mükafatını aldıktan tam bir ay sonra Ankaragücü’nün 3-1 kaybettiği Adana Demirspor maçının sonunda müsabakanın hakemiyle ilgili şu açıklamayı yapmıştı: “Bugün o yanlışlar Ankaragücü’ne yapıldı. Karar merciinde olan hakemler, futbolu bu türlü yönetmeye devam ederlerse bu son yansım olacak. Bundan sonra oluşabilecek bir şeyde nasıl reaksiyon vereceğim ise bende kalsın.”

11 ay sonraysa dün gece aklında neyin olduğunu daha fazla saklayamadı Koca. Meğerse hakemleri sahanın ortasında tekme tokat dövmeyi planlıyormuş. Olaydan sonra güya saldırılan Faruk Koca’nın kendisiymiş üzere tekerlekli sandalyenin üstünde hastanede ortaya çıkınca bir şeyi daha hatırladım.

Yusuf Yerkel ismini anımsar mısınız? Hani yıllar evvel Soma’da katledilen madencilerin yakınlarını yerde tekmeleyen eski başbakanlık müşaviri. O da olaydan sonra hastaneden rapor almıştı. Bu tıynetteki adamların ortak noktası bu demek ki. Evvel saldırıyorlar, sonra hastaneye koşuyorlar.

Aynı saatlerde ‘çok sert’ bir açıklama yapan ve kendisi dışında herkesi suçlayan Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı Mehmet Büyükekşi ise “Yeter!” diye bağırıyordu. Güya geçen yıl bu vakitler Faruk Koca’ya fair-play mükafatını veren kendisi değilmiş üzere. Salih ve Josef’e saldıran holiganla kahramanmış üzere uzunluk boy fotoğraf çektiren Ankaragücü yöneticilerini cezasız bırakan kendisi değilmiş üzere.

Futbol dünyası ise kınama yarışındaydı. Kulüpler, liderler, yöneticiler, teknik yöneticiler, futbolcular, yorumcular… Herkes bu menfur olaydan duyduğu şaşkınlığı ve üzüntüyü lisana getiriyor, hakem Halil Umut Meler’in yanında olduğunu belirtiyordu.

Bir anda herkes birer futbol centilmeni halini almıştı. Hakemlerden öbür bir şey konuşmayarak, her seferinde kendi başarısızlıklarını hakemleri suçlayıp örtmeye çalışarak, kazanmak için her yolu mübah görerek bu ortamı yaratanlar kendileri değildi güya. Kınama bildirilerinde ise akının faili Faruk Koca’nın ismi bile geçmiyordu. Ne olur ne olmaz, değil mi?

Ankaragücü Teknik Yöneticisi Emre Belözoğlu ise, “Sadece çok üzgünüm” diyebilmişti. Hücumdan sırf birkaç saniye evvel saha kenarından Meler’in gözlerine baka baka küfürler yağdıran da o değildi güya.

Hadi, gelin biraz dürüst olalım. Faruk Koca dün akşam tam da çoğunuzun içinden geçeni yaptı. “Silahım olsa hakemi çekip vururdum!” dememiş miydi Çaykur Rizespor’un eski başkanı Hasan Kartal dört yıl evvel? Ne olmuştu pekala? Rastgele bir ceza almış mıydı? Futboldan men edilmiş miydi? Ne münasebet! Bir yıl sonra şahsen cumhurbaşkanının elinden ödül bile almıştı.

Faruk Koca sahanın ortasında hakeme yumruk atma hamasetini nereden buluyor sanıyorsunuz? İktidar partisinde iki devir milletvekilliği yapmasının hiç mi hissesi yok yani bu cürette? Ülkede gerini sağlam yere dayayınca işlediğin her hatanın cezasız kalmasının hiç mi hissesi yok bu pervasızlıkta? Artık partisinden ihraç edilecekmiş, o denli söyleniyor. Bir futbol kulübüne lider olmadan evvel partisiyle ilişiğinin kesilmesi gerekmiyor muydu aslında?

Hadi, gelin biraz dürüst olalım. Türk futbolunda liderler, yöneticiler siyasetin güdümündedir. Teknik yöneticiler iş bulabilmek için yeniden siyasetten medet umarlar. Futbolcular gazetecileri dövmeye kalkar, hastane basar, otobüs sürücüsünün üstüne yürür.

Taraftarlar da tribünlerde kontrgerillanın sembollerini gösterir, ulusal maçlarda öbür ülkelerin marşlarını yuhalar. Biz bu türlü bir ülkeyiz, futbolumuz da doğal olarak bu halde. Faruk Koca bu bataklığın ürettiklerinden yalnızca biri.

Bahis çetelerinden, fon vurguncularından, kara para aklayanlardan geçilmeyen futbolumuzun küçük bir modülünden ibaret. O yüzden hiç dünyaya rezil olduk diye dertlenmeyin. Herkes bizim ne olduğumuzu pek uygun biliyor. Düştüğümüz yer o denli açık seçik ki, ne kadar rezil olursak, ne kadar palavrasız yaşarsak o kadar güzel.

*Bu yazı, daha evvel Socrates Dergi’nin uygulaması The Rival’da yayımlanmıştır.