Maraş merkezli sarsıntılardan etkilenen on binlerce insanın temel muhtaçlıkları hâlâ karşılanamamışken, ivedilikle “yeniden inşa” projeleri hayata geçiriliyor, uzmanların ihtarları dikkate alınmıyor, yolsuzluğun getirdiği büyük yıkım plansızlığın neden olduğu yeni felaketlerle büyüyor. TMMOB Kent Plancıları Odası, öteki bir kentsel dönüşüm anlayışının mümkün olduğunu hatırlatıyor.
Kentsel dönüşüm, askeri alanları, tarım ve mera alanlarını, 2B yerlerini rezerv yapı ilan edip TOKİ eliyle yapılaşmaya açmak, gelir elde etmek hedefiyle bu alanları özelleştirip lüks rezidanslar, AVM’ler inşa etmek değildir.
Kentsel dönüşüm, riskli yapılarda yaşamak zorunda olan fakirleri yerinden ederek, kilometrelerce uzakta niteliksiz yapılara zorla gönderip kentsel rant bedeli yüksek bu alanlarda korunaklı siteler, “prestijli” konutlar inşa etmek değildir.
Kentsel dönüşüm, yalnızca müteahhitler kâr etsin diye kat yüksekliklerini ve inşaat emsallerini artırarak yurttaşları girişimcilerin insafına bırakmak, bunu yaparken de kâfi toplumsal ve teknik altyapı alanı ayırmadan kentlerimizi daha da yaşanmaz hâle getirmek değildir.
Kentsel dönüşüm, kâfi kira yardımı ve erişebilir süreksiz barınma alanları sunulmayan, bu sebeple yalnızca yerinden yurdundan edilmemek için direnen yurttaşları suçlayarak yürütülecek bir süreç de değildir.
Devletin tüm yurttaşlarına inançlı, sağlıklı barınma imkanlarını sunma sorumluluğu çerçevesinde, kamu bütçesinden ayrılacak hisselerle kimseyi yerinden etmeden, fakirleri ve mülksüzleri önceleyen bir dönüşüm mümkün.
Rezerv yapı alanlarında kamuya ilişkin erişilebilir konutlar inşa ederek, yurttaşların dönüşüm sürecinde bu alanlarda süreksiz olarak barınmasına, süreç tamamlanınca da kendi yerlerine, yurtlarına dönmelerine imkan sağlayacak bir model mümkün.
Milyonlarca boş konutu vergilendirme sistemleriyle konutları dönüşüm sürecine alınan yurttaşların kullanımına açmak, elde edilecek gelirleri afetlere dirençli ömür alanları inşa etmek için kullanmak mümkün.
Milyonlarca yurttaşın riskli yapılarda ikamet ettiği gerçeğini gözeterek, bu kadar büyük bir sorunun tahlilini hür piyasaya devretmeden, bilimsel prosedürlerle riskli olduğu tespit edilmiş alanlardan başlayarak inançlı yerleşimler yaratmak için taleplerimizi yükseltmek, onurlu yaşama hakkımıza sahip çıkmak mümkün.
Devlet kurumlarını gelir elde etmek için proje yürüten, halka ilişkin olanı satan şirketler haline getiren anlayışı sonlandırıp, devletin insan ömrünü önceleyen bir yapıya evrilmesini sağlamak mümkün.
Adil, özgür, dirençli, sağlıklı ve ekolojik bir kent mümkün.
Kaynak: TMMOB Kent Plancıları Odası
