14 Haziran’da Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası ve Mülakat Mağduru Öğretmenler Platformu’nun yürütücülüğünde gerçekleşen Ankara aksiyonunda adil atama, taban maaş, garantili çalışma ve insanca hayat talebiyle seslerini duyurmak için bir araya gelen öğretmenlere yönelik polis müdahalesinde çok sayıda öğretmen darp edilerek, yerlerde sürüklenerek ve karşıt kelepçe takılarak gözaltına alındı. Türkiye’nin dört bir yanından gelen eğitim işçilerinin legal yürüyüşü cop ve biber gazıyla engellendi, hak arayan öğretmenlerin yanı sıra onlara takviye veren anneleri ve çocukları da şiddete maruz kaldı.
Öğretmenler 15 Haziran’da süresiz açlık grevine başladıklarını duyurdular. Anaakım medyanın gündeminden tecrit edilen bu açlık grevi, 13 gün boyunca kararlılıkla sürdü ve halkın çeşitli bölümlerinden takviye gördü. 13 günün akabinde öğretmenler, açlık grevini sonlandırma ve NATO genelgesi sebebiyle çabayı öteki illere taşıma kararı aldıklarını duyurdular. Yaptıkları açıklamada onlarla birlikte direnen ailelerine karşı sorumluluk hissettikleri için bu kararı aldıklarını, bunun sadece zarurî bir ara olduğunu, taleplerinin arkasında olduklarını ve gayrete devam edeceklerini vurguladılar.
Ankara’da başlayan bu direniş, temelde kamusal eğitimin tasfiyesine dayanan iki büyük haksızlığın ortak barikatıdır. Bir yanda özel okul işverenlerinin insafına terk edilen, 10 aylık mukavelelerle birçok vakit hafta sonu da çalışmak dahil olmak üzere türlü türlü beklenti altında ezilen, eğitimin tamamen ticarileştirilmesinin sonucunda her daim haklı olan müşterilere dönüşen velilerin enteresan taleplerini karşılayabilmek için canhıraş çalışan, hep diken üstünde hisseden, minimum maaşa görüş edip azami iş yapması istenen, yarını belgisiz özel bölüm öğretmenleri var.
Özel kesim öğretmenlerinin üç temel talebi var: Birincisi, öğretmen maaşlarının kamudaki taban sonun altına düşmesini engelleyecek yasal garantinin iade edilmesi. İkincisi, eğitim işçilerini sermayenin merhametine mahkûm eden taban fiyat cenderesine son verilmesi. Üçüncüsü de her yıl yenilenerek işsizlik tehdidi yaratan süreksiz mukaveleler yerine teminatlı istihdamın sağlanması. Bugün ortalama bir özel kesim öğretmeni, trajikomik biçimde, her gün tıpkı sınıfı paylaştığı öğrencilerinin yaptığı tatili yapabilmek için ek işlerde çalışmak, dişinden tırnağından arttırmak zorundadır. Çocuklara bilimi, sanatı, dünyayı, onuru öğretmesi gereken öğretmenler bugün ayaklar altına alınan onurlarını kurtarmak için açlık grevi yapmak zorunda kalmıştır. Öğrencilere “hak” kavramını ve hakkını aramayı öğretmesi beklenen öğretmenlerin en temel hakları gasp edilmekte, en hayati hak arayışları hor görülmekte, bu çelişki gittikçe derinleşmektedir.
Diğer yanda gecesini gündüzüne katıp KPSS’de derece yapmasına karşın liyakatsiz mülakatlarda emeği çiğnenen, ataması yapılmayan mülakat mağduru öğretmenler var. Torpilin kol gezdiği birkaç dakikalık mülakatlarda arkasında hiçbir güç olmayan halk çocuklarının ümitleri ellerinden alınıyor. Dört yıl üniversite okuyup dirsek çürütmek yetmezmiş üzere mezun olur olmaz odasına kapanıp aylarca çalışarak Türkiye derecesi yapan genç öğretmenler, yalnızca işsizliğe değil kamusal alanın büsbütün yandaşlaştırıldığı bir tertibe de direnmeye çalışıyor. Zira bu kuşatma yalnızca süreksiz bir idare krizi değil, sadece eğitim alanıyla ilgili de değil. Bu kuşatma, emeğin kıymetinden yarının ümidine kadar ömrün her alanını sistematik olarak piyasalaştıran bütünsel bir hücumdur.
Günün sonunda karşımızdaki tablo nettir: Özel daldaki sömürü de kamudaki mülakat adaletsizliği de eğitimi sermayenin bekası için hizaya çeken, alınıp satılabilen bir metaya dönüştüren, kamusal hak olmaktan çıkarıp ticarileştiren piyasacı aklın eseridir. Üstelik Öğretmenlik Meslek Kanunu ile öğretmenlerin “uzman”, “başöğretmen” üzere yapay kategorilere bölünerek rekabetçi ve piyasacı bir modelin okullara dayatılması, müfredat değişiklikleri ve ÇEDES üzere projelerle eğitimin laik ve bilimsel karakterinin tasfiye edilmesi üzere pek çok uygulamayla bugünkü mağduriyete etaplı olarak taban hazırlanmıştır.
Eğitimin kamusal karakterinin yok edilmesinin tek mağduru öğretmenler değil. Son 15-20 yıllık sürece bakıldığında, Türkiye’deki özel okul sayısı katlanarak artarken devlet okullarının sayısı neredeyse yerinde saydı. Özel okul ve devlet okulu sayısı arasındaki makas yeterlice açıldı. Bugün pek çok bölümden veli, fahiş özel okul fiyatlarıyla her türlü bilimsel ve fizikî imkandan mahrum bırakılmış devlet okulları arasında seçim yapmaya zorlanıyor. Orta halli veliler tüm maaşlarını özel okulların eğitim, servis, malzeme ve yemekhane fiyatına bayılıp bayılmamak arasında bocalarken bu ikilemde kalma lüksüne dahi sahip olmayan ana babalar, çocuklarına vicdanlı ve güzel bir öğretmen denk gelmesi temennisine tutunuyor. Öğrenciler ise bilimsel ve nitelikli bir eğitimden yoksun bırakılarak erken yaşta ucuz işgücü depolarına ya da ÇEDES üzere projelerle gerici odakların kucağına itiliyor.
Devlet okulları ve özel okullar arasındaki uçurumun gittikçe derinleştiğini esasen hepimiz biliyorduk lakin birkaç yıl evvel yaşadığım bir tecrübe beni uçurumun her iki yakasına da çok kısa aralıklarla savurdu. Birkaç yıl evvel vazife aldığım bir gezici atölyeyle İzmir’deki pek çok okulda çalıştık, çeşitli etkinlikler yaptık. O devir bir gün bir özel okulun lüks yerleşkesinde, sonraki gün ise en temel fiziki muhtaçlıklarını bile karşılayamayan bir devlet okulunun koridorunda çocuklarla buluşuyorduk. Pazartesi günü havuzlu, satranç odalı, fotoğraf atölyeli bir özel okulda çalışıp salı günü yanlışsız dürüst ayakkabısı olmayan çocuklarla dolu bir okula gidiyorduk. Bazen birebir gün içinde bile bu iki farklı gerçekliği yaşadığımız oluyordu. Tıpkı ilçenin iki farklı kenarında, birebir yaştaki iki çocuk tamamıyla farklı kurallarda eğitim görüyor; hissettiğim şey şaşkınlık değildi elbette, hissettiğim duyguyu çok güzel biliyorum. Öfkemi tanım edemem.
Direnen öğretmenler yalnızca geçinmek değil onurlu bir ülkede, garantili bir gelecekle yaşatmak ve yaşamak istiyor. Öğretmenlerin uğraşı yalnızca bir meslek kümesinin özlük hakları arbedesi değildir. Öğrenciler, öğretmenler, sıhhat işçileri, gazeteciler, emekçiler, tüm emekçiler… Mücadelemiz birleşik, kavgamız ortak, mağduriyetimiz müşterek. Bugün sokakları, meydanları ve okulları savunan öğretmenlerin sesine yalnızca kulak vermemiz yetmez, bu sesi dayanışmayla yükseltmek zorundayız. Eğitimi parasız, kamusal, laik ve bilimsel kılmanın yolu, eğitim işçilerinin bu onurlu uğraşına omuz vermekten geçmektedir. Öğretmenler bunu istiyor.
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere tabir özgürlüğünün daima tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitiren medya alanında hâlâ güzel işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel kanıyı müşterek bir toplumsal kıymete dönüştürmeyi hedefliyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için ziyadesiyle kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesitlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Dayanağınız için şimdiden teşekkür ederiz, uygun ki varsınız.
