Bu ülkede uzun vakittir hiçbir şey yalnızca kendi manasında değil. Mesela bir yasa, maddeden ibaret değil. Sessizlik sadece ferdî değil. Oyunlar artık sırf birer oyun değil. Her şey ziyadesiyle politikleşti, biz istesek de istemesek de. Bu kaçınılmazlık, en çok sanatı etkiliyor. Zira sanat, yaşadığımız çağın aynasıysa, o aynada artık sırf estetik tasalar, içsel çatışmalar, ferdî serüvenler değil, yoksulluk, baskı, sansür, endişe ve örgütsüzlük de görünüyor.
Önceki haftalarda TBMM’de oylanan maden yasasının akabinde tabiat talanı da yasal teminat altına alındı. O sırada sanat dünyasında da öteki bir “oylama” sürüyordu: Konserler yeniden iptal ediliyor, tiyatrolar takviye alamıyor, birçok özel tiyatro perdelerini açamıyor. Antalya Altın Portakal Sinema Festivali’nde yaşanan sansür skandalı hâlâ hafızalarımızda. Akabinde birçok tiyatro salonunun aktiflikleri “güvenlik” gerekçesiyle yasaklandı. Bunların hepsi kayıtlı, dokümanlı, ispatlı.
Biz de bu ülkenin oyuncuları olarak, bu atmosferde üretmeye, hayatta kalmaya, mana aramaya çalışıyoruz. Lakin bazen şöyle cümleler duyuyorum: Sanat çok siyasallaştı. Her şey politik olmak zorunda mı? Biraz da hoş şeylerden konuşalım. Pekala, nedir hoş olan? Akaryakıt, besin fiyatları daima yükselirken, yoksulluk günden güne büyürken hoş olur mu? Çocuk oyuncular sette gece çalıştırılırken olur mu? Tiyatrocular belediyeden sahne kiralayamazken olur mu? Konserleri iptal edilen bayan sanatkarlar polis müdafaasında sahneye çıkarken olur mu?
Şunu açıkça söylemek gerekiyor: Biz bu sistemin sanatkarı değiliz. Bu sessizliğin modülü değiliz. Biz bu karanlığa alışmayacağız. Zira bizim mesleğimiz “susmakla” değil, anlatmakla başlar. Bazen sahnede değil, yazıda, yürüyüşte, hayatta anlatırız kaygımızı. Bugün bu ülkede bir oyuncu sırf toplumsal medya paylaşımı nedeniyle yargılanıyor olması, sanatkarın sesine yönelmiş direkt bir tehdit manasına geliyor. Cem Yiğit Üzümoğlu hakkında sırf bir boykot davetine takviye verdiği için yedi yıla kadar mahpus cezası isteniyor. Sırf sahnenin değil, niyetin ve dayanışmanın da “suç” sayıldığı bir devrin içindeyiz.
Bu taarruza karşı susarak değil yazıyla, oyunla, yan yana durarak karşılık verebiliriz. Bir oyuncu olarak bu yazıyı kaleme alıyorum zira sırf mesleğim tehdit altında değil. Birebir vakitte seyircim, oyun arkadaşım, kostümcüm, ışıkçım, çocuğum, komşum, seyircim de ziyadesiyle tehdit altında. Geçinemeyen bir sanat topluluğu var. İş teminatı olmayan, sigortasız çalışan, mobbing’e uğrayan yüzlerce kişi… Meğer biz hâlâ “bu oyun oynanmalı mı?” diye tartışıyoruz.
Ben artık şunu söylemek istiyorum: Evet, oyun oynanmalı. Lakin bu defa öbür bir metinle. Bu defa biz yazalım oyunu. İsmini da koyalım: Gerçek. Gerçeği gizleyen değil, açığa çıkaran bir tiyatro. Alkışa değil, uyanışa çağıran bir sahne. Endişeye değil, yüreğe yaslanan bir sanat. “Sanatın aynasında siyaset” varsa, bu aynayı daima birlikte tutalım. Bu kere kimse aynaya bakmaktan kaçamasın. Zira bu yazı da, bu oyun da, bu davet da artık geri alınamaz. “Sanat, en büyük direniştir; zira sesimizi çoğaltır, umudumuzu büyütür.”
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Ülkemizde herkesin malumu olan güçlü şartlarda, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini gittikçe yitiren medya alanında hâlâ âlâ işler çıkarılabileceğini kanıtlamak ve eleştirel düşünme alışkanlığını müşterek bir pahaya dönüştürmek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok kıymetli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesitlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. İmkanınız varsa, vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
