Toplumun AKP’li olmayan yarıya yakın kısmı uzun bir müddettir “mağlubiyet” halinde yaşıyordu. Bu nedenle birçok insan 14-28 Mayıs genel seçimlerinin de yılgınlığıyla 31 Mart’ta sandıklara ümitsizlikle gitti. Sonuçlar da birçok kişiyi şaşırttı. Ortaya çıkan tablo kimi politikleri keyifli ederken, iktidar ve ortaklarını yaraladı. Halk, Erdoğan’ın “yerli ve milli” iktisat ısrarı, yüksek enflasyon, düşük fiyatlar, artan yoksulluk, işsizlik ve günden güne büyüyen gelir eşitsizliğine sandıkta reaksiyon verdi. 1989’da Turgut Özal’a ve partisi ANAP’a verdiği üzere, 2001 krizi sonrası AKP’nin iktidara gelişi üzere.
CHP 1977 seçimlerinden bu yana ilk kez birinci parti olurken, AKP 22 yılın sonunda ilk kez ikinci parti oldu. Rejimin küçük ortağı MHP ve yalnızca birkaç hafta evvel Erdoğan’a “Türk milletini yalnız bırakamazsın” diye kürsüden gözleri yaşlı halde seslenen Bahçeli çuvalladı. AKP’yi istemeyen toplam, şimdilik yüzde elliyi geçti. Pekala, bu türlü bakınca şahane görünen lokal seçim sonuçları nitekim anlatıldığı kadar parlak mı? Bu sonuçlara sevinmeli miyiz?
YRP yükselirken
Sanırım sevindiğimiz kadar durup üzerine düşünmemiz, muhasebe yapmamız gereken kıymetli sıkıntılardan biri Yine Refah Partisi’nin (YRP) yükselişi oldu. Seçimlerden evvel öngörülen yükselişi seçim sonuçlarında kendini gösterdi ve YRP oylarını iki katından fazla artırdı. AKP’nin kalesi pozisyonundaki Elazığ, Çorum, Antep, Maraş, Kayseri, Konya, Bingöl, Rize, Sakarya, Trabzon, Yozgat, Düzce, Muş üzere birçok vilayette iktidara ağır bir darbe vurdu ve Türkiye’nin üçüncü partisi oldu. 2023 seçimlerinden evvel LGBTİ ve bayan düşmanlığı yerinde telaffuzlar üreten YRP, iktidardan kopan muhafazakar kesitin tercihlerinden teğe haline geldi. Pekala, bu tercihin altında neler yatıyor?
YRP, “Milli Görüş” geleneğinin çekirdek takımlarıyla ve bu gelenekten miras kalan “adil düzen” şiarıyla kentlerdeki fakirler ve taşradaki muhafazakar işçi kesitler için bir seçenek haline geldi. İktidarın Filistin için ağlayıp İsrail ile milyon dolarlık ticarete devam etme riyakarlığı en çok YRP’ye yaradı. Ulusal Görüş takımlarıyla mesken ev, fabrika fabrika gezip, yüksek enflasyon nedeniyle çıkmaza giren muhafazakar işçilere bir seçenek sunuyormuş üzere göründü. AKP teşkilatının yıllar içinde işçi bölümler için ulaşılamaz hale gelmesi, işçiler derin bir yoksulluğa ve güvencesizliğe mahkum olmuşken iktidar sahiplerinin servetlerini gösteriş içinde büyütmesi, emeklilerin içine düştüğü çıkmazlar üzere türlü nedenler YRP’nin tercih edilmesinde tesirli oldu. Halkın yükselen taleplerine kulak verenin sosyalistler olması gerekirken işçi tabanın çok sağa teslim edilmesi de üzerine tartışılması, özeleştiri verilmesi gereken hususlardan biri.
Bu ülke sevinmenize mâni olur
İşçi Sıhhati ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin bilgilerine nazaran, AKP’li yıllarda 32 binden fazla insan iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. İşçileri fiyatlı kölelere çeviren mevcut tertip, çalışanların kanıyla canıyla beslenmeye devam ediyor. Mahallî seçimlerden evvel İliç’te 9 emekçi kimyasal içeren tonlarca toprak yığınının altında kalarak can verdi, dünya dönmeye devam etti. Olaydan tam 53 gün sonra cesetlerden sadece birine ulaşılabildi. Personeller ne sendikaların ne de siyasi partilerin gündemine girebildi, zira önümüzde seçimler vardı. Suyu çok da bulandırmaya gerek yoktu. Seçimlerden sadece iki gün sonra Beşiktaş’ta 16 katlı bir binanın altında bulunan gece kulübünde yangın çıktı. Hayatları açlık ile tokluk, ömür ile vefat ortasına sıkıştırılan 29 işçi canından oldu. Seçim tahlilleri havada uçuşurken işçilerin hayatı yeniden kimsenin gündemine giremedi. 29 personelin koca bir kentin göbeğinde yanarak yahut boğularak ölmesi lakin hakikatin kasıtlı olarak çarpıtılmasıyla birkaç yerde gündeme gelebildi.
Seçimlerden sonra mazbataların alınması sürecinde de olaylar çıktı. Van Büyükşehir Belediyesi için DEM Parti’den aday olan ve yüzde 55 oyla seçilen Abdullah Zeydan’ın Adalet Bakanlığı’nın itirazı üzerine “memnu (yasaklı) haklarının geri alınması” üzerine, mazbata yüzde 27 oy alan AKP adayı Abdulahat Arvas’a verildi. Kayyumcu zihniyet yapacağını yapmıştı. Aynı gün DEM Parti karara karşı çıkmak için protesto çağrısı yaptı, birçok parti bu hukuksuzluğa karşı çıktı, Van halkı büyük bir direniş gösterdi ve Yüksek Seçim Kurulu mazbatanın Abdullah Zeydan’a iade edilmesi kararını aldı. Ağır çatışmalar sonrası neredeyse savaş alanına dönen Van sokaklarını halk temizledi, türküler söylendi, halaylar çekildi.
“Daha yeni başlıyoruz”
Türkiye’de seçimler Erdoğan ve rejimin itimat oylamasına dönüştürüldü, bu uzun yıllardır bu türlü. Her seçimde şahsını ve şahsında somutlaşan rejimin devamlılığını oylatan Erdoğan’a ve AKP’ye bakıldığında bu seçimler bir çözülmedir. Üstelik sandıktan çıkan sonuç da halkın sağcı, solcu, laik, muhafazakar olmasından bağımsız sınıfsal bir yansıdır. Artık başlıktaki soruya dönelim: Sevinmeli miyiz? Elbette. Lakin sıkıntı sevinip sevinmeyeceğimizden fazla halkın sandıkta gösterdiği iradeyi nizamın çarklarını tekletecek bir dinamiğe çevirip çeviremeyeceğimizdir.
Halka vurulan hançerin kimin elinde olduğuna bakarak, katili, hırsızı, düşmanı tanıyarak, sandıktan öte bir toplumsal muhalefetin örülmesi şuurunun gerekliliğini atlamadan sevinmeliyiz. Bu şuurdan mahrum bir sevinç, seçim sonuçları ne olursa olsun çalışanları öldürmeye, kentleri yakmaya, halkın kelamını yerle yeksan etmeye, toplumsal talepleri çok sağın çatısı altında toplamaya devam edecek. Bu yüzden sandıkları aşan bir çabada yan yana olmak, seçim muvaffakiyetini yeni bir toplumsal gücü inşa etmek için kullanmak, enkazına bile tahammül edemedikleri bu memleketin tekrar inşasını gerçekleştirmek için direnmeye devam etmek zorundayız.
Asıl sıkıntı, çocuğundan yaşlısına emek cehennemine çevrilen bu memlekette gerçeği eğip bükmeden, halkın bugünkü isyanını siyasi bir kazanıma dönüştürecek toplumsal gücü nizamın çizdiği hudutlar içinde değil, zincirlerimizi koparacağımız bir düzlemde örmekte ve insanca bir geleceğin seçim pusulalarının çok ötesinde olduğunu görebilmekte yatıyor.
Bunları unutup çok sevinenleri ya da halka parmak sallayıp “çok da sevinmeyin, bu yalancı bahar” diyerek halkın ne kadar sevinip sevinmeyeceğini belirlemek ve daima haklı olmak isteyenleri boş verip önümüze bakalım. Zira ortada gereğinden fazla sevinecek bir şey olmadığı üzere, tüm baskılara, güvencesizliğe, yoksulluğa karşın 22 yıldır kendini parti devleti yapmış bir iktidarın temsilcilerine karşı halkın yükselttiği bir ses var. Seçimlerden evvel halkın sesine kulak verip, oy pusulalarında yer alıp, seçimlerden sonra bu sese kulaklarını tıkayıp halkı daima uyarma kibri, peşine derin bir ümitsizliği da takıyor. Bugünümüz ve geleceğimiz, sistemin çarpıklıklarından, sınıfsallığından arındırılmış bir sevinç, mukadderatçı bir umut ya da eninde sonunda gelecek olan bahara hiç gelmeyecekmiş üzere kof bir karamsarlıkla bakanlar ortasına sıkışmamalı.
Lenin’e kulak verelim: “Hayaller ile hayat ortasında bir bağ varsa, her şey yolunda demektir.” Bugün tahminen de politikleşen, örgütlenen ve hayaller ile hayat ortasındaki bağı onaran bir umudu dürtmenin tam sırası. O yüzden cenazemizi de birlikte kaldıracağız, direnişi de bir arada örgütleyeceğiz, günü geldiğinde zaferi de bir arada kutlayacağız. Selçuk Kozağaçlı’nın da söylediği üzere: “Hava kararırken ateşin başında anlatacak gerçek bir hikayeniz olsun. Azınlıkta kalmaktan çekinmeyin, gereğince kalabalığız… Daha yeni başlıyoruz sayılır, hepi topu elli yıl olmuş, sonuna değil başına yetiştiniz. Kurtuluşa Kadar Savaş’ırsak kesinlikle biz kazanacağız.”
Size gereksinimimiz var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle belgisiz bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ yeterli işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş bölümlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
